Вы тут

Што рабіць, каб лецішча было месцам адпачынку і прыемных зносін


Лецішча — месца адпачынку і прыемных зносін. Што рабіць, каб было менавіта так, і аб навацыях у сферы дачнага заканадаўства пагаварылі з вопытным кіраўніком садовага таварыства.

Садаводчае таварыства «Сябры-2002» называюць знакамітым, што нядзіўна. З 1983 года тут размяшчаюцца лецішчы эліты беларускага мастацтва. У коле мінчан, чые дачы размешчаны ў Лагойскім раёне, аб гэтым СТ гавораць як аб узорным, што ўжо заслуга праўлення. Старшыня яго Юрый ГАЛАШЧАПАЎ пагадзіўся падзяліцца сваім трынаццацігадовым вопытам, з ім жа мы пагаварылі аб рэзанансных «дачных» указах і іх практычным прымяненні.


— Раскажыце, колькі ў СТ участкаў, ці шмат дачнікаў жывуць пастаянна, якая інфраструктура.

— У нас 400 участкаў, 60 сем'яў, у тым ліку мая, жывуць цэлы год. З самага пачатку ў нас быў запраектаваны ўсесезонны водаправод, стацыянарная тэлефонная сувязь. Цяпер СТ часткова газіфікавана, ёсць оптавалакновы інтэрнэт. У летні сезон працуе невялікая прыватная крама, у выхадныя — два аб'екты выязнога гандлю. Натуральна, ёсць дзіцячая пляцоўка, а таксама футбольнае поле, тэнісны корт, валейбольная пляцоўка, свой пляж. Ізноў жа, мне дасталася добрая спадчына: у нашым СТ былі вольныя ад забудовы плошчы, таму мы змаглі стварыць інфраструктуру для вольнага часу.

— У вас вельмі цікавая сістэма аплаты членскіх узносаў: вызначана сума за год — 333 рублі, а плаціць можна як зручна: хочаш адразу, хочаш кожны месяц. Чаму?

— Так склалася, і пакуль гэтая традыцыя захоўваецца. У нас шмат артыстаў, за савецкім часам, калі яны атрымалі дачныя ўчасткі, гастролі доўжыліся месяцамі. Таму камусьці зручна было плаціць адразу за год. І зараз ёсць людзі, якім так зручна. А вось некаторым пажылым дачнікам падабаецца плаціць кожны месяц. Для многіх гэта рытуал: прыйсці ў праўленне, аплаціць узнос, абмяняцца навінамі.

— Няўжо ў наш час прымаюць узносы наяўнымі?

— Заканадаўства гэта дазваляе. Для людзей так больш звыкла і камфортна, таму, пакуль ёсць ахвотныя, казначэй будзе прымаць узносы і такім чынам.

— Вы ж ведаеце, што ў мяне тут шмат знаёмых дачнікаў, дык вось яны адзначалі, што «наш старшыня навёў парадак з вывазам смецця». Думаю, ваш досвед будзе цікавы шмат каму.

— Гэта сапраўды была адна з вострых тэм. Яшчэ калі не быў старшынёй, разам з прыяцелямі-энтузіястамі стараўся хоць неяк акультурыць месца звалкі смецця. Калі абралі старшынёй, перш за ўсё сабраў прапановы ўсіх аператараў па вывазе смецця. На праўленні абралі аптымальны варыянт па суадносінах кошт — паслугі. Уладкавалі тры пляцоўкі, на якіх стаяць кантэйнеры для ТБА і для габарытнага смецця. Магчыма, вы здзівіцеся, але грувасткае смецце вывозяць практычна кожны тыдзень. Людзі рэканструююць дамы, мяняюць мэблю — прычэп запаўняецца хутка. Вываз смецця — самы вялікі артыкул выдаткаў, за год мы трацім 30 тысяч рублёў. Але людзі не пярэчаць, таму што стала чыста, ніхто не спальвае старую мэблю і не труціць паветра.

— Акрамя крамы на ўездзе ў СТ, бачу і гандлёвую палатку... Як вы з імі ўзаемадзейнічаеце?

— Крама належыць прыватнай фірме. Яна патрэбна, бо па кожную дробязь нават у Астрашыцкі Гарадок выязджаць нязручна. Што да палаткі і выязнога гандлю, то ўсё проста: мы цікавімся наяўнасцю усіх дазвольных дакументаў на гандаль, бязвыплатна даём месца. Палатка працуе па выхадных. Напоі, сасіскі ў цесце, бургеры — усё гэта карыстаецца попытам, на свежым паветры ў дзяцей добры апетыт. Перакананы, што дачны гандаль трэба развіваць: у людзей з'яўляецца выбар, у прадаўцоў — здаровая канкурэнцыя.

