Вы тут

Як выбудаваць адносіны з маці сваёй «палавінкі»?


Мужчына ажэніцца не з дзяўчынай — ён ажэніцца з усёй яе сям’ёй. І выходзіць замуж дзяўчына не за свайго выбранніка, а за ўсю яго сям’ю. Прымаюць вас у новую сям’ю ці, як вам здаецца, не прымаюць, вы ўсё роўна становіцеся яе часткай, з усімі яе ўтоенымі ад старонніх вачэй канфліктамі, сямейнымі таямніцамі і замацаванымі традыцыямі.


У гэтай новай сям’і найбольшы ўплыў на жыццё маладых літаральна з першых хвілін пасля слоў «Аб’яўляю вас мужам і жонкай» пачынае аказваць менавіта мама вашай «палавінкі» — цешча або свякроў, адносіны з якой далёка не заўсёды складваюцца гарманічна. Як не дапусціць канфлікту, які ўскладняе жыццё? А калі ён ужо ёсць — як яго згладзіць?

Без жартаў не хаджу

Аб стасунках цешчы і зяця прыдумана нямала анекдотаў, але ў рэальнасці, калі «зносіны не складваюцца», не смешна ні галоўным удзельнікам канфлікту, ні сям’і ў цэлым. 

І, мабыць, таму што ў найбольшай ступені пакутуюць у гэтай сітуацыі, па меркаваннях псіхолагаў, не зяць і не цешча. Яны якраз нярэдка ў такой барацьбе знаходзяць няхай і дзіўны, але сэнс жыцця, і з захапленнем гуляюць у гэту гульню.

— Бывае, што ў такой сям’і зяць і цешча насамрэч не могуць жыць адно без аднаго, без штодзённых сутыкненняў, скандалаў, пастаянных «баявых дзеянняў», — кажа сямейны псіхолаг, гештальт-тэрапеўт Кацярына Алёхіна. — І калі адзін надоўга з’язджае, другі пачынае сумаваць і чакаць яго вяртання, хоць услых ніколі ў гэтым не прызнаўся б.

Больш за ўсіх пакутуе ў канфлікце «цешча-зяць» жонка, яна ж дачка. То-бок тая, чыю любоў не могуць падзяліць мама і муж.

— Адна з прычын, па якой узнікае класічнае супрацьстаянне паміж зяцем і цешчай — ідэалізацыя дачкі з боку маці, — расказвае Кацярына. — Маці перакананая, што яе дачка заслугоўвае прынца, а зяць на прынца ну ніяк не падобны. Хоць часта бывае, што ідэалізацыі дачкі быццам бы і няма, але ў маці ёсць дакладныя ўяўленні, які спадарожнік жыцця «яе крывіначцы» патрэбен. А складнікі асобы і ладу жыцця зяця не ўпісваюцца ў гэтыя ўяўленні. Прычынай можа быць і незавершаная сепарацыя дачкі ад маці (а часцей за ўсё, наадварот, мамы ад дачкі). У гэтым выпадку ў наяўнасці нежаданне маці прымаць факт, што «дзіцятка» ўжо вырасла, стала самастойным чалавекам, які мае права жыць уласным жыццём. І нарэшце, класічная сітуацыя: дачка сама скардзіцца маме на мужа, а потым дзівіцца, што мама «лезе ў яе сямейнае жыццё» ў жаданні дапамагчы, а яе адносіны з зяцем псуюцца на вачах.

Што ж раяць псіхолагі? Перш за ўсё, кожнаму з удзельнікаў сітуацыі неабходна ўсвядоміць сваю зону адказнасці. 

І пачаць выпраўляць адносіны ў сям’і пад сілу менавіта жонцы/дачцы, сцвярджаюць яны. У першую чаргу ёй неабходна пазначыць межы сваёй сям’і. Іншымі словамі, перастаць скардзіцца маме на мужа, а мужу на маму — гэта прывядзе толькі да пагаршэння канфлікту.

— Асабліва важна быць уважлівай да таго, што вы расказваеце маме пра ваша сямейнае жыццё. Абараняць сваё дзіця — базавая патрэбнасць кожнай маці. І калі ёй падасца, што дачка просіць аб абароне, зяцю давядзецца «хавацца ў бульбу». Лепш пашукайце тое агульнае, што можа аб’яднаць вашу маму і вашага мужа.

Калі сям’я імкнецца да нармалізацыі адносін і хоча захаваць шанц наладзіць іх, зяцю і цешчы важна ўзяць за правіла падтрымліваць станоўчы тон камунікацыі, падкрэслівае псіхолаг. Імкнуцца не закранаць у размове аспекты, якія выклікаюць эмацыянальныя ўспышкі. Паспрабаваць размаўляць толькі на пазітыўныя тэмы, прыемныя абодвум. А для гэтага выбіраць месца і форму камунікацыі, камфортную для ўсіх членаў сям’і.

