Вы тут

Фларысты і спецыялісты па інфармацыйнай бяспецы. Якія яшчэ спецыяльнасці адкрыюцца ў беларускіх каледжах?


Пяты Рэспубліканскі конкурс прафесійнага майстэрства, які пройдзе ў Мінску 13—16 мая, варта наведаць абітурыентам бягучага і двух наступных гадоў. У гэтым упэўнена намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення прафесійнай адукацыі — начальнік упраўлення прафесійна-тэхнічнай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі Міністэрства адукацыі Аляксандра ПЯТРОВА. У фінале будзе прадстаўлена 47 кампетэнцый: ад аўтамабільных тэхналогій, кулінарнага мастацтва, рэстараннага сэрвісу, візуальнага мерчэндайзінгу да мабільнай робататэхнікі, інжынернага дызайну CAD і тэхналогій праектавання будынкаў. Як адзначыла спецыяліст, у падлеткаў і іх бацькоў будзе магчымасць на свае вочы ўбачыць сутнасць многіх сучасных прафесій, іх адметнасці і разбурыць стэрэатыпы, якія існуюць у грамадстве наконт рабочых спецыяльнасцяў.


Новыя кампетэнцыі

Конкурсы прафесійнага майстэрства праводзяцца не толькі дзеля таго, каб вызначыць пераможцаў. Гэта яшчэ і магутнае прафарыентацыйнае мерапрыемства. Дарэчы, менавіта ў рамках гэтага конкурсу нарадзілася і новая спецыяльнасць «Фларыстычны дызайн». Такая кампетэнцыя была прадстаўлена яшчэ на першых конкурсах, але толькі сёлета ў Мінскім дзяржаўным каледжы рамесніцтва і дызайну імя М. Кедышкі распачнецца падрыхтоўка фларыстаў.

— «Фларыстычны дызайн» — абсалютна новая прафесія ў нашай краіне. Адкрыта яна дзякуючы актыўнай рабоце творчай групы пры падтрымцы Міністэрства адукацыі, Рэспубліканскага інстытута прафесійнай адукацыі і асноўных арганізацый — заказчыкаў кадраў: гэта Мінскі парнікова-цяплічны камбінат, Галоўнае гаспадарчае ўпраўленне Кіраўніцтва спраў Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь і «Ружа.Бел», — расказала дырэктар каледжа Ганна БОЙКА. — Набіраць на гэты кірунак мы будзем як на ўзровень прафесійна-тэхнічнай, так і сярэдняй спецыяльнай адукацыі. У першым выпадку рыхтуем фларыстаў чацвёртага разраду, у другім — пятага. Абітурыентам, якія паступаюць на ўзровень прафесійна-тэхнічнай адукацыі, здаваць нічога не трэба. Да ўвагі бярэцца толькі сярэдні бал дакумента аб адукацыі.

— Калі ж малады чалавек першапачаткова жадае атрымаць больш высокую кваліфікацыю і мае намер падаваць дакументы на ўзровень сярэдняй спецыяльнай адукацыі, то яму, акрамя прад'яўлення атэстата, трэба будзе вытрымаць яшчэ і творчы экзамен. Цяпер на зацвярджэнні знаходзіцца праграма ўступнага іспыту: гэта будзе фармальная кампазіцыя з пяці аб'ёмных геаметрычных фігур, — праінфармавала Ганна Бойка і патлумачыла, чым жа адрозніваюцца паміж сабой фларысты розных разрадаў. — Спецыяліст чацвёртага разраду ўмее вырабляць круглыя, каскадныя, сіметрычныя букеты з жывых зрэзаных кветак і іншага расліннага матэрыялу ў спіральнай і паралельнай тэхніцы, кветкавыя кампазіцыі на фларыстычнай губцы.

Фларыст пятага разраду будзе ствараць дэкаратыўныя структурныя букеты з жывых зрэзаных кветак, сухацветаў, штучных кветак і іншага расліннага матэрыялу нестандартных форм, з вялікай колькасцю зеляніны і дэкаратыўных элементаў са штучных і натуральных матэрыялаў, кветкавыя кампазіцыі нестандартных форм з жывых зрэзаных кветак, сухацветаў штучных кветак, аксесуары рознага роду. Акрамя таго, падчас вучобы юнакі і дзяўчаты змогуць паралельна асвоіць прафесіі кантралёра-касіра і кветкавода.

