Вы тут

Чаму Стары Свет акупавалі крывасмокі?


Нечакана адным з галоўных глабальных «ньюсмейкераў» апошнім часам сталі... клапы. Навіны аб тым, што шкоднікі лавінай пакараюць адну за адной еўрапейскія сталіцы, замацаваліся ў «топе» стужкі паведамленняў інфармацыйных агенцтваў. 

Уся сусветная прэса з’едліва каментуе нябачаную ў ХХІ стагоддзі падзею, а палітыкі мітусліва шукаюць магчымыя варыянты выйсця з цяжкай сітуацыі, паколькі апроч масавага псіхозу нашэсце клапоў прынесла і адчувальныя эканамічныя страты. Чаму ж «цывілізаваны» Стары Свет акупавалі крывасмокі, чаго чакаць надалей?


Паразіты на тыдні моды

У Францыі клапы пазапаўнялі метро, цягнікі, бальніцы, кіназалы і школы. Іх выявілі і ў аэрапорце Шарль дэ Голь. У Марселі з-за шкоднікаў вымушаны быў зачыніцца нядаўна пабудаваны каледж імя Жазэфіны Бэйкер, прычым дакладна невядома, калі ён адновіць заняткі, паведаміў vz.ru. Міністр адукацыі Францыі Габрыэль Аталь заклікаў да «неадкладнага рэагавання», каб навучальныя ўстановы тэрмінова былі ачышчаны ад насякомых, паведамляе агенцтва Reuters.

На мінулым тыдні французскі ўрад правёў серыю сустрэч для вывучэння прычын імклівага росту колькасці зарэгістраваных выпадкаў выяўлення клапоў. Усё гэта адбываецца ў той момант, калі Францыя прымае фінальную частку дзясятага чэмпіяната свету па рэгбі. У сталіцы краіны нядаўна прайшоў традыцыйны Тыдзень моды. А тут — такое. «Калі ў Парыжы завяршаецца Тыдзень моды, не Balencіaga, Dіor і Chanel аказваюцца цвіком праграмы. Самая буйная новая тэндэнцыя, якую могуць пераняць ЗША, насамрэч нечаканая — гэта клапы», — пісаў Newsweek. Яго паўтарала газета New York Tіmes: «Найлепшыя парады для Тыдня моды ў Парыжы? Пазбягаць клапоў».

Па словах міністра адукацыі, клапы былі выяўленыя ў шакавальнай колькасці лакацый: «Мне вядома як мінімум аб 17 установах. Сем з іх ужо зачыненыя па прычыне выяўлення насякомых. 

У нас амаль 60 тысяч устаноў адукацыі, і мы пакуль гаворым толькі аб некалькіх дзясятках, але колькасць зафіксаваных выпадкаў павялічваецца».

Паводле даных прафесійнай асацыяцыі дэзынсектараў, сёлета з чэрвеня да жніўня ў Францыі было праведзена на 65 працэнтаў больш акцый па барацьбе з клапамі, чым за той жа перыяд мінулага года. У цэлым колькасць выпадкаў пастаянна павялічваецца з 2020-га, адзначаюць у асацыяцыі. Ужо некалькі тыдняў абураныя французы размяшчаюць у сацыяльных сетках відэаролікі са шкоднікамі і наступствамі іх укусаў.

Справа для... сабак-сышчыкаў

Звычайна праблема абмяжоўвалася гасцініцамі і жылымі дамамі. Аднак з нядаўняга часу маштабы настолькі жахлівыя, што мэрыя Парыжа запатрабавала ад дзяржавы прыняцця тэрміновых мер па барацьбе з гэтай праблемай. Напярэдадні Алімпійскіх гульняў 2024 года нават збіраюцца стварыць спецыяльную аператыўную групу.