— Атрымала велізарнае задавальненне ад прагулкі па ўсім СТ, убачыла такія чароўныя рэтра-домікі, пабудаваныя яшчэ па савецкіх стандартах, калі іх плошча, вышыня былі моцна рэгламентаваны. Мне здалося, што многія з іх усё-ткі незаселеныя, але ў той жа час участкі дагледжаныя: сумнік не расце, дрэвы абразаюцца. Як вам удаецца дабіцца такога выніку?

— Так, ёсць некалькі падобных домікаў. Гаспадары, а часцей за ўсё гаспадыні, гавораць, што ў іх ужо няма магчымасці ездзіць, даглядаць участак. Але і прадаць яны не могуць, таму што для іх лецішча — гэта памяць. Паколькі яны плацяць узносы, то павінны атрымліваць нейкія паслугі ад СТ. Вось мы і сочым, каб не было інвазійных раслін, каб галіны дрэў не датыкаліся да правадоў ліній электраперадач і не навісалі над дарогай.

— Але як вы знаходзіце гаспадароў? Часам гэта неверагодны квэст...

— Вельмі проста. Кожны год праўленне дасылае запыт у агенцтва па дзяржаўнай рэгістрацыі і зямельным кадастры і атрымлівае звесткі аб усіх уладальніках участкаў. Цяпер гэта платная паслуга, а калі набудзе моц Указ № 155, раз на год такія звесткі будуць даваць бясплатна. Гэта вельмі важна, таму што, па правілах, новы ўласнік павінен прадставіць праўленню шэраг звестак, на практыцы мы часам і не ведаем, што хтосьці прадаў свой участак. Такія «невідзімкі» могуць і ўзносы не плаціць, і за ўсё астатняе не разлічваецца, што, вядома ж, не на карысць СТ. Дарэчы, за год у нас мяняюцца гаспадары 6—10 участкаў.

— Калі СТ было газіфікавана і наколькі гэта цяжка і дорага? Ведаю, што ў шматлікіх СТ гадамі «хочуць газ», але не могуць прыйсці да нейкага агульнага рашэння. Мая прыяцелька думае прадаць лецішча, таму што ёй не патрэбен газ, а суседзі за гэта падвяргаюць яе прэсінгу, маўляў, нельга пракласці газаправод, абыходзячы нечы ўчастак.

— Восем гадоў таму мы склалі спіс ахвотных. Аказалася дастатковая колькасць для таго, каб перайсці да практычных крокаў. У нас газіфікавана крыху больш за палову ўчасткаў. Пры тым, што нам не трэба было весці лінію газаправода ў некалькі кіламетраў, бо побач з СТ пансіянат, справа гэта не з танных. Да таго ж дом павінен адпавядаць вызначаным патрабаванням для ўстаноўкі газавага абсталявання. Увогуле, кожны сам вырашае, зыходзячы са сваіх фінансавых магчымасцяў і жыццёвых планаў. Але запраектавалі такую магутнасць, што пры жаданні змогуць падключыцца ўсе нашы ўчасткі.

— Інтэрнэт, ведаю, у вас даўно, той, які прывязаны да тэлефоннай лініі. А цяпер і оптавалакно з'явілася. Як вы гэта арганізавалі?

— Дачнікі пыталіся аб оптавалакновым інтэрнэце. У такіх выпадках мы запрашаем на сход спецыялістаў, каб яны самі расказвалі пра перавагу тэхналогіі, а людзі маглі задаваць пытанні. Мы выбралі «Белтэлекам», бо спадабаліся тарыфы і для многіх важная магчымасць калі не бясплатнай, то вельмі таннай блакіроўкі на зімовы перыяд. Палова дачнікаў выбралі оптавалакно, яшчэ 50 абанентаў па праекце ёсць у рэзерве. Ну і, акрамя таго, у нас Wі-Fі каля вартоўні і праўлення, камусьці і такога варыянта дастаткова.

Важна вось што яшчэ. Пачынаць трэба не з оптавалакна, а з усесезоннага водаправода. Усе камунікацыі ў адной траншэі: на самай вялікай глыбіні водаправод, затым на пэўнай дыстанцыі газ, і толькі потым — оптавалакно. Калі пракласці спачатку газ, то газавікі не дазволяць паглыбляць траншэю пад ваду. Раскапаўшы траншэю з оптавалакном, рыхтуйцеся яго замяніць, бо яно вельмі далікатнае.

— Дзіцячая і спартыўныя пляцоўкі, пляж, кажуць, — цалкам ваша заслуга. Як гэта ўдалося зрабіць, бо той жа тэнісны корт — дарагое задавальненне?

— Самая добрая ідэя праўлення нічога не вартая без падтрымкі дачнікаў. Дзіцячую пляцоўку я сам прапанаваў, бо цудоўна ведаю, што дзеці не любяць ездзіць на лецішча, калі ім даводзіцца бавіць час на сваім участку. Многія мяне падтрымалі і на ўладкаванне дзіцячай пляцоўкі здавалі добраахвотныя ўзносы. Тут жа ў нас ёсць вялікая альтанка, дзе любяць збірацца падлеткі. Спартыўныя пляцоўкі падтрымала недзе працэнтаў 90 дачнікаў. І заняткі ідуць па раскладзе. Нашы дачнікі гатовы плаціць, калі яны бачаць вынік.

