Вы тут

Як прадаўцы і пакупнікі мяняюць анлайн-рынак


Электронны гандаль — адна з самых актыўных у развіцці сёння. Рынак такога гандлю працягвае развівацца і змяняцца пад уплывам прадаўцоў і пакупнікоў, якія імкнуцца да выгады, якасці і сэнсу.

Маркетплейсы, амніканальнасць і сацыяльная адказнасць — не проста модныя словы, а рэальныя ўжо нават і не трэнды, а фактары, якія вызначаюць цяперашні электронны гандаль. Прадаўцы і пакупнікі, якія ўлічваюць і выкарыстоўваюць гэтыя фактары, могуць атрымаць канкурэнтныя перавагі і дамагчыся поспеху на рынку. Разам з дырэктарам кампаніі правайдара электронных плацяжоў Assіst Belarus Вячаславам Сеніным мы разгледзім, што сёння адбываецца на рынку электроннага гандлю.


Фота з адкрытых крыніц

Шэсць фактараў росту

Паводле сусветных інфармацыйных агенцтваў, рост рынку электроннай камерцыі захаваецца аж да канца 2024 года пад «эфектам пандэміі». Напрыклад, аб’ём e-commerce ў Расіі па прагнозах экспертаў складзе больш за 7,2 трыльёна рублёў у год. У свеце гэты рост будзе абумоўлены некалькімі фактарамі. Вячаслаў Сенін, лічыць, што нас чакае павелічэнне колькасці інтэрнэт-карыстальнікаў і пакупнікоў, асабліва ў рэгіёнах, якія развіваюцца, такіх як Азія, Афрыка і Лацінская Амерыка. Адзначыў ён і развіццё мабільнай камерцыі, якая займае ўсё большую долю ў агульным аб’ёме продажаў электроннага гандлю. Паводле прагнозаў, сёлета мабільная камерцыя складзе 72,9% ад усяго рынку электроннага гандлю.

Трэцім фактарам стане пашырэнне асартыменту тавараў і паслуг, даступных для пакупкі ў інтэрнэце, у тым ліку ў сферах, што традыцыйна асацыіруюцца з афлайн-пакупкамі, такіх як прадукты харчавання, адзенне, касметыка, мэбля і іншыя. Як толькі апісанне тавару (яго аб’ёмныя фота і відэаверсія) будзе ўспрымацца патэнцыяльнымі пакупнікамі як рэальнасць, неэлектронныя крамы будуць губляць сваіх кліентаў сямімільнымі крокамі.

Чацвёрты фактар — паляпшэнне якасці і хуткасці дастаўкі, а таксама прадстаўленне розных опцый для выбару пакупнікоў, такіх як самастойны вываз, кур’ерская дастаўка і дастаўка ў дзень заказу.

У пяцёрку ўвайшоў рост папулярнасці маркетплейсаў, якія прапаноўваюць пакупнікам шырокі выбар тавараў і паслуг ад розных прадаўцоў. Тут жа вам прапануюць дадатковыя сэрвісы, такія як рэкамендацыі, водгукі, гарантыі і многае іншае.

Яшчэ адным фактарам будзе ўкараненне новых тэхналогій і інавацый, што паляпшаюць карыстальніцкі досвед, павышаюць канверсію і лаяльнасць пакупнікоў, а таксама аптымізуюць працэсы прадаўцоў. Гэта можа быць, напрыклад, штучны інтэлект, блокчэйн, віртуальная і дапоўненая рэальнасць, інтэрнэт рэчаў і сацыяльная камерцыя.

Такім чынам, можна чакаць, што рынак электроннай камерцыі працягне расці і развівацца ў 2024 годзе, даючы прадаўцам і пакупнікам новыя магчымасці і перавагі. А як рынак е-commerce апошнія некалькі гадоў? Што на гэта ўплывала?

Маркетплейсы — як новая эра

Гэта замежнае слова можна замяніць на ўжо знаёмы гіпермаркет, дзе на адной пляцоўцы знаходзяцца розныя прадаўцы (пастаўшчыкі) і пакупнікі могуць рабіць пакупкі ў розных крамах, знаходзячыся ў адным асяроддзі.

Папулярнасць маркетплейсаў прыйшла да нас некалькі гадоў таму і працягвае нарошчваць сваю прысутнасць у нашым жыцці. Платформы збіраюць тавары і паслугі ад розных прадаўцоў, а пакупнікі могуць параўноўваць і выбіраць найбольш прыдатныя для сябе варыянты. Па звестках інфармацыйных агенцтваў, у 2023 годзе доля маркетплейсаў у аб’ёме продажаў у грашовым выражэнні ў Расіі склала 47%, што на 14% больш, чым у 2022 годзе. У свеце маркетплейсы займаюць больш за 50% рынку электроннага гандлю, а ў 2024 годзе гэты паказчык можа дасягнуць 67%.