Таксама наш каледж упершыню будзе ажыццяўляць набор па спецыяльнасці «Абслугоўвая праца. Выяўленчая творчасць». Гэты кірунак навучання прыцягальны для дзяўчат — будучых настаўніц працы і малявання ў пачатковых класах. Мы даследавалі рынак працы — патрэба ў такіх кадрах ёсць з боку ўпраўленняў па адукацыі», — запэўніла Ганна Бойка.

Па конкурсе атэстатаў

Усяго ў прафесійныя каледжы плануюць прыняць сёлета больш за 65 тысяч абітурыентаў.

— Усе навучальныя ўстановы, якія рэалізоўваюць праграмы прафесійна-тэхнічнай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі, перайшлі на адзіны від установы адукацыі — цяпер гэта каледж, — патлумачыла Аляксандра Пятрова. — Сёння ў краіне іх налічваецца 229. Акрамя таго, быў уведзены новы класіфікатар спецыяльнасцяў і кваліфікацый. Гэта важны фундаментальны дакумент, у якім перагледжаны найменні спецыяльнасцяў, унесены новыя, а нейкія страцілі сваю актуальнасць і былі выключаны.

Што датычыцца правілаў прыёму, то ў сёлетнюю ўступную кампанію выпускнікі 9 і 11 класаў будуць залічвацца па конкурсе сярэдняга бала дакумента аб адукацыі. Раней, нагадаем, адзінаццацікласнікі здавалі ЦТ.

— Праўда, змены не закрануць творчыя спецыяльнасці, а таксама прафесіі, звязаныя з фізічнай культурай і спортам. У такіх выпадках (акрамя сярэдняга бала атэстата) абітурыенты па-ранейшаму будуць здаваць і ўступныя іспыты. Гэта спецыфіка адбору таленавітых дзяцей, — удакладніла Аляксандра Пятрова.

Прыём дакументаў у каледжы на ўзровень прафесійна-тэхнічнай адукацыі стартуе 15 чэрвеня і завершыцца 23 жніўня. Калі застануцца вакантныя месцы, залічэнне можа быць працягнута да 15 верасня. Усяго на гэты ўзровень плануецца прыняць больш як 26 тысяч абітурыентаў. А на ўзровень сярэдняй спецыяльнай адукацыі план прыёму складае больш за 39 тысяч чалавек, з іх больш за 27 тысяч будуць навучацца за кошт бюджэтных сродкаў.

Як заўважыла спецыяліст, пералік спецыяльнасцяў у каледжах пераглядаецца штогод. Набор па нейкіх закрываюць ці, наадварот, аднаўляюць. Гэта звязана з бягучай патрэбай у рэгіёнах базавых прадпрыемстваў у канкрэтных кадрах. Таму ў 2023 годзе на ўзроўні ПТА плануецца спыніць набор па 142 прафесіях і адкрыць па 136. Абсалютна новыя прафесіі, па якіх падрыхтоўка ў краіне будзе весціся ўпершыню, таксама з'явяцца. Акрамя ўжо згаданага вышэй «Фларыстычнага дызайну» на ўзроўні сярэдняй спецыяльнай адукацыі распачнецца навучанне па прафесіях «Распрацоўка і суправаджэнне вэб-рэсурсаў», «Фізіка-хімічны аналіз прадуктаў вытворчасці», «Будаўніцтва і эксплуатацыя энергаэфектыўных будынкаў і збудаванняў», «Выраб аптычных прыбораў».

Пад патрэбы заказчыкаў

У філіяле БДУІР «Мінскі радыётэхнічны каледж» упершыню ў краіне на ўзроўні сярэдняй спецыяльнай адукацыі адкрыецца спецыяльнасць «Тэхнічнае забеспячэнне інфармацыйнай бяспекі» з атрыманнем кваліфікацыі «Тэхнік па інфармацыйнай бяспецы».

