Вы тут

Выстаўка «Сыны зямлі беларускай» Уладзіміра Стэльмашонка


Сёлета народны мастак Беларусі адзначыў бы сваё 95-годдзе. 

Мастак і дэпутат Уладзімір Стэльмашонак быў даволі актыўным чалавекам. Калі можна было падхапіць добрую ідэю, адгукаўся і рабіў. Калі трэба было, паказваў прыклад чалавечай і грамадскай неабыякавасці. Ішоў, насойваў, дамагаўся. Быў прыкладам таго, як няўрымслівы і энергічны чалавек можа фаміраваць мастацкае асяроддзе. Для яго найбольш важым было мастацкае асяроддзе на Радзіме. І ён заўсёды імкнуўся адлюстроўваць Беларусь на пэўных этапах станаўлення, імкнуўся запаліць, захапіць і натхніць на працу і жыццё як калег, так і людзей, што цікавіліся яго творчасцю. Паказваў асоб з гісторыі Беларусі і сучаснікаў. Нездарма ў яго шмат партрэтных выяў, пачынаючы ад Ефрасінні Полацкай ды Францыска Скарыны, Рыгора Шырмы ды Якуба Коласа сканчваючы ўласнымі вучнямі і блізкімі, у пыватнасці – партрэт бацкі, вядомага хірурга.... 


У экспазіцыі, што размясцілася ў выставачным корпусе Нацыянальнага мастацкага музея па вуліцы Карла Маркса, прадстаўлены і іншыя творы, якія знаходзяцца ў фондах музея. Дарэчы, з 23 твораў станковага жывапісу ў фондах на выстаўцы прадсаўлены 22. Пры тым, майстар ствараў і графіку, і манументальныя работы, якія даэуль жывуць на некаторых будынках і ў мінскім метро…

Але нам прапануюць паглядзець жывапіс, таму што ён пра Беларусь і яе жыхароў: герояў, знаных асоб і простых працаўнікоў. З абавязковай доляй захаплення і ўслаўлення: работы адлюстроўваюць час свайго стварэння з яго рэалістычным кірункам, які мастак імкнуўся ўсё ж перавесці ў асабістае бачане і разуменне. Не надта віталі тады розныя глыбінныя пошукі. Ён жа – шукаў спосабы быць іншым у агульнай плыні, нават у так званым «суровым стылі», калі героямі станавіліся людзі працы, гараджане. Ён доўга вучыўся: у трох навучальных установах, у тым ліку ў інстытуце жывапісу імя Рэпіна, выдатна валодаў прафесіяй, але разумеў, што сапраўдны мастак – гэта той, хто нясе штосьці ад сябе. І гэтае «штосьці» ў ім перамагала, і гэтае «штосьці» была беларускаць. Таму нават стаўшы дэпутатам Вяхоўнага савета СССР, узачальваючы камісію па культуры, як толькі пайшоў працэс аднаўлення беларускай дзяржаўнасці, аддаў ключы ад маскоўскай кватэры і вярнуўся ў Мінск. Нездама свой жывапіс Уладзімір Стальмашонак дапаўняў і ўзбагачаў, як адчуваў – калажамі ды беларускім арнаментам. Хаця нарадзіўся творца ў Мінску, ён ведаў і шанаваў свае глыбокія карані. На радзіме продкаў, у Асіповіцкай галерэі, хацеў бачыць свае творы. Яны там пасяліліся з ласкі аўтара. 

Уладзімір Стэльмашонак рэалізаваўся і як грамадзянін, і як творца, дасягнуў прызнання і павагі — двойчы абіраўся старшынёй Саюза мастакоў Беларусі. І пры гэтым дапамагаў рэалізоўвацца іншым, таму што шмат гадоў быў выкладчыкам Беларускай акадэміі мастацтва. Прыцягваў у Беларусь значных асоб (як Кішчака і Вашчанка), і кафедра дэкаратыўна-прыкладнога мастацва паўстала дзякуючы асабістай зацікаўленасці майстра. І ў вучнях таксама жыве яго мастацкі працяг, як і ў сям’і, дзе нашчадкі пацягваюць справу славутага бацькі. 

А гэта выстаўка – успамін пра час і чалавека ў ім. Выстаўка-даніна памяці. Выстаўка сапраўднага беларуса, створаная дзеля разуменя наступнымі пакаленнямі, што часовае, а што застаецца назаўжды. 

Ларыса ЦІМОШЫК

Фота аўтара

Выбар рэдакцыі

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.

Здароўе

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Па статыстыцы на пяць хворых дзяўчынак прыходзіцца толькі адзін хлопчык.

Рэгіёны

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

Подзвіг ваенурачоў адлюстроўвае выстава Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея.

Грамадства

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Нават пры наяўнасці на пляжы ратавальнай станцыі не варта грэбаваць элементарнымі правіламі бяспекі.