Маркетплейсы прыцягваюць прадаўцоў і пакупнікоў сваімі перавагамі. Для прадаўцоў гэта магчымасць атрымаць доступ да вялікай аўдыторыі патэнцыяльных кліентаў, знізіць выдаткі на маркетынг і лагістыку, а таксама павялічыць сваю канкурэнтаздольнасць. Для пакупнікоў гэта зручнасць пошуку і параўнання тавараў, шырокі выбар і нізкія цэны, а таксама гарантыі якасці і бяспекі здзелак.

Аднак маркетплейсы таксама ставяць перад прадаўцамі і пакупнікамі новыя задачы і праблемы. Прадаўцам даводзіцца канкурыраваць не толькі з іншымі селерамі на адной платформе, але і з самімі маркетплейсамі, якія могуць запускаць уласныя брэнды або аддаваць перавагу пэўным партнёрам. Пакупнікам жа складана арыентавацца ў велізарным асартыменце тавараў, адрозніваць сапраўдныя ад падробак, а таксама давяраць водгукам і рэйтынгам прадаўцоў.

Таму такія гандлёвыя пляцоўкі пастаянна працуюць над паляпшэннем карыстальніцкага досведу, укараняючы новыя тэхналогіі і сэрвісы. Напрыклад, многія з іх выкарыстоўваюць штучны інтэлект для персаналізацыі кантэнту, рэкамендацый тавараў, аналітыкі даных, аптымізацыі цэн і дастаўкі. Распаўсюджваюцца такія практыкі, як пошук па фота ці голасе, віртуальная або дапоўненая рэальнасць, сацыяльны шопінг, гейміфікацыя і іншыя.

Найбуйнейшымі маркетплейсамі нашай краіны з’яўляюцца: 

1. Wіldberrіes, 2. Ozon, 3. «Яндэкс. Маркет», 4. AlіExpress, 5. Deal.by, 6. Onlіner. by, 7. Shop. by, 8. 1k.by, 9. Pulscen. by, 10. Tomas.by, 11. Unіshop.by, 12. Kufar.by.

Усё адразу

Яшчэ адным важным драйверам рынку электроннага гандлю да гэтага часу застаецца амніканальнасць-стратэгія, пры якой прадавец дае пакупніку магчымасць узаемадзейнічаць з ім праз розныя каналы камунікацыі і продажаў. Яны могуць быць такія як сайт, мабільны дадатак, сацыяльныя сеткі, месенджары, афлайн-крамы, пункты выдачы і іншыя. Пры гэтым усе каналы інтэграваны паміж сабой.

Амніканальнасць адказвае на запыты сучасных спажыўцоў, якія хочуць атрымліваць інфармацыю аб таварах і паслугах у любы час і ў любым месцы, а таксама мець магчымасць выбіраць найбольш зручны для сябе спосаб пакупкі і дастаўкі. Па даных даследавання аналітычных агенцтваў, амніканальныя пакупнікі трацяць у сярэднім на 4% больш у афлайн-крамах і на 10% больш у анлайн-крамах, чым тыя, хто карыстаецца толькі адным каналам. Акрамя таго, амніканальныя пакупнікі больш лаяльныя да брэнда і часцей паўтараюць пакупкі.

Для прадаўцоў амніканальнасць уяўляе сабой не толькі спосаб задаволіць патрэбы кліентаў, але і інструмент для павышэння эфектыўнасці бізнесу. Дзякуючы амніканальнасці прадаўцы могуць збіраць і аналізаваць даныя аб паводзінах і перавагах пакупнікоў, паляпшаць свае прадукты і сэрвісы, а таксама аптымізаваць свае выдаткі і даходы. Напрыклад, прадаўцы могуць выкарыстоўваць афлайн-крамы як шоўрумы для дэманстрацыі тавараў, а таксама як пункты выдачы для анлайн-заказаў, што зніжае выдаткі на арэнду і дастаўку.

Амніканальны падыход з’явіўся, калі ўладальнік бізнесу стаў на бок сучаснага карыстальніка. Колькасць інфармацыі і каналаў зашкальвае, часу на камунікацыю ўсё менш. Наш мозг проста не гатовы прыняць сітуацыю, калі пры куплі трэба здзяйсняць лішнія дзеянні. Амніканальнасць робіць з брэнда памочніка, які нябачнай рукой вядзе карыстальніка да завяршэння здзелкі і выклікае пры гэтым станоўчыя эмоцыі.