У лісце, які адрасаваны прэм’ер-міністру Элізабэт Борн, мэрыя Парыжа заклікала прыняць меры па барацьбе з праблемай клапоў у горадзе. «Пасцельныя клапы — сапраўдная бяда для грамадскай аховы здароўя, і з ёй варта змагацца, — напісаў намеснік мэра горада Эмануэль Грэгуар. — Дзяржава павінна тэрмінова сабраць разам усе зацікаўленыя бакі, каб распрацаваць план дзеянняў, сувымерны гэтаму бедству. Бо ўся Францыя рыхтуецца прыняць Алімпійскія і Паралімпійскія гульні ў 2024 годзе».

«Менш чым за год да таго, як мільёны людзей прыбудуць у Парыж на Алімпійскія гульні, хваля паведамленняў аб заражэнні клапамі аказвае ціск на французскія ўлады», — пісала New York Tіmes. Французскі ўрад адказаў мэрыі стандартным наменклатурным наборам штампаў: маўляў, робяцца ўзгодненыя намаганні па барацьбе з клапамі, якія ў вялікай колькасці з’явіліся ў грамадскім транспарце, кінатэатрах і шпіталях. Міністр транспарту Клемент Бон заявіў, што збярэ прадстаўнікоў аператараў грамадскага транспарту, «каб праінфармаваць іх аб контрмерах і пра тое, як абараніць пасажыраў». Напрыклад, мяркуецца, што французскія цягнікі і парыжскі грамадскі транспарт, у тым ліку метро, правераць спецыяльныя сабакі-сышчыкі, якія скіраваны на выяўленне клапоў.

Паразіты сталі і палітычнай праблемай у Францыі. Лідар парламенцкай групы партыі «Непакораная Францыя» Мацільда Пано, трасучы шклянкай, напоўненай пасцельнымі клапамі, звярнулася да прэм’ер-міністра Элізабэт Борн: «У 2022 годзе налічвалася 1,2 мільёна заражаных месцаў. Вы схлусілі ў міністэрскім плане, дзе не было ніякіх абавязковых мер. Абсерваторыя, аб стварэнні якой было абвешчана, так і не з’явілася. Няўжо мы павінны чакаць, пакуль Матыньён (рэзідэнцыя французскага прэм’ер-міністра. — Рэд.) будзе заражаны, перш чым вы нарэшце адрэагуеце?»

Клапы, якія ў асноўным зніклі з паўсядзённага жыцця французаў да 1950-х, у апошнія дзесяцігоддзі зноў распладзіліся. Гэта звязваюць з павелічэннем шчыльнасці насельніцтва ў Парыжы (у тым ліку за кошт міграцыйных хваляў), а таксама... ростам колькасці грамадскага транспарту. Паводле звестак Нацыянальнага агенцтва па бяспецы харчовых прадуктаў, навакольнага асяроддзя і здароўя на рабочым месцы (Anses), за апошнія некалькі гадоў пасцельныя клапы праніклі ў кожную дзясятую хатнюю гаспадарку Францыі. У перыяд з 2017 да 2022 года французы штогод выдаткоўвалі па 230 мільёнаў еўра на барацьбу з паразітамі.

Тым часам усё больш французскіх дамоў ператвараюцца ў клапоўнікі, і ў прэсе ідуць гарачыя дыскусіі, з якога боку падступіцца да гэтай праблемы, адзначае vz. ru. Пакуль жыхарам, якія заўважылі клапоў у сябе дома, рэкамендуецца мыць вопратку і пасцельную бялізну ў гарачай вадзе (больш за 55 градусаў), апрацоўваць парай мяккую мэблю і замазваць шчыліны ў пакоях. Парады выдатныя, але, мяркуючы па развіцці падзей, пакуль не падобна, каб яны працавалі. Барацьба з паразітамі патрабуе комплекснай апрацоўкі, заўважае vz. ru. Груба кажучы, калі ўвесь дом заражаны клапамі, то барацьба з імі ў адной кватэры не дапаможа: займацца трэба менавіта ўсім домам. І якраз з гэтым маюцца некаторыя праблемы, таму што няма такога закона, які абавязаў бы ўласнікаў жылля выводзіць клапоў. Дакладней, ён ёсць, але ўласнік заўсёды можа заявіць, што паразітаў прыцягнуў у дом жыхар — а значыць, ён і павінен плаціць за санапрацоўку.

