Вы тут

Праваслаўны калядны фестываль праводзіць Свята-Елісавецінскі манастыр


Дакрануцца да прыгажосці, напоўніцца светлымі думкамі, пачуць парады, паслухаць добрую музыку — так могуць праходзіць святочныя дні, калі вы іх вырашыце сустракаць на традыцыйным праваслаўным калядным фестывалі «Радасць». Яго праводзіць Свята-Елісавецінскі манастыр пры падтрымцы Мінгарвыканкама.


Культурна-асветніцкі цэнтр «Каўчэг», дзе адбываецца святочная праграма, — месца незвычайнае. Ён сапраўды нагадвае старажытны карабель, пабудаваны біблейскім Ноем. Уражвае, колькі сэнсаў было ўкладзена пры аздобе памяшканняў. Прыступкі з блакітна-зялёнымі шклянымі ўстаўкамі нагадваюць хвалі, свяцільнікі ў выглядзе дажджавых кропель — адсылка да біблейскага сюжэту аб сусветным патопе. Дэталі-сімвалы паўсюль: у нішах, столі, падлозе, лесвічным праходзе.

Час для добрых спраў

Уласна, «Каўчэг» і ствараўся для таго, каб напаўняць жыццё людзей, якія сюды прыходзяць, духоўным сэнсам праз заняткі ў творчых майстэрнях, тэатральныя пастаноўкі, фестывалі, сустрэчы, выстаўкі, а магчыма, і дапамагаць людзям знайсці свой шлях да храму. І як паказалі папярэднія фестывалі, «Каўчэг» іх прымае ўжо трэці раз, часта наведвальнікі пасля ідуць у царкву, памаліцца, прычасціцца. Некаторыя гэта робяць першы раз у сваім жыцці. 

На жаль, апошнім часам людзі звязваюць зімовыя святы выключна з вяселлем і забавамі. Каляды ж на «Каўчэгу» — гэта сапраўды пра радасць: ад прадчування цуда, ад магчымасці сустрэцца з цікавымі людзьмі, зрабіць добрую справу, напрыклад, падзяліцца сваёй творчасцю, ці набыць сувеніры, сродкі ад продажу якіх пойдуць на падтрымку людзей, якія патрапілі ў цяжкую жыццёвую сітуацыю. Так, Наталля Маладцова на фестывалі прадстаўляе сацыяльна-дабрачынную ўстанову «ПОРА» (гэта абрэвіятура, дзе кожная літарка сведчыць пра тое, якую дапамогу атрымліваюць людзі, хворыя на анкалогію). Побач з Наталляй на століку раскладзены сувеніры. З цеплынёй зроблены мішка, карункавая сняжынка, ці новыя цацкі для ялінкі — гэта не проста мілыя падарункі для блізкіх. Гэтыя і іншыя рэчы ахвяруюць майстры з усёй Беларусі для таго, каб валанцёры змаглі іх рэалізаваць на дабрачынных фестывалях. Атрыманыя сродкі ідуць на падтрымку анкахворых. 

Прадстаўлена на фестывалі і працоўная рэабілітацыйная сацыяльная майстэрня Свята-Елісавецінскага манастыра «Дабрадзел», у якой навучаюцца рамёствам і ствараюць прыгожыя рэчы людзі з абмежаванымі магчымасцямі і псіхічнымі адхіленнямі. Роспіс драўляных фігурак, валянне, выраб калядных вяночкаў і цацак — заняткі, якія гэтым людзям дапамагаюць набыць новую прафесію, вярнуць веру ў сябе, быць запатрабаванымі, адчуваць, што сваёй творчасцю яны могуць дарыць іншым радасць. Дарэчы, ствараць сувеніры для зімовага фестывалю майстэрня пачала яшчэ з лета.

Прадстаўлены на фестывалі таксама вырабы іншых майстэрань Свята-Елісавецінскага манастыра, у некаторых з якіх таксама працуюць людзі, якія ў храм звяртаюцца па дапамогу.

