Вы тут

Як пазнаёміцца са Слуцкам бліжэй?


Як пазнаёміцца са Слуцкам бліжэй? Можна гадзінамі гуляць па яго вуліцах, можна прачытаць пра яго шмат літаратуры, а можна сумясціць прыемнае з карысным і наведаць Слуцкі краязнаўчы музей, у якім зусім нядаўна была праведзена поўная рэканструкцыя.


Загадчык філіяла «Музей этнаграфіі» дзяржаўнай установы «Слуцкі краязнаўчы музей» Валерый Ажэўскі дэманструе, як шляхцічы насілі слуцкія паясы

Суправаджаў нас па экспазіцыі загадчык філіяла «Музей этнаграфіі» дзяржаўнай установы «Слуцкі краязнаўчы музей» Валерый Ажэўскі.

— Гэта адзін з трох будынкаў канца XVІІІ стагоддзя. На жаль, у сувязі з рознымі гістарычнымі падзеямі горад, які мае тысячагадовую гісторыю, не багаты на помнікі архітэктуры, — пачаў свой аповед ён.

Узнік гэты будынак дзякуючы барону Францу Фердынанду Шталю, які ў 1797 годзе быў накіраваны ў Слуцк гараднічым.

— На той момант гэта была ўскраіна Слуцка і гэта быў яго загарадны дом, які ператварыўся ў адно з самых значных месцаў у горадзе, — тлумачыць Валерый Ажэўскі.

Пасля смерці барона гэты будынак выкарыстоўваўся па самых розных прызначэннях. Напрыклад, да рэвалюцыі тут быў павятовы дваранскі збор, а пасля — і клуб, і будаўнічая арганізацыя. Слуцкаму краязнаўчаму музею гэты помнік архітэктуры перадалі ў 1966 годзе.

Капітальнага рамонту не праводзілася з 1980-х гадоў, і будынку ўжо была неабходна рэканструкцыя, якая пачалася ў 2016 годзе. Гэта былі маштабныя рамонтныя работы. Па словах супрацоўнікаў, на месцы засталіся толькі сцены. Калі ж усё было прыведзена ў парадак, прыйшла чарга афармлення зусім новай сучаснай экспазіцыі. Напярэдадні «Культурнай сталіцы 2023 года» Слуцкі музей паўстаў поўнасцю адноўленым.

— У савецкія часы экспазіцыі ствараліся выключна паводле храналагічнага прынцыпу. Мы ж пасля рэканструкцыі вырашылі расставіць акцэнты і паказаць наш горад, у першую чаргу, праз выдатных асоб і важныя гістарычныя падзеі, прытрымліваючыся храналогіі, — дзеліцца Валерый Ажэўскі.

Так, ва ўсёй экспазіцыі адзначаны выдатныя гістарычныя асобы. У тым ліку і княгіня Анастасія Слуцкая, якую ў народзе празвалі беларускай Жаннай д’Арк.

— У пачатку 1500-х гадоў актыўна здзяйснялі набегі крымскія татары. І вось у 1505 годзе дваццацітысячная арда з’явілася пад горадам Слуцкам, — распавядае наш экскурсавод. — Горад яны цалкам спалілі, а замак узяць не змаглі. На той момант князя Сямёна Алелькавіча не было на месцы, таму абарону ўзначаліла яго жонка.

У гісторыі сярэднявечнай Беларусі гэта, мабыць, адзіны прыклад жанчыны-ваяўніцы.

Дарэчы, менавіта яна пасля спалення горада і заклала асновы планіроўкі Слуцка з рыначнай плошчай, якая цяпер з’яўляецца цэнтральнай. Случчане памятаюць гэтую легендарную жанчыну, яе помнік стаў годным упрыгожаннем замкавай гары. А яго паменшаная копія знаходзіцца ў экспазіцыі краязнаўчага музея.

Беларуская Жанна д’Арк — Анастасія Слуцкая

Сярод сямі залаў музея ёсць асобная выстаўка, прысвечаная слуцкім паясам. Па асаблівых нагодах паказваюць арыгінальны пояс XVІІІ стагоддзя, у звычайныя дні госці музея могуць назіраць яго дакладную сучасную копію.

З’явіліся ў новай экспазіцыі і такія новаўвядзенні, як фотазона ў зале «На рубяжы стагоддзяў», у якой паказаны Слуцк канца XІX— пачатку 
XX стагоддзя.

— Справа ў тым, што ў 1896 годзе сюды пераехаў з Віцебска мешчанін Самір Юхнін, які тут адкрыў фотаатэлье, — расказвае Валерый Ажэўскі. — Гэта быў адзін з самых вядомых фотамайстроў на тэрыторыі Беларусі таго часу. Менавіта дзякуючы яму захавалася вельмі шмат здымкаў з відамі Слуцка пачатку XX стагоддзя.

Зусім іншы настрой у наступнай зале, прысвечанай войнам ХІХ—XX стагоддзяў. Тут і асабістыя рэчы салдат і партызан, і спіс спаленых вёсак, і тагачасныя газеты, і шмат фотаматэрыялаў.

Працягваецца знаёмства са Случчынай сучаснай і касмічнай залай. Пры чым тут космас? Уся справа ў тым, што гэты горад па праве лічаць касмічнай сталіцай Беларусі: за ўсю гісторыю ён узгадаваў каля 30 спецыялістаў, звязаных з касмічнай тэматыкай.

Напрыклад, дзякуючы ўраджэнцу Случчыны канструктару Сямёну Козбергу адбыўся першы палёт чалавека ў космас. Менавіта яму дастаўся першы аўтограф Юрыя Гагарына пасля вяртання на Зямлю, які дагэтуль захоўваецца ў Слуцкім краязнаўчым музеі.

Завяршаецца знаёмства са Слуцкім краязнаўчым музеем — залай прыроды. Тут прадстаўлены жывёльны і раслінны свет Слуцкага краю. Для юных наведвальнікаў прадугледжана інтэрактыўная зона для правядзення музейна-педагагічных заняткаў экалагічнай накіраванасці.

Лізавета ГОЛАД

Фота аўтара

Загаловак у газеце: Сучаснасць і старажытнасць у Слуцкім краязнаўчым музеі

Выбар рэдакцыі

Сям'я і дэмаграфія

Святлана Клачкова: Чым больш дзяцей, тым больш любові

Святлана Клачкова: Чым больш дзяцей, тым больш любові

Як жа шматдзетная сям’я спраўляецца з хатнімі клопатамі? 

Культура

Сёлета музей Янкі Купалы адзначае юбілей

Сёлета музей Янкі Купалы адзначае юбілей

«Пласт роднай зямлі — п’едэстал для паэта...» 

Грамадства

Ці забяспечваецца ахова грамадскага парадку на Мінскім моры?

Ці забяспечваецца ахова грамадскага парадку на Мінскім моры?

Пра гэта даведаліся карэспандэнты «Звязды».

Гандаль

Кандытарскія вырабы — брэнд беларускай харчовай прамысловасці

Кандытарскія вырабы — брэнд беларускай харчовай прамысловасці

Напярэдадні Міжнароднага сімпозіума кандытараў эксперты расказалі аб планах і перспектывах кандытарскай галіны.