Што датычыцца пляжа, то на ім у нас пірс, альтанка, раздзявальні, душ, вогнішча, лаўкі. Дачнікі выходзілі на суботнікі, каб добраўпарадкаваць тэрыторыю, таму яна ў ідэальным стане.

Перакананы, што лецішча — гэта перш за ўсё месца адпачынку, прыемных зносін. І ўся наша інфраструктура гэтаму садзейнічае. Людзі знаёмяцца, сябруюць, усё гэта стварае камфортную атмасферу.

— Ці захавалася традыцыя ладзіць канцэрты перад адкрыццём сезона і закрыццём?

— Мы яе адрадзілі, потым з-за ковіду была паўза, сёлета плануем канцэрт да закрыцця сезона. Дарэчы, ковід прымусіў нас праводзіць агульныя сходы ў завочнай форме, і гэта вельмі добры досвед. Заўсёды ёсць кворум, ёсць дакумент, які пацвярджае, як чалавек галасаваў.

— Якія навацыі з Указа № 155 аб садаводчых таварыствах больш за ўсё вас парадавалі?

— Перш за ўсё, перадача электрасетак на баланс дзяржавы. Праўленням СТ гэта значна аблегчыць жыццё, самі дачнікі таксама станоўча ўспрымаюць навіну. У той жа час цудоўна разумею, што нам да гэтага трэба сур'ёзна рыхтавацца. У нашым СТ не было прымусу выносіць лічыльнікі за межы дома, цяпер зрабіць гэта давядзецца ўсім. Плюс у тым, што вядомыя параметры лічыльнікаў, на якія трэба замяніць старыя.

Падтрымліваю тое, што ўзмоцніцца роля мясцовых органаў улады ў жыцці СТ, маю на ўвазе прызначэнне старшыняў па рашэнні выканкама. Зразумела, што гэта датычыцца праблемных СТ, якія перастануць быць, скажам так, безгаспадарнымі. Часцей за ўсё некалькі СТ размяшчаецца побач, і заўсёды прыемна, калі ў цябе паспяховы сусед.

Выдатная навацыя, якая датычыцца галоснасці ў СТ. Мы і раней прытрымліваліся гэтага прынцыпу: калі людзі ўсебакова праінфармаваныя, рэальных падстаў для нейкіх канфліктаў, як правіла, няма.

— Ці абмяркоўваецца ў вас перспектыва атрымання СТ статусу населенага пункта?

— З вялікім энтузіязмам. Чалавек перш за ўсё бачыць усё добрае, што дае навацыя, найперш — паніжэнне тарыфаў. Праўленне ж пачынае тлумачальную работу, што да такіх перамен трэба рыхтавацца, нейкія намаганні спатрэбяцца ад кожнага. Самы просты прыклад: выдаліць дэкаратыўныя хмызнякі, якія растуць перад плотам участкаў, каб пашырыць дарогу.

— Юрый, падзяліцеся, калі ласка, найбліжэйшымі планамі.

— Хачу стварыць клуб-музей. Тут жылі і яшчэ жывуць зоркі беларускага мастацтва і спорту. Планую як мінімум размясціць іх партрэты і творчыя біяграфіі. Вы ж ведаеце, што месца ў нас тут цікавае, некалі гэта зямля належала графскаму роду Тышкевічаў. Легенда гаворыць, што менавіта ў Астрашыцкім Гарадку Янка Купала напісаў сваю знакамітую паэму «Курган». Сам захапляюся гісторыяй і спадзяюся захапіць суседзяў. Цяпер, гуляючы па беразе ракі Усяжа, гледзячы на старыя дубы, думаю: магчыма, іх бачыў Янка Купала. Уявіце, што праз нейкія гадоў пяцьдзясят, сюды хто-небудзь прыйдзе і падумае: ого, на беразе гэтай рэчкі адпачывалі Віктар Вуячыч, Леанід Шчамялёў, Барыс Аракчэеў, Эдуард Малафееў, Людміла Бржазоўская, Віктар Саркісьян і Вольга Лапо, Уладзіслаў Місевіч, Алена Спірыдовіч і многія іншыя, дзякуючы чыёй творчасці або дасягненням у спорце, свет даведаўся пра Беларусь.

Маргарыта ДРАЗДОВА

Фота аўтара

Выбар рэдакцыі

Культура

Стасся Корсак: «Заставайцеся індывідуальнымі»

Стасся Корсак: «Заставайцеся індывідуальнымі»

Юная артыстка, якая арганічна падае сябе ў розных вобразах і жанрах. 

Жыллё

Па якіх крытэрыях дамы ўваходзяць у праграму па капрамонце?

Па якіх крытэрыях дамы ўваходзяць у праграму па капрамонце?

Пра ўсе тонкасці правядзення капітальнага рамонту расказалі спецыялісты.