Няпрошаныя «турысты»

Паразіты асвойваюць Еўропу — стала вядома, што жыхары Вялікабрытаніі пакутуюць ад клапоў, якія запаланілі іх дамы і гарадскі транспарт. Колькасць выпадкаў заражэння кватэр брытанцаў шкоднікамі павялічылася на дзве траціны з 2022 да 2023 года, перадае Sky News са спасылкай на даныя мясцовай службы дэзынфекцыі Rentokіl. Сітуацыя ў Злучаным Каралеўстве нават перасягнула маштабы Францыі. Па падліках мікрабіёлага і заснавальніка кампаніі Bed Bugs Дэвіда Кейна, маштабы эпідэміі ўражваюць: «Я чуў статыстыку, згодна з якой за апошнія два гады ў Парыжы заражаны кожны дзясяты дом. Я сказаў бы, што тут, у Лондане, за апошнія 4 ці 5 гадоў гэта, верагодна, бліжэй да аднаго з пяці дамоў».

Як растлумачылі ў брытанскай асацыяцыі па барацьбе са шкоднікамі, тэмпы росту калоній пасцельных клапоў пашыраюцца ўлетку, калі людзі больш падарожнічаюць. Акрамя таго, спецыялісты адзначаюць рост імунітэту паразітаў да дусту — апошнім часам самага папулярнага інсектыцыду. Выпадкі заражэння клапамі асабліва пачасціліся пасля зняцця каранавірусных абмежаванняў. Шкоднікаў можна нярэдка заўважыць у цягніках, гарадскім грамадскім транспарце, кінатэатрах і бальніцах.

Жыхары Бельгіі ўсё часцей сталі ў прафілактычных і не толькі мэтах заказваць санітарную апрацоўку жылля ад насякомых, паведаміла РІА «Навіны». Так, у бельгійскім Льежы кампаніі, якія займаюцца дэзынсекцыяй, фіксуюць 30-працэнтны рост попыту на свае паслугі. Спецыялісты папярэджваюць, што клапоў у Бельгію, хутчэй за ўсё, завозяць у транспарце і ў асабістых рэчах, якія прыязджаюць з Францыі, а таксама «адпускнікі», якія вяртаюцца дадому з-за мяжы. Між тым транспартныя ўлады Бельгіі паведамілі, што ў бельгійскіх цягніках, аўтобусах, трамваях і метро клапоў пакуль не выяўлена, у тым ліку з-за строгіх санітарных правілаў, а таксама з-за таго, што сядзенні выраблены з пластыку і скуры, у якіх гэтыя шкоднікі не жывуць.

Выпадкі з’яўлення клапоў адзначаны і ў турыстычных раёнах Грэцыі, паведаміла грэчаскае грамадскае тэлебачанне ERT. Праблема існавала заўсёды, заявіў тэлеканалу кіраўнік Грэчаскай асацыяцыі вытворцаў прэпаратаў для дэзынсекцыі і дэзынфекцыі Ёргас Ламбру. Паводле яго слоў, гаворка ідзе пра насякомых-вандроўнікаў, якія могуць лёгка пракрасціся ў багаж і такім чынам пераправіцца ў любы пункт свету, куды заўгодна, яго можна знайсці ў грамадскім транспарце, гэта значыць, на караблях, самалётах ці аўтобусах. Грэчаскія СМІ публікуюць «карысныя парады» экспертаў аб тым, як праверыць гатэль на наяўнасць клапоў і не прывезці іх з сабой: трымаць багаж далей ад дывановых пакрыццяў, у цемры правяраць ложак, уважліва аглядаць крэслы і канапы з тканіны, апырскваць багаж алеем чайнага дрэва, мяты і лаванды.

