Вы тут

Кнігу ўспамінаў 8-га стралковага эстонскага корпуса прэзентавалі ў музеі ВАВ


У Беларускім дзяржаўным музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны была прэзентавана кніга ўспамінаў байцоў і камандзіраў 8-га стралковага эстонскага корпуса «Так долог путь бойца, ведущий к дому». Яе назва — гэта радкі з песні эстонскага стралковага корпуса. На 80 працэнтаў гэтае воінскае фарміраванне было складзена з эстонцаў, яшчэ 20 былі беларусамі, рускімі і прадстаўнікамі іншых нацыянальнасцяў. Хтосьці трапіў у эстонскі полк выпадкова, як, напрыклад, маладзенькая дзяўчына, што прарывалася на фронт і ўскочыла ў першы эшалон, у які атрымалася. Нягледзячы на тое што большасць байцоў гаварыла не па-руску, дзяўчына засталася служыць з імі. Былі ў эстонскім палку яўрэі і нават швед. Таму ў кнігу ўвайшлі ўспаміны прадстаўнікоў розных нацыянальнасцяў, родаў войскаў і вайсковых прафесій — артылерыстаў, танкістаў, медыкаў, сувязістаў...


— Беларусь — тая краіна, якая панесла найбольшыя страты і па колькасці ахвяр, і па ліку спаленых населеных пунктаў у Вялікай Айчыннай вайне. Таму ў ёй аддаецца асаблівая ўвага па захаванні памяці. Наша арганізацыя таксама імкнецца зрабіць свой унёсак. На жаль, у апошнія гады не прынята казаць пра тых эстонцаў, якія ваявалі ў складзе Чырвонай Арміі, хоць ветэраны, хто яшчэ застаўся жывы, як і раней, працягваюцць ганарыцца тым, які баявы шлях прайшлі, — падзяліўся ўкладальнік кнігі, кіраўнік эстонскага ваенна-гістарычнага аб'яднання Front-Lіne Андрэй Лазурын.

Дарэчы, у савецкія часы многія «карпусныя хлопцы», так сябе называлі ветэраны, у Эстоніі насілі так званыя фрачныя значкі, на якіх былі прадстаўлены знакі іх франтавых падраздзяленняў. Таксама яны шмат ездзілі па мясцінах, праз якія прайшлі ў гады вайны, — не толькі па Эстоніі, але і за яе межы, на Урал, дзе фарміраваўся корпус, у Ленінградскую вобласць (у вызваленні якой ён удзельнічаў), у Вялікія Лукі (бой пад якімі называлі «малым Сталінградам»).

Намеснік дырэктара па навуковай рабоце Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны Рыма Рум заўважыла, што з прапановай зрабіць прэзентацыю кнігі да ўстановы звярнулася беларускае пасольства ў Эстоніі:

— Наш музей з задавальненнем падтрымаў ініцыятыву. Нягледзячы ні на якія перашкоды, мы працягваем супрацоўнічаць з нашымі калегамі з краін Прыбалтыкі. Наша агульная справа звязаная з тым, каб захаваць гістарычную памяць, прадухіліць фальсіфікацыю гісторыі і гераізацыю нацызму.

Арганізацыя Front-Lіne, якой налета будзе 20 гадоў, займаецца захаваннем памяці пра ваенныя падзеі. Яе актывісты ўдзельнічаюць у рэканструкцыях на «Лініі Сталіна» і Брэсцкай крэпасці, вядуць пошукавыя работы на месцах баёў, імкнуцца ўстанавіць звесткі пра тых, хто загінуў, і звязацца з іх роднымі. Таксама аб'яднанне дапамагае ветэранам, захоўвае інфармацыю пра помнікі і воінскія пахаванні, збірае ўспаміны ўдзельнікаў Вялікай Айчыннай вайны і воінаў-інтэрнацыяналістаў. Ужо сабрана больш за 800 успамінаў людзей з розных рэспублік былога Савецкага Саюза. Актывісты паабяцалі перадаць у наш музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны запісы ўраджэнцаў Беларусі, тых, хто ваяваў у партызанскіх атрадах, удзельнічаў у абароне і вызваленні рэспублікі.

Беларускі дзяржаўны музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны захоўвае памяць пра подзвігі і трагедыі ў гады вайны прадстаўнікоў розных народаў. У яго фондах захоўваюцца ў тым ліку і прадметы вайскоўцаў 8-га эстонскага стралковага корпуса, пра што расказаў старшы навуковы супрацоўнік аддзела пісьмовых і выяўленчых крыніц Віктар Русецкі. Ён прадставіў фатаграфіі і дакументы дзвюх жанчын-медыкаў — Марыі Акулавай і Антаніны Віснап, якія пасля вайны жылі ў Беларусі. Муж Марыі ўдзельнічаў у вызваленні Беларусі. Антаніна працавала на заводзе «Інтэграл», стала першай жанчынай электроннай прамысловасці БССР, якая ў 1971 годзе была ўзнагароджана Ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі.

Кнігу ўспамінаў байцоў 8-га стралковага корпуса разам з іншымі выданнямі, звязанымі з захаваннем памяці пра падзеі Вялікай Айчыннай вайны ў Эстоніі, Андрэй Лазурын перадаў у музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны і выказаў надзею, што яна будзе запатрабаваная даследчыкамі.

Ганна ПЯТРОВА

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Зоркі абяцаюць шмат прыемных момантаў і добрых навін для Блізнятаў.

Памяць

Партызанскі ўнёсак у «Баграціён»

Партызанскі ўнёсак у «Баграціён»

Беларуская наступальная аперацыя пачалася 23 чэрвеня 1944 года.