На фестываль — усёй сям’ёй

Менавіта на гэтым фестывалі па-сапраўднаму адчуваеш, якімі павінны быць зімовыя святы. Асабліва калі ў такім незвычайным месцы чуеш, як гучыць «Алілуя», «Ціхая ноч» ці іншыя песні, без якіх ужо не ўяўляеш сапраўднага Раства. Музыку тут можна слухаць кожны дзень (а фестываль ідзе з 23 снежня па 6 студзеня). На сцэну выходзяць як юныя выканаўцы, так і заслужаныя калектывы і лаўрэаты міжнародных конкурсаў. Разнастайныя мерапрыемствы праводзяцца на ўсіх чатырох паверхах «Каўчэга». Напрыклад, у вялікай залі можна было паглядзець выступленні заслужанага аматарскага калектыва Рэспублікі Беларусь, ансамбля народнага танца «Чабарок» і грузінскага танцавальнага ансамбля «Сонечная Грузія». Наогул у праграме для дарослых каля трох дзесяткаў мерапрыемстваў. У «Каўчэгу» праходзяць гутаркі з цікавымі людзьмі, дыялогі са святарамі, літаратурныя сустрэчы, кінапаказы, выстаўкі, ідуць заняткі для людзей, якія хочуць захаваць здароўе. Некаторыя госці прызнаюцца, што збіраюцца прыходзіць у «Каўчэг» кожны дзень, пакуль ідзе фестываль, каб наталіцца радасцю на год наперад.

У гэты ж час праводзіцца фестываль дзіцячых тэатральных калектываў дзіцяча-юнацкіх хароў з усёй Беларусі. Яшчэ адна з добрых традыцый на «Каўчэгу» — выстаўка дзіцячых работ. Гэтым разам быў аб’яўлены конкурс на незвычайную ялінку. Напярэдадні адкрыцця фестывалю ялінкі, зробленыя выхаванцамі творчых студый, навучэнцамі школ, сем’ямі і проста юнымі талентамі, сюды падвозілі на працягу двух дзён. Арганізатары былі ўражаны і колькасцю ўдзельнікаў, і падыходам дзяцей да здавалася б простай тэмы. Сёлета на конкурс паступіла 199 ялінак, выкананых з самых розных матэрыялаў: дрэва, гліны, кардона, паперы, карункаў, сурвэтак, фетра, нітак, фольгі. Перад наведвальнікамі фестывалю стаіць няпростая задача — выбраць, за якую ж з іх прагаласаваць, прычым на кожным паверсе «Каўчэгу» выстаўлены святочны лясок з ялінак, створаных удзельнікамі розных узроставых груп.

Фестываль заўсёды выступае за падтрымку традыцыйнай сям’і, таму тут так радуюцца маленькім гасцям. Прычым можна прыходзіць на фестываль не толькі з з бацькамі , але і са школьнымі сябрамі. Упершыню для дзяцей адведзены асобны паверх. Ён пераўтвораны ў казачнае каралеўства. У ім ёсць творчае лукамор’е, дзе праводзяцца майстар-класы. Як паведаміла адна з арганізатараў дзіцячай праграмы Ірына Машчэнская, кожны дзень тут робяцца новыя святочныя ўпрыгожанні: падвескі, елачкі, калажы. Ёсць заняткі і для самых маленькіх наведвальнікаў, так, трохгадовыя дзеткі могуць рабіць сувеніры разам з мамамі. 

У кінацераме можна паглядзець мульцікі і фільмы на калядную тэматыку. Прыгожа аформлена «дарога ў Віфлееем». Ствараючы дэкарацыі для яе, арганізатары натхняліся мультфільмам Міхаіла Алдашына «Раство». На снежнай паляне можна паглядзець батлейку, а ў «ледзяной пячоры» — выступленні ўдзельнікаў тэатральнага фестывалю.

У чаканні цудаў

Фестываль дае магчымасць пазнаёміцца з праваслаўнымі традыцыямі ў іншых краінах, у рамках яго праходзіць выстаўка-кірмаш, на якой прадстаўлены храмы і манастыры Беларусі, Расіі, Грэцыі, Сербіі, Палесціны, Сірыі. 

Тут можна набыць унікальныя калядныя падарункі. Так дырэктар майстэрні «Стварэнне» з Чалябінску прыехала з абразамі з уральскіх самацветаў. Такіх больш ніхто на тэрыторыі Расійскай Федэрацыі не робіць. Усе абразы ў акладзе маюць крышталь і натуральныя каштоўныя ці паўкаштоўныя камяні. Малюнак выкладаецца ўручную, без выкарыстання алоўка. Робяцца ў майстэрні і рукапісныя абразы, і дэкаратыўныя пано, якія таксама нясуць людзям светлыя думкі, радасць. 

Самер Вакін і Юлія Садоўнікава прадстаўляюць патрыяршы скальны манастыр Святой Фёклы ў горадзе Маалюля ў Сірыі. Гэта адзінае месца ў свеце, дзе службы вядуцца на мове Ісуса Хрыста — старажытнаарамейскай. А яшчэ гэта самы першы ў гісторыі жаночы манастыр. Фёкла нарадзілася ў 26 годзе 1 века ў горадзе Іконіі. Прыгажуня адмовілася выходзіць за хлопца, з якім была заручоная, бо вырашыла прысвяціць сваё жыццё служэнню. За хрысціянскую веру яна падвяргалася жорсткім выпрабаванням, з якіх выходзіла непашкоджанай. Па паданні дзякуючы малітве жанчыны разышлася гара, каб яна магла схавацца ад тых, хто яе пераследаваў... Госці з Сірыі прывезлі ўнікальныя абразы, выразаныя з дрэва (чарэшні, грэцкага арэха), знакамітае сірыйскае мыла, аліўкавы алей ды іншыя ўнікальныя тавары.

