Вы тут

З настаўніцы — у разведчыцу


На сцяне будынка па вуліцы Кульман, 2 — мемарыяльная дошка. Яна ўстаноўлена ў гонар мужнай змагаркі з фашызмам Леэн Кульман. Падчас Вялікай Айчыннай вайны разведчыца знаходзілася ў тыле ворага і перадавала важныя радыёграмы. 


Яна вядомая сваёй рашучасцю і адданасцю справе. А выключная смеласць і знаходлівасць дапамагалі юнай дзяўчыне паспяхова выконваць сур’ёзныя задачы ў тыле ворага.

Леэн (Хелена Андрэеўна) Кульман нарадзілася 31 студзеня 1920 года ў горадзе Тарту (Эстонія). Была яна шостым дзіцем у шматдзетнай сям’і. З малалецтва сутыкнулася з цяжкасцямі: захварэў і памёр бацька. Вялікая сям’я апынулася ў складаным становішчы. Нягледзячы на гэта, Леэн вучылася і актыўна ўдзельнічала ў грамадскім жыцці. 

Пазней дзяўчына пераехала да сваёй сястры ў горад Талін. Там паступіла ў Талінскае педагагічнае вучылішча, атрымала спецыяльнасць настаўніка. Працавала піянерважатай, потым камсоргам у 4-й Талінскай сярэдняй школе.

Усе планы і мары разбурыла вайна. Леэн разумела: каб змагацца з каварным ворагам, трэба мець жалезную волю. У жніўні 1941 года яна была эвакуіравана і працавала ў калгасе «Ленінскі шлях» у Чалябінскай вобласці. А ўжо ў студзені 1942 года стала байцом медсанбата 7-й Эстонскай стралковай дывізіі Чырвонай арміі. Пазней была накіравана ў Ленінград, дзе прайшла навучанне ў разведшколе. 

У ноч з 13 на 14 верасня 1942 года Леэн была закінутая на самалёце ў тыл праціўніка ў раёне горада Тарту. Там пасялілася ў сваёй сястры. Назірала за перамяшчэннем войск праціўніка, асабліва ў раёне Чудскага возера, у цэлым за становішчам на акупіраванай тэрыторыі. Інфармацыя, якую яна збірала, была вельмі важнай для савецкай разведкі. За час службы Леэн удалося перадаць у штаб Балтыйскага флоту некалькі дзясяткаў радыёграм!

Леэн была чалавекам з глыбокім пачуццём адказнасці. Яе асабістыя якасці, любоў да Радзімы і нянавісць да ворага дапамаглі ёй здзейсніць сапраўдны подзвіг. Нягледзячы на небяспеку, яна працягвала выконваць свае абавязкі да самага арышту. Адбылося гэта 2 студзеня 1943 года на хутары, дзе пражывалі яе сястра з мужам. Пры ператрусе быў знойдзены перадатчык у матрацы, і Леэн была адпраўлена ў распараджэнне палітычнай паліцыі. Разам з ёй былі арыштаваны і сваякі. Пасля трох месяцаў катаванняў, 6 сакавіка 1943 года мужная разведчыца была расстраляна фашыстамі.

Леэн Кульман пасмяротна ўдастоена звання Героя Савецкага Саюза.

Вуліца Кульман у Мінску прасякнута памяццю пра Вялікую Айчынную вайну. На перасячэнні вуліц Кульман і Цнянская ўстаноўлены мемарыяльны знак у памяць аб падпольшчыках, якія выпускалі газету «Звязда» ў акупіраваным Мінску. У 1942 годзе на гэтым месцы стаяў дом, у якім знаходзілася падпольная друкарня, дзе былі надрукаваныя другі і трэці нумары выдання.

Юлія РАМАНЬКОВА

Фота аўтара

Выбар рэдакцыі

Рэгіёны

Самы працяглы ўрок гістарычнай праўды і сяброўства

Самы працяглы ўрок гістарычнай праўды і сяброўства

Удзельнікі «Цягніка Памяці» папярэдніх гадоў дзеляцца сваімі ўражаннямі ад праекта.

Экалогія

Якія прагнозы на лета робяць метэаролагі?

Якія прагнозы на лета робяць метэаролагі?

Тры месяцы суцэльнай спякоты нам не абяцаюць

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.