— Гэта вельмі актуальны напрамак, бо мы жывём у лічбавым свеце, усе прадпрыемствы пераходзяць да канцэпцыі «Індустрыя 4.0», — расказала дырэктар каледжа Вікторыя ШАТАЛАВА. — Спецыяліст па інфармацыйнай бяспецы — адна з ключавых прафесій, запатрабаваных на рынку працы, бо амаль кожная арганізацыя сёння сутыкаецца з праблемай інфармацыйных пагроз і, як вынік, задачай гарантавання бяспекі даных. Пастаянна ўдасканальваюцца тэхналогіі абароны баз даных, але ўразлівасць абароны не толькі не памяншаецца, а ўвесь час расце. Выпускнікі гэтай спецыяльнасці будуць ажыццяўляць маніторынг сістэмы інфармацыйнай бяспекі, устанаўліваць неабходныя тэхнічныя і праграмныя сродкі абароны, ажыццяўляць пошук магчымых каналаў уцечак даных, устаноўку, настройку і абслугоўванне тэхнічных і праграмна-апаратных сродкаў абароны інфармацыі. Спектр прадпрыемстваў, якія выказалі зацікаўленасць у выпускніках гэтай спецыяльнасці, дастаткова шырокі — ад банкаў да кампаній-рэзідэнтаў ПВТ, бо сёння любая арганізацыя сутыкаецца з праблемай інфармацыйных пагроз, таму спецыяльнасць надзвычай запатрабаваная. Раней атрымаць яе можна было толькі на ўзроўні вышэйшай адукацыі, але ўзнікла патрэба адкрыць падрыхтоўку і на ўзроўні сярэдняй спецыяльнай адукацыі.

Вікторыя Шаталава паведаміла, што на фоне бурнага развіцця ў краіне мікраэлектронікі ААТ «Інтэграл» — кіруючая кампанія холдынга выказала зацікаўленасць у заказе большай колькасці спецыялістаў для мікраэлектроннай прамысловасці, таму на спецыяльнасць «Вытворчасць вырабаў мікра- і нанаэлектронікі» ў бягучым годзе будзе павялічаны набор. Прычым на «Інтэграле» зацікаўлены менавіта ў мэтавай падрыхтоўцы па гэтай спецыяльнасці, каб гарантавана атрымаць праз некалькі гадоў патрэбных спецыялістаў.

Таксама дырэктар каледжа звярнула ўвагу, што ў 2023 годзе будзе праводзіцца набор на базе 11 класаў на дыстанцыйную форму навучання па спецыяльнасці «Распрацоўка і суправаджэнне праграмнага забеспячэння інфармацыйных сістэм». Дыстанцыйная форма навучання была замацаваная ў новай рэдакцыі Кодэкса аб адукацыі.

У Індустрыяльна-педагагічным каледжы РІПА таксама адкрываецца новая спецыяльнасць «Будаўніцтва і эксплуатацыя энергаэфектыўных будынкаў». Набор будзе весціся на аснове базавай адукацыі, а тэрмін навучання складзе 3 гады 10 месяцаў.

У Віцебскім дзяржаўным тэхналагічным каледжы адкрываецца спецыяльнасць «Распрацоўка і суправаджэнне вэб-рэсурсаў» з прысваеннем кваліфікацыі «Тэхнік-праграміст». Дарэчы, гэта адзіная ўстанова ў краіне, дзе вядзецца падрыхтоўка па такіх рабочых прафесіях, як «Ювелір» і «Майстар ручнога ткацтва».

Попыт і прапанова

У Гродзенскім дзяржаўным электратэхнічным каледжы адна з апошніх спецыяльнасцяў, якая тут адкрылася, — «Электроніка механічных транспартных сродкаў» (згодна з новым класіфікатарам, яна будзе называцца «Тэхнічнае абслугоўванне электронных сістэм транспартных сродкаў»). Як расказаў дырэктар каледжа Алег РАХУНАК, унікальнасць гэтай спецыяльнасці ў тым, што яна запатрабавана амаль ва ўсіх галінах эканомікі: «Калі мы вывучалі патрэбу ў адпаведных спецыялістах, то пачыналі з сельскай гаспадаркі. Трэба разумець, што цяпер уся сельскагаспадарчая тэхніка кіруецца электронікай. Штогод конкурс на гэту спецыяльнасць даходзіць у нас да трох чалавек на месца. Мы камплектуем як бюджэтныя, так і платныя месцы. Імкнёмся арганізаваць сваю работу так, каб навучанне было апераджальным. Па-першае, гэта цікава моладзі, а па-другое, запатрабавана прадпрыемствамі. Таксама лічым, што трэба даць больш кампетэнцый нашым выпускнікам, таму, напрыклад, слесары па рамонце аўтамабіляў асвойваюць яшчэ і прафесію электразваршчыка ручной зваркі, бо часта акрамя рамонтных патрабуюцца яшчэ і кузаўныя работы. Такая інтэграцыя вельмі апраўданая...»

