Вы тут

Колькі каштуе ў гэтым годзе «самы даступны адпачынак»?


Нарэшце выглянула сонейка і самыя нецярплівыя адкрылі новы «шашлычны сезон — 2024». У суботу і нядзелю папулярныя загарадныя лакацыі ўжо ахутаныя духмяным дымам і дражняць усіх, хто прыехаў проста пагуляць на прыродзе, апетытным пахам смажанага мяса. Многія альтанкі занятыя, носяцца дзеці, добразычлівыя хатнія сабакі віляюць хвастамі і лісліва глядзяць на мангалы, дзе гатуецца шашлык. Словам, звычайная наша вясна ўступае ў свае правы.


Зрэшты, пакуль выязджаюць гараджане «на шашлыкі» яшчэ не так масава, як, напрыклад, у канцы красавіка — пачатку мая. Усё ж ад вады (стацыянарныя мангалы ж звычайна ўстанаўліваюць паблізу вадаёмаў) дзьме халодны ветрык, ды і паветра пакуль яшчэ не прагрэлася. Так што ў нас ёсць час падлічыць, у якую суму з улікам цяперашніх цэн абыдзецца «самы даступны адпачынак».

Першае правіла шашлыку

— На шашлык мяса купляюць круглы год, — сцвярджае прадавец Алена (яна гандлюе прадукцыяй Брэсцкага мясакамбіната). — Вядома, зімой радзей, а ў цёплую пару часцей, але каб у мяне прайшоў рабочы дзень, і ніхто не папрасіў «падабраць кавалачак на шашлычок», — такога яшчэ не было.

У халодную пару года звычайна гараджане смажаць шашлыкі на дачы або ў «загарадным доме», скажам так (у бацькоў або сваякоў у вёсцы, прасцей кажучы). А на прыроду выбіраюцца, як пацяплее. Сярод зімы «шашлычны» ўсплёск продажаў бывае на Новы год. Масава «сезон» адкрываецца, зразумела, увесну. Прадаўцы мяса кажуць, што ўжо да яго гатовыя — з устанаўленнем сонечнага надвор’я асартымент мясных прылаўкаў мяняецца з улікам чаканага попыту.

— Як пацяплее, заказваем больш шыі (яна тлустая, але нашы людзі любяць рабіць шашлык менавіта са свіной шыі), — тлумачыць Алена. — Яшчэ добра ідзе на шашлык паляндвіца.

Суразмоўніца расказвае, што правільна выбраны кавалак мяса — найважнейшая ўмова прыгатавання смачнага шашлыку. Відавочна, што адсюль і перавагі пакупнікоў: шыю нават самы няўмелы кухар не сапсуе — усё роўна мяса (калі, вядома, не згарыць) атрымаецца далікатным і сакавітым. Таксама на шашлык падыходзіць паляндвічная частка. Прафесійныя кухары сцвярджаюць, што для гатавання на мангале ідэальны кумпяк, але яго важна правільна замарынаваць. Тады шашлык атрымаецца і сакавіты, і не залішне тлусты.

Што па цэнах? Трэба сказаць, шашлык сёння рызыкуе страціць ганаровае званне «самага даступнага адпачынку» — задавальненне становіцца нятанным. У сярэднім кілаграм свіной шыі абыдзецца пакупніку ў 18 рублёў, асабліва «прыгожая» шыя — па 20. Бліжэй да канца дня, калі пахадзіць па рынку, можна знайсці шыю па 17 рублёў за кіло. Філе (паляндвіцу) аддаюць па 16,50 за кілаграм. Зрэшты, шашлык — страва сытная, і лічыць яго колькасць прынята так: калі яго гатуюць з птушкі, то на аднаго чалавека трэба браць 400 грамаў «зыходнага прадукту», калі са свініны, то 300 грамаў.

— Можна ўзяць сцягняк, па 11,50, — раіць прадавец. — Шашлык таксама смачны атрымаецца. Ялавічыну па 26 рублёў за кілаграм прадаюць. Але калі марынаваць няправільна, то мяса будзе сухім. А тут паглядзіце, які сакавіты кавалачак!

Вынаходствы накшталт шашлыку з ялавічыны ці аўтэнтычнай для дадзенага спосабу гатавання мяса бараніны сапраўды абыдуцца значна даражэй, але ў нашых шыротах яны не вітаюцца: многія не ведаюць, як гэтае мяса марынаваць, ды і не склалася ў нас такой традыцыі. Свініна прасцей у гатаванні і больш звыклая на смак. Сур’ёзную канкурэнцыю ёй, асабліва ў апошнія гады, складае курыца — гэта бюджэтны варыянт. Да таго ж яна больш дыетычная, хутчэй гатуецца і зноў жа мае звыклы смак.