Ёсць у праваслаўнага фестываля пастаянныя ўдзельнікі і наведвальнікі. Так за восем гадоў, што на яго прыязджаюць прадстаўнікі храма Георгія Пераможцы, паміж імі нават завязаліся сяброўскія адносіны. Некаторыя людзі ідуць менавіта пакланіццца абразу «Усецарыца» — гэта спіс са святыні, якая знаходзіцца ў храме на гары Афон. Каля яго моляцца аб лячэнні цяжкахворых. Побач з абразом можна заўважыць ланцужкі, пярсцёнкі, крыжыкі. Так дзякуюць беларусы, якім абраз дапамог. Немагчыма не звярнуць увагу і на абраз Мікалая цудатворцы, які выкананы ў візантыйскім стылі манахамі на Афоне.

Адразу два цудадзейныя абразы для пакланення прывезлі прадстаўнікі Аланскага Свята-Успенскага манастыра з Асетыі. Першы з іх — абраз Божай Маці Маздокскай (Іверскай) асецінам па легендзе падарыла царыца Грузіі Тамара. Гэта святыня вельмі шануецца на Паўночным Каўказе. Кажуць, ёй пакланіўся Мікалай І, калі бываў у гэтых мясцінах. Другі абраз, прывезены з Аланіі, — Маці Божая ў чаканні немаўляці (Непраздная). Яму моляцца аб дараванні дзіцяці, набыцці сваёй другой паловы, сямейным дабрабыце, спрыянні ў родах. Маргарыта Багаёва, якая прадстаўляе Аланскі манастыр, сказала, што не менш дзесяці беларускіх жанчын дзякуючы гэтаму абразу ўжо сталі мамамі, і гэта пры тым, што ўрачы ім казалі, што тыя ніколі не будуць мець дзяцей. Сваёй радасцю жанчыны падзяліліся, калі паўторна прыходзілі да абраза, ужо каб падзякаваць. Аланскі манастыр — самы высакагорны на тэрыторыі Расійскай Федэрацыі. Наогул, Асеція лічыцца адным з найбольш старажытных хрысціянскіх цэнтраў, у 2022 годзе тут адсвяткавалі 1100-годзе хрышчэння Аланіі. «Мы, асеціны, вельмі веруючы народ. У нас моцна шануюць Святога Георгія Пераможцу. У гонар яго свята ў лістападзе ідзе цэлы тыдзень, і людзі ходзяць адзін да аднаго ў госці. У гарах у нас многа святых месцаў з крыжамі, дзе па паданнях бачылі анёлаў, там пазней будаваліся храмы. А яшчэ мы моцныя традыцыямі, вялікая павага надаецца старэйшым. Я яшчэ памятаю, як у нас раней ставіліся да дзіцячых дамоў і дамоў састарэлых. З людзьмі, якія здавалі сваіх бацькоў у інтэрнаты, пераставалі размаўляць. З такіх сямей дзяўчат не бралі, з хлопцамі не жаніліся». Жанчына спадзяецца, што больш даведацца пра Асецію беларусы змогуць, калі адкрыюць для сябе яе, як турыстычны рэгіён. У ім знаходзяцца санаторыі для асматыкаў, алергікаў. Ніводная расліна ў тых краях не выклікае ў людзей алергічных рэакцый, таму госці прывезлі ў Мінск на фестываль манастырскія гарбаткі, зборы зёлак, а яшчэ каўказскія прысмакі ды ўнікальную кераміку.

Сустракаць Новы год госці будуць з малітвай. Такая традыцыя ўжо склалася ў Свята-Елісавецінскага манастыры. «Гэта асаблівае пачуццё, калі такое свята сустракаеш не звычайным застоллем, а ў Храме», — падзялілася Маргарыта Багаева.

Алена ДЗЯДЗЮЛЯ

Фота аўтара

Загаловак у газеце: Свята на «Каўчэгу»

Выбар рэдакцыі

Рэгіёны

Што абмяркоўвалі на нарадзе органаў мясцовага самакіравання Брэстчыны ў Пінскім раёне?

Што абмяркоўвалі на нарадзе органаў мясцовага самакіравання Брэстчыны ў Пінскім раёне?

Добраўпарадкаванне населеных пунктаў і навядзенне парадку на зямлі.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Стральцам на гэтым тыдні не трэба пераацэньваць сваіх магчымасцяў.