Увогуле, патрэба ў прадстаўніках рабочых прафесій і спецыялістах сярэдняга звяна пастаянна нарастае. Попыт на выпускнікоў каледжаў на рынку працы значна перавышае прапанову. Таму будзе далей пашырацца мэтавая падрыхтоўка спецыялістаў. Аляксандра Пятрова патлумачыла яе перавагі:

— Выпускнік школы заключае дагавор і з установай адукацыі, і з прадпрыемствам. Гэта значыць, што малады чалавек ад пачатку разумее, дзе пасля вучобы будзе працаваць і ў якіх умовах. Ён зможа прайсці практыку ў гэтай арганізацыі, якая, у сваю чаргу, будзе суправаджаць свайго будучага работніка, арыентаваць яго па тэматыцы курсавых, гэта значыць, будзе рыхтаваць спецыяліста пад сваю спецыфіку. Таксама некаторыя заказчыкі кадраў выплачваюць навучэнцам, якія заключылі з імі дагавор, дадатковую стыпендыю.

— Кожны год мы ўдасканальваем формы прафарыентацыйнай работы. Сёлета сталі арганізоўваць кірмашы мэтавай падрыхтоўкі, дзе абітурыенты і работадаўцы могуць сустрэцца і знайсці адзін аднаго, — дадала Аляксандра Пятрова. — У Мінску такі гарадскі кірмаш праходзіў на базе Палаца чыгуначнікаў. Таксама ў нас з'явілася анлайн-платформа прафарыентацыйнай падтрымкі «ПрофіТэст», створаная ў Рэспубліканскім інстытуце прафесійнай адукацыі. Яе мэта — дапамагчы навучэнцам у выбары прафесіі на аснове вывучэння іх індывідуальных здольнасцяў, схільнасцяў і інтарэсаў. Магчымасці «ПрофіТэста» дапамагаюць правесці комплексную дыягностыку і выбраць не толькі прафесію, але і канкрэтную ўстанову адукацыі, дзе абітурыент яе атрымае. Гэта можа быць узровень прафесійна-тэхнічнай, сярэдняй спецыяльнай або вышэйшай адукацыі.

«Сёння ў сістэме адукацыі няма тупіковых траекторый для моладзі, — падкрэслівае Аляксандра Пятрова. — Калі сям'я стаіць перад выбарам, ці варта ісці дзіцяці пасля дзевяці класаў у сістэму прафесійна-тэхнічнай або сярэдняй спецыяльнай адукацыі, то хачу запэўніць, што пасля завяршэння навучання перад выпускніком адкрыты ўсе дарогі для прырошчвання сваіх кампетэнцый. Выпускнікі 11-х класаў усяго пасля аднаго года навучання ў ПТВ могуць прэтэндаваць на скарочанае навучанне на ўзроўні сярэдняй спецыяльнай адукацыі. А далей для іх адкрыты спектр адпаведных спецыяльнасцяў у ВНУ, дзе можна навучацца ў вочнай і завочнай форме».

Надзея НІКАЛАЕВА

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Шалям засталося прыкласці зусім няшмат намаганняў, каб жаданая мэта была дасягнута.

Грамадства

Камандзір вядзе за сабой

Камандзір вядзе за сабой

Пяцікурснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Е. Полацкай быў удастоены ганаровага звання «Чалавек года Віцебшчыны — 2023».

Моладзь

Вераніка Цубікава: Натхняюся жаданнем дзяліцца

Вераніка Цубікава: Натхняюся жаданнем дзяліцца

Яе песні займаюць першыя радкі ў музычных чартах краіны, пастаянна гучаць на радыё і тэлебачанні.