— Часам людзі бяруць на шашлык цэлую курыцу (як правіла, дзве тушкі), — расказвае Зарына, прадавец з курыных радоў на Камароўцы. — Сцёгны і грудку на шашлык, астатняе — у суп, напрыклад. Але сёння гаспадыні не жадаюць важдацца з разборкай курыцы, так што звычайна аддаюць перавагу ўжо гатовым разабраным яе часткам... У нас фермерская прадукцыя, са Смалявіч. Для шашлыку — тое, што трэба, — робіць яна заадно сціплую рэкламу сваёй прадукцыі. — 26 гадоў на Камароўскім рынку! А што вы ўсміхаецеся? Навічкі і двух месяцаў, бывае, не затрымліваюцца!

Часцей за ўсё на шашлык выкарыстоўваюць курыныя сцёгны, кажа суразмоўніца. З костачкай або без костачкі — залежыць ад бюджэту і пераваг. З костачкай танней, таму і выбіраюць гэты варыянт часцей. Буйныя сцёгны (бройлерных курэй) можна разрэзаць напалову, каб мяса лепш прасмажылася, раіць яна. Каштуе кілаграм сцёгнаў сёння 7,99-8 рублёў на рынку і прыкладна 9,20 у краме. Часам яшчэ купляюць сцягно і голень адным кавалкам — іх прыйдзецца разразаць (па кошце — тое ж самае). Карыстаюцца попытам і крылцы, прычым нават не з-за цаны (5,99-6,80): на рашотцы яны атрымліваюцца храбусткімі, духмянымі і апетытнымі. Галоўнае — не перасмажыць. Хоць менавіта крылцы з усёй курынай тушкі дададуць вам больш за ўсё непатрэбных калорый з-за скуры. Для фігуры яны нават «больш небяспечныя», чым тлустыя сцёгны (асабліва калі з апошніх зняць скуру).

— Яшчэ часта бяруць на шашлык курыную грудку, — кажа прадавец. — Але гэта — на аматара. Мяса, як ні марынуй, будзе сухаватае, сцвярджае яна. Затое варыянт самы дыетычны. І, нягледзячы на кошт грудкі (у сярэднім тыя ж 8-9 рублёў за кілаграм), дастаткова танны: з гэтай самай мясістай часткі шашлыку атрымаецца шмат.

Другое правіла шашлыку

Пытанне марынадаў для мяса — адно з самых хвалюючых і для дыетолагаў, і для гастраэнтэролагаў. З прыходам цяпла, як падснежнікі, штогод у сетцы пачынаюць з’яўляцца іх артыкулы аб тым, як шкодна для здароўя смажанае на вуглях мяса — і ў першую чаргу з-за няправільных марынадаў. Мы чытаем, унутрана згаджаемся, але ўсё роўна едзем «на шашлыкі», гатуем і ядзім «шкодную ежу» са змяшаным пачуццём задавальнення і раскаяння.

Якія ж марынады прызнаныя спецыялістамі найбольш некарыснымі?

  • Зразумела, узначальвае спіс маянэз (асабліва прамысловай вытворчасці), самы народны кампанент марынаду для мяса. Гэта найгоршы варыянт, калі вы шануеце сваё здароўе, пераконваюць спецыялісты правільнага харчавання. Як вядома ўсім і кожнаму, уздзеянне высокіх тэмператур утварае ў маянэзе канцэрагенныя рэчывы. Плюс велізарная колькасць тлушчу, які дзякуючы маянэзу змяшчае і так зусім не дыетычная страва.
  • Наступным непажаданым спосабам марынаваць шашлык медыкі і прыхільнікі правільнага харчавання называюць воцат. Ён негатыўна ўплывае на страўнікава-кішачны тракт і можа справакаваць збой работы нырак.
  • Яшчэ адзін цалкам прадказальны «ізгой» — гатовыя марынады з крамы, якія гандлёвыя сеткі выстаўляюць на бачнае месца да шашлычнага сезона. Яны ўтрымліваюць занадта шмат солі і цукру і, з аднаго боку, негатыўна ўплываюць на ныркі, з другога — змяшчаюць масу непатрэбных калорый. Тое ж самае датычыцца гатовага марынаванага мяса з разраду «толькі падсмажыць», якое неўзабаве паўсюдна будзе прапаноўваць гандаль. Мяса марынаваць трэба толькі самім!
  • А вось чацвёрты непажаданы марынад — досыць нечаканы. Забракаваны, аказваецца, і спосаб марынаваць мяса ў кефіры, які заўсёды лічыўся дыетычным і карысным прадуктам. Кефір сапраўды карысны, але, аказваецца, у спалучэнні з мясам ён не дае нам эфектыўна засвойваць жалеза і бялок. Такім чынам, атрымліваецца, што мы «накармілі» свой арганізм цяжкай ежай, дык яшчэ і ніякіх карысных элементаў ён узяць з яе не зможа. Да таго ж малочныя бялкі і бялкі з мяса «не сябруюць», спажываць іх лепш асобна.