У Венгрыі выпадкі з’яўлення шкоднікаў застаюцца адзінкавымі, а трывогу больш выклікаюць не пасцельныя клапы, а завезеныя з Азіі пладовыя, якія наносяць шкоду садавіне і гародніне. У Фінляндыі таксама не бачаць падстаў для турботы, з цікавасцю назіраюць за тым, што адбываецца ў Парыжы. Улады перакананы, што эпідэмія такога маштабу краіне не пагражае. Між тым у кампаніі Antіcіmex, найбуйнейшай у краіне па барацьбе са шкоднікамі, адзначылі, што кожны год праводзяць некалькі тысяч аперацый па барацьбе з гэтымі паразітамі па ўсёй краіне.

Хуткі рост папуляцыі пасцельных клапоў пагражае ў тым ліку і Эстоніі, паведамляе партал ERR. Як адзначаецца ў артыкуле, прычыны, па якіх папуляцыя рэзка ўзрасла, пакуль застаюцца загадкай. Па словах энтамолага з Тартускага ўніверсітэта Маці Марціна, пасцельныя клапы родам з Міжземнамор’я і любяць цяпло, так што жылыя дамы з’яўляюцца для іх прыдатным асяроддзем. Адна з прычын, чаму гэтых паразітаў стала так шмат, можа быць звязаная са з’яўленнем новай мутацыі, якая павышае іх актыўнасць, выказаў здагадку спецыяліст. Акрамя таго, людзі сталі больш падарожнічаць, што таксама можа спрыяць распаўсюджванню паразітаў.

«Хутка вошы пойдуць»

Нашэсце пасцельных клапоў на шэраг краін Заходняй Еўропы азначае, што замежныя госці могуць прывезці крывасмокаў і на расійскую тэрыторыю, распавёў «Парламенцкай газеце» намеснік кіраўніка камітэта расійскай Дзярждумы па пытаннях сям’і, жанчын і дзяцей Віталь Мілонаў. «Дыпламатаў з недружалюбных краін я апырскваў бы. Хутка вошы пойдуць. Я турбуюся, каб тыфу не было. Але мы можам не апасацца ўсур’ёз: рускія людзі заўсёды любілі лазню, любілі мыцца, і нам гэта не пагражае», — выказаў меркаванне Віталь Мілонаў. Як заўважыў у гутарцы з выданнем акадэмік РАН, доктар медыцынскіх навук, былы галоўны санітарны ўрач Расіі Генадзь Анішчанка, акрамя фактару бежанцаў у распаўсюджванні клапоў адыграла ролю і дарагоўля газу, з-за якой еўрапейцы вымушаныя эканоміць ваду, напрыклад пры наведванні ваннай.

Тэму нашэсця клапоў актыўна абмяркоўваюць і ў тэлеграм-канале «Сапраўдная Францыя». У каментарыях да тэматычнага паста карыстальнікі адзначаюць, што ў краіне папросту адсутнічае дзяржаўная санітарная служба, якая магла б належным чынам арганізаваць барацьбу з нашэсцем насякомых. Акрамя таго, кошт дэзынсекцыі на фоне павышанага попыту на гэтую паслугу ўзрос да 2–3 тысяч еўра. Барацьба з няпрошанымі гасцямі выліваецца ў сур’ёзныя выдаткі для сямейнага бюджэту, якія далёка не кожны пацягне. Таму, лічаць інтэрнэт-карыстальнікі, перспектыў для аператыўнага вырашэння праблемы пакуль не праглядаецца. «Некаторыя турысты імкнуцца адмяніць свае паездкі і запатрабаваць вяртання грошай, — піша Іndependent. — Ёсць апасенні, што праблема яшчэ больш пагоршыцца напярэдадні Алімпійскіх гульняў у Парыжы наступным летам».

Захар БУРАК

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Зоркі абяцаюць шмат прыемных момантаў і добрых навін для Блізнятаў.

Памяць

Партызанскі ўнёсак у «Баграціён»

Партызанскі ўнёсак у «Баграціён»

Беларуская наступальная аперацыя пачалася 23 чэрвеня 1944 года.