І, вядома, варта паглядзець на сітуацыю збоку, вызначыць рэальныя матывы канфлікту (а не тыя, якія агучваюцца) і паспрабаваць ліквідаваць іх. Гэта агульныя рэкамендацыі псіхолагаў. Заўважым, што яны ідэнтычныя і для сітуацыі «нявестка-свякроў». Гучыць быццам бы зразумела, але на практыцы ўсё аказваецца вой як складана!

Дзяўчынкі, не сварыцеся!

Адносіны свекрыві і нявесткі радзей становяцца асновай для анекдотаў, але яны бываюць не менш драматычныя, чым адносіны цешчы і зяця. Хоць часцей прымаюць аблічча не «ўзброенага канфлікту», а «халоднай вайны». У некаторых сем’ях непрыязнасць узнікае з першага погляду, у іншых напружанасць нарастае паступова. Тут прычына — бітва дзвюх жанчын за ўплыў на мужчыну, любімага і адзінага для абедзвюх. Высвятленне, хто ж ён у першую чаргу — муж ці сын, і прыводзіць да напружанасці.

І тут галоўная парада — не ўмешваць сына ў канфлікт са свякроўю, падкрэслівае суразмоўніца. Ні ў якім разе нельга прымушаць мужа выступаць суддзёй, ставіць яго перад выбарам: «або я, або яна». Як паказвае практыка псіхолагаў, гэта — асноўная памылка, якую дапускаюць нявесткі.

— Як і ў сітуацыі «зяць-цешча», галоўная роля ў нармалізацыі абстаноўкі і тут належыць менавіта жанчыне, — кажа псіхолаг. — Таму што мужчына ў большасці выпадкаў не ў стане ўладзіць канфлікт паміж дзвюма дарагімі яму жанчынамі.

Перш чым бегчы скардзіцца мужу на яго маму, спыніцеся і нагадайце сабе правіла, праверанае стагоддзямі: мужчыну пра яго маці можна казаць... добра або нічога. Нават калі яго з ёй адносіны далёка не ідэальныя, негатыву наконт яго маці ён не пацерпіць. Нават ад вас.

І другое правіла, якое важна запомніць. Свякроў нявестцы — не саперніца. Ваша месца яна заняць ніколі не зможа. Так што найлепшы спосаб наладзіць адносіны са свякроўю — добразычлівая размова сам-насам як з дарослым чалавекам, рацыянальна і спакойна, без абвінавачанняў і патрабаванняў. У канчатковым выніку ў вас адна мэта: шчасце і дабрабыт вашай сям’і, важная частка якой — вы і вашы дзеці.

Парады для цешчы

Ваша дачка вырасла, і цяпер вы вымушаны прыняць у сваю сям’ю і ў сваё сэрца яе выбранніка. Што ж, з гэтым давядзецца змірыцца. І, можа быць, знайсці ў гэтым не нагоду для незадаволенасці, а наадварот, крыніцу радасці.

  • Паспрабуйце быць цярплівай і разумнай

Не толькі вам складана выбудоўваць новыя адносіны — складана і вашаму зяцю. Яму таксама патрэбны час, каб прывыкнуць да вас. Паважайце яго асабістую прастору. Праяўляйце цікавасць да яго спраў, але не дакучлівую і без крытыкі. Не трэба неадкладна даваць адзнакі і навешваць цэтлікі: «не мае рацыю», «паступіў неразумна», «няўдачнік»... Хочаце раскрытыкаваць тое ці іншае рашэнне зяця — можа быць, лепш прамаўчаць? А вось пахвала ніколі не будзе лішняй.

  • Пазбягайце рэзкай крытыкі дзеянняў або рашэнняў зяця

У рэшце рэшт, ён мужчына, кіраўнік уласнай сям’і — не варта замахвацца на гэтую яго ролю. Бо тут, як на градках: што паліваеш і падкормліваеш (гэта значыць, хваліш і заахвочваеш), тое расце і развіваецца, а што топчаш (то-бок асуджаеш і адмаўляеш), тое засыхае. Ці хочаце вы, каб муж вашай дачкі перастаў браць на сябе адказнасць і зняверыўся ў сабе? Лепш накіроўваць яго праз заахвочванне і добрыя, паважлівыя парады. І самае галоўнае, гавораць псіхолагі, — ніколі не крытыкуйце зяця ў прысутнасці дачкі.

  • Паважайце меркаванне зяця

Перш чым абвяшчаць «правільнае рашэнне» з вышыні пражытых гадоў, выслухайце меркаванне зяця. Паспрабуйце зразумець, чаму яно менавіта такое можа быць, вы чагосьці не ведаеце ці не ўлічылі. 

Павага спрыяе ўсталяванню даверу паміж людзьмі.