Дык у чым жа можна без шкоды для здароўя замарынаваць мяса на шашлык?

  • Сырая цыбуля

На кілаграм свініны спатрэбіцца такая ж колькасць цыбулі, на кіло курыцы — крыху менш. Можна проста дробна нарэзаць цыбулю, можна нацерці на тарцы, каб атрымаць кашку. Соль і прыправы рэкамендуецца выкарыстоўваць на гэтым этапе, а можна пасаліць-паперчыць мяса непасрэдна перад смажаннем. Ідэальны «кампаньён» для цыбулі ў такім марынадзе — кінза, але падыдзе і проста кмен. А наогул універсальны выбар «шашлычных» прыпраў — зіра, кінза і каляндра разам ці паасобна. Гэтыя спецыі надаюць мясу цікавы ўсходні смак. Старанна перамяшаўшы мяса з цыбуляй, яго можна прыціснуць вечкам або талеркай, паставіўшы зверху слоік з вадой, і пакінуць у прахалодзе (не ў халадзільніку) на 2-3 гадзіны. Усё, цяпер можна і на рашотку.

  • Зеляніна і травы

Рэцэптаў марынадаў з духмянымі травамі і зелянінай — дзясяткі, калі не сотні. Напрыклад, такі: буйны сакавіты памідор, крыху кораня імбіру, 100 мл расліннага алею, дзве-тры ст. л. сухіх праванскіх траў, тры зубчыкі часнаку, соль і перац на смак.

  • Фруктовы сок (у ідэале — свежавыціснуты)

Сок можа быць апельсінавы, гранатавы, лімонны, ківі — ён стане асновай для марынаду. Але, вядома, спатрэбяцца спецыі. Каб марынад не быў занадта канцэнтраваны, можна на чвэрць развесці сок вадой. На кіло мяса хопіць соку з аднаго-двух фруктаў. Просты рэцэпт марынаду на аснове апельсінавага соку: на кілаграм мяса 250 мл соку (па жаданні можна дадаць і здробненую цэдру), прыправы (каляндра; чорны, духмяны, чырвоны і белы перцы; чабор, папрыка, гарчычнае зерне, арэгана, маяран), крыху аліўкавага алею. 

Часам у такі марынад дадаюць і лыжачку французскай гарчыцы (з зярняткамі).

Дарэчы, запіваць шашлык кухары рэкамендуюць менавіта сокамі (раз ужо класічныя напоі да шашлыку — чырвонае і белае віно — у грамадскіх месцах пад забаронай). Сокі дапамогуць страваванню, а лепшымі «кампаньёнамі» для тлустага мяса лічацца прадказальна таматны, вінаградны і — нечакана — ананасавы.

  • Мінеральная вада

У якасці асновы карыснага марынаду спатрэбіцца прыкладна паўлітра-літр багатай мінеральнымі солямі вады на кілаграм мяса. Правераны рэцэпт — дзве вялікія цыбуліны, літр мінералкі з газам, соль і спецыі (базілік, чабор, чорны/чырвоны перац, каляндра, зіра) на смак.

Такім чынам, марынад таксама запатрабуе грашовых укладанняў. І калі цыбуля і мінералка абыдуцца нядорага, то садавіна, зеляніна і спецыі сёння нятанныя. Гэта значыць, закладзём на марынад (з запасам) яшчэ рублёў 10.

Трэцяе правіла шашлыку

І гэта — правільны соус. Звычайна прынята браць з сабой на пікнік кетчуп, хоць выбар таматных соусаў да мяса цяпер велізарны. Кошт вагаецца ад 1,69 (360 г, «АВС») да 10,81 (800 г, Heіnz). Ёсць маса і «не таматных» варыянтаў — маянэзных, гранатавых і г. д. Але наогул і дыетолагі, і кухары, і гурманы варыянт «магазіннага соусу» рашуча адмаўляюць. Соус да шашлыку рэкамендуецца таксама гатаваць сваімі рукамі. Такі соус, зразумела, выйдзе даражэйшым за бюджэтны з крамы, затое не нанясе шкоды здароўю. Ёсць нескладаныя рэцэпты. Напрыклад, адпраўляем у блэндар памідоры, часнок, чырвоны перац і любыя духмяныя травы, дадаём соль і цукар, здрабняем і сардэчна запрашаем на свята смаку!

Аляксандра АНЦЭЛЕВІЧ

Выбар рэдакцыі

Рэгіёны

Што абмяркоўвалі на нарадзе органаў мясцовага самакіравання Брэстчыны ў Пінскім раёне?

Што абмяркоўвалі на нарадзе органаў мясцовага самакіравання Брэстчыны ў Пінскім раёне?

Добраўпарадкаванне населеных пунктаў і навядзенне парадку на зямлі.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Стральцам на гэтым тыдні не трэба пераацэньваць сваіх магчымасцяў.