Аднак амніканальнасць таксама патрабуе ад прадаўцоў вялікіх намаганняў і інвестыцый у стварэнне і падтрыманне адзінай інфраструктуры, сістэмы кіравання і кантролю якасці для ўсіх каналаў. Таксама прадаўцам неабходна ўлічваць спецыфіку і асаблівасці кожнага канала, адаптаваць сваю прапанову і камунікацыю да яго, а таксама забяспечваць узгодненасць свайго брэнда і паведамленні ў розных каналах.

Амнікальнасць — гэта аб’яднанне каналаў у адзіную сістэму, праз якую карыстальніку зручна ўзаемадзейнічаць з брэндам. Паводле даследавання СМІ, 59% пакупнікоў развітваюцца з кампаніяй пасля некалькіх негатыўных камунікацый, а 17% — ужо пасля першага няўдалага кантакту. Добры мабільны дадатак, зручны сайт, добразычлівы кол-цэнтр і дружалюбныя сацыяльныя сеткі падымуць сэрвіс на новы ўзровень, калі паміж імі будзе настроена ўзаемасувязь.

Сацыяльная адказнасць

Яшчэ адным фактарам, які ўплывае на рашэнні прадаўцоў і пакупнікоў на рынку электроннага гандлю, з’яўляецца сацыяльная адказнасць. Пад гэтым разумеецца ўлік экалагічных, сацыяльных і этычных аспектаў дзейнасці кампаніі, а таксама яе ўклад у вырашэнне глабальных праблем, такіх як змяненне клімату, няроўнасць, беднасць і іншае. Сацыяльная адказнасць становіцца ўсё больш важнай для сучасных спажыўцоў, асабліва для маладога пакалення, якое хоча бачыць за сваімі пакупкамі не толькі цану і якасць, але і сэнс і каштоўнасць. Нездарма нават у побыце існуе выраз «галасаваць рублём».

Па звестках даследавання найбуйнейшых экспертаў, 73% спажыўцоў па ўсім свеце гатовыя змяніць свае звычкі спажывання на карысць больш устойлівых тавараў і паслуг. А па даных СМІ, 71% расіян лічаць, што кампаніі павінны дзейнічаць у інтарэсах грамадства, а не толькі сваіх акцыянераў.

Для прадаўцоў сацыяльная адказнасць уяўляе сабой не толькі выклік, але і магчымасць. Прадаўцы павінны ўлічваць патрабаванні і чаканні сваіх кліентаў. Яны павінны таксама прытрымлівацца заканадаўства і стандартаў у галіне экалогіі, сацыяльнай сферы і карпаратыўнай этыкі. Акрамя таго, прадаўцы могуць выкарыстоўваць сацыяльную адказнасць як інструмент для павышэння сваёй рэпутацыі, дыферэнцыяцыі сваёй прапановы, умацавання сувязі з кліентамі і партнёрамі, а таксама для стымулявання інавацый і аптымізацыі сваіх працэсаў.

Многія прадаўцы ўжо дэманструюць сваю сацыяльную адказнасць на рынку электроннага гандлю. Напрыклад, некаторыя з іх прапаноўваюць сваім пакупнікам магчымасць выбіраць экалагічную ўпакоўку, дастаўку без выкідаў вугляроду, вяртанне і перапрацоўку старых тавараў, а таксама ахвяраваць частку сумы пакупкі на дабрачыннасць. Некаторыя прадаўцы падтрымліваюць сацыяльныя праекты, накіраваныя на дапамогу маламаёмасным, малому бізнесу, адукацыі, ахове здароўя і іншым сферам.

Сяргей КУРКАЧ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Шэрая» зарплата — сумныя вынікі

«Шэрая» зарплата — сумныя вынікі

Што губляюць работнік і дзяржава?

Рэгіёны

Наперадзе — лета! Ці гатовыя тэрыторыі дзіцячага адпачынку прыняць гасцей?

Наперадзе — лета! Ці гатовыя тэрыторыі дзіцячага адпачынку прыняць гасцей?

Вучэбны год завяршаецца для 1,1 мільёна беларускіх школьнікаў, з іх 107,8 тысячы заканчваюць 9-я класы і 57,5 тысячы — 11-я.

Грамадства

У чым пайсці на выпускны баль?

У чым пайсці на выпускны баль?

 Паглядзім, што раяць стылісты і што рэальна набыць у нашых шыротах, пажадана не ўганяючы бацькоў у даўгі.