  • Будзьце гатовыя да кампрамісаў

Гэта — галоўнае правіла ў любых зносінах. Дамоўцеся з самой сабой аб гэтай гатоўнасці. Паверце, зяць гэта заўважыць і ацэніць. На аснове гатоўнасці да ўзаемных кампрамісаў паступова выбудуюцца і асабістыя межы абедзвюх сем’яў, якія ўсе будуць паважаць, і правілы паводзін, камфортныя для ўсіх удзельнікаў зносін.

Парады для свекрыві

Яшчэ ўчора ваш сын быў толькі вашым, і раптам іншая жанчына «атрымала на яго правы». Не кожная маці гатова «адпусціць» дарослага сына. Але зрабіць гэта давядзецца, і лепш — без драм і непатрэбных пакут.

  • Успомніце часы, калі вы самі былі нявесткай

Як вы калісьці выбудоўвалі адносіны з уласнай свякроўю, мамай вашага мужа? Якія памылкі дапускалі вы, якія — яна? Чаго вам не хапала ў гэтых адносінах — цяпла, прыняцця, дэманстрацыі павагі да вас? Падарыце ўсё гэта вашай нявестцы.

  • Не ідзіце на повадзе ў «канфлікту пакаленняў»

Маладосці ўласцівыя максімалізм, няздольнасць да кампрамісаў, залішняя самаўпэўненасць. Сталы ўзрост нярэдка ідзе поплеч з коснасцю поглядаў, празмернай верай у свой жыццёвы вопыт, крытычнасцю да маладых. Ніхто не ідэальны — дык ці варта псаваць сабе з-за гэтага нервы? Ці не прасцей прыняць нявестку з усімі яе недахопамі? Паспрабуйце зразумець, чаму «ваш хлопчык» з усіх дзяўчын абраў менавіта яе. Калі вы настроіцеся на тое, каб бачыць у выбранніцы сына добрае, а не дрэннае, нявестка гэта заўважыць. І пачуццё падзякі з часам ператворыцца ў любоў і сяброўства.

  • Прыміце нявестку ў сям’ю

Надышоў час навучыцца вырашаць сямейныя пытанні не толькі з сынам і мужам, але і з нявесткай. Не варта абмяркоўваць нешта за яе спінай або прызначаць «сямейную нараду», калі яе няма дома. Новы член сям’і мае права голасу.

  • Будзьце разумнай бабуляй

Парады аб выхаванні ўнукаў давайце, толькі калі ў вас пытаюцца. Вядома, вы хочаце зберагчы любімых дзяцей ад памылак. Але лепш даць ім набіць гузы, чым навязваць свае рашэнні, замінаючы адчуваць сябе гаспадарамі ў сваёй сям’і. Якой бы мудрай ні была бабуля, бацькоў ёй усё роўна не замяніць. І калі бацькоўскія погляды і погляды бабулі на тое, што дзецям можна, а што нельга, уступаюць у супярэчнасць, наступствам такога выхавання стануць трывожнасць і комплексы. Дарэчы, гэтая парада справядлівая, калі размова ідзе і пра цешчу.

Перш за ўсё — мама

І цешча, і свякроў — перш за ўсё мама. Сямейныя псіхолагі перакананыя: выбудоўваць адносіны ў абодвух выпадках прасцей, грунтуючыся менавіта на мацярынскім інстынкце цешчы або свекрыві. Свекрыві важна даць зразумець, як вы шануеце вашу сям’ю і любіце вашага мужа, як удзячныя ёй за такога добрага сына. Калі яна ўсведамляе, што ў вас агульная мэта, то з ворага і саперніцы ператворыцца ў сябра і саюзніцу. У канфлікце «цешча-зяць» важна даць маме ўсведамленне таго, што якім бы ні здаваўся ёй ваш выбраннік, менавіта ён вам і патрэбны і робіць вас шчаслівай. Што гэты мужчына — ваш дарослы, усвядомлены выбар (а не памылка маладосці), і ў выніку мір у вашай сям’і — агульная мэта і ваша з мамай, і вашага мужа.

Дзіяна РОНІНА

Выбар рэдакцыі

Сям'я і дэмаграфія

Святлана Клачкова: Чым больш дзяцей, тым больш любові

Святлана Клачкова: Чым больш дзяцей, тым больш любові

Як жа шматдзетная сям’я спраўляецца з хатнімі клопатамі? 

Культура

Сёлета музей Янкі Купалы адзначае юбілей

Сёлета музей Янкі Купалы адзначае юбілей

«Пласт роднай зямлі — п’едэстал для паэта...» 

Грамадства

Ці забяспечваецца ахова грамадскага парадку на Мінскім моры?

Ці забяспечваецца ахова грамадскага парадку на Мінскім моры?

Пра гэта даведаліся карэспандэнты «Звязды».

Гандаль

Кандытарскія вырабы — брэнд беларускай харчовай прамысловасці

Кандытарскія вырабы — брэнд беларускай харчовай прамысловасці

Напярэдадні Міжнароднага сімпозіума кандытараў эксперты расказалі аб планах і перспектывах кандытарскай галіны.