Вы тут

Людміла Баірава: яе адзенне падобна да выкліку мастака свету мас-маркета


Яе аўтарскія калекцыі адзення ў тэхніцы баціку падобныя да рамантычнага выкліку мастака свету мас-маркета. А вытанчаныя настольныя свяцільнікі можна доўга разглядваць, спрабуючы разгадаць узор на шоўку.

Людміла Баірава больш за 15 гадоў кіруе студыяй творчага развіцця і арт-тэрапіі «Флорыя» пры Рэспубліканскім цэнтры экалогіі і краязнаўства. Адкуль чэрпае натхненне мастачка? І як ужываюцца паміж сабой два амплуа творчай асобы — мастак і педагог? Пра гэта — у нашым інтэрв’ю.


«Захоўваць унутраны сасуд поўным»

Навучэнкай педагагічнага вучылішча яна перамагла ў конкурсе, які праводзіў мастацка-графічны факультэт Віцебскага педуніверсітэта, і яе прынялі ў гэтую ВНУ без экзаменаў. А далей пачаўся пошук сябе, які працягваецца дагэтуль.

Уражвае колькасць напрамкаў, у якіх працуе мастачка, член Беларускага Саюза дызайнераў. Праілюстравала больш за 20 кніг выдавецтваў Беларусі, Расіі, Сербіі і іншых краін. Стварае прадметы інтэр’еру і адзенне. Займаецца пясочнай анімацыяй. Піша карціны ў розных тэхніках. Якая ж з іх любімая — бацік, жывапіс, графіка?

— Тэхніка не з’яўляецца для мяне першаснай, — дзеліцца Людміла Баірава сакрэтамі творчасці. — Ідэю будучай працы нараджаюць мае адчуванні. Пад задачу падбіраю матэрыял і тэхніку, якая дапаможа ўвасобіць тэму найлепшым чынам. Я не пішу карціны на замову, бо ў кожнай з іх — часцінка маёй душы.

Душа мастачкі жыве ў вытанчаных краявідах Мінска, Нарачы, Байкала. Звяртаюць на сябе ўвагу жаночыя вобразы з міфалогіі розных народаў. Дзівосныя работы ў тэхніцы баціку: пейзажы, нацюрморты, абстрактныя кампазіцыі. Роспіс па лёне «Мірскі замак» з беларускімі сімваламі і японскія матывы — на шоўку. Адкуль такая тэматычная разнастайнасць?

— Нарадзілася я ў Магілёве, але мой бацька родам з Байкала, — распавядае суразмоўніца. — Скончыўшы Віцебскі ўніверсітэт, я некаторы час правяла на радзіме бацькі: было цікава дакрануцца да каранёў. Неўзабаве вярнулася дадому ў Магілёў. Беларускую культуру лічу роднай, я насычаная ёю, але з задавальненнем паглыбляюся ў гісторыю і міфалогію іншых народаў. На мой погляд, мастацтва павінна не раз’ядноўваць, а аб’ядноўваць людзей. Несці ў свет стваральны пачатак. Сеяць разумнае, добрае, вечнае — такі мой творчы прынцып.

Многія карціны Людмілы Баіравай напісаныя ў філасофскай, сімвалічнай манеры. Сярод любімых вобразаў — ластаўка, сакура, лотас, свечка. У жанчын часта заплюшчаныя вочы, што азначае сузіранне, пагружанасць у сябе, тлумачыць мастачка. І дадае:

— Мяне прыцягвае шматзначнасць. Напрыклад, на адной з карцін трыпціха «Легенды Байкала» намаляваны омуль. У той жа час рыба — гэта ўніверсальны сімвал, вядомы ў многіх рэлігіях свету. Часта выкарыстоўваю вобраз сасуда. Падзяліцца сваім змесцівам можа толькі напоўнены сасуд — гэта з суфійскай паэзіі. А з пустога ў келіх не нальеш. Так і чалавек аддае сябе іншым ад перапоўненасці. Я стараюся захоўваць свой унутраны сасуд поўным, каб аддаваць сілы, веды, энергію творчасці і маім вучням.

Лёгкі, бязважкі шоўк як матэрыял цікавы ёй сваёй непрадказальнасцю.

— Падчас вучобы ва ўніверсітэце ўплыў на мяне аказала Віцебская школа акварэлі, у прыватнасці мой выкладчык, вядомы мастак Аляксандр Карпан, — адзначае суразмоўніца. — Шоўк нагадвае акварэль. Вада і фарба жывуць на ім самастойным жыццём. Калі пішу па шоўку, цалкам раствараюся ў працы. Імкнуся злавіць гэты стан паглыбленасці, «завіснуць» у ім. Таму ў баціку я адмовілася ад эскізаў.

Вучыць і вучыцца

Летась Людміла Баірава прэзентавала ў мастацкай галерэі «Універсітэт культуры» выставачны праект «На крылах творчай душы», які ўключаў персанальную выставу мастачкі, прымеркаваную да яе юбілею, творчасць навучэнцаў студыі «Флорыя» рознага ўзросту і малюнкі дзяцей на тэму «Яны не павінны знікнуць».

— Дзеці малявалі жывёл і птушак, якія могуць знікнуць з твару планеты. Кожны выбіраў прадстаўніка фаўны самастойна, я нікому нічога не навязвала, — кажа Людміла Баірава. — Спадзяюся, у нас атрымалася сказаць сваё слова ў абарону рэдкіх і знікаючых жывёл. Мэта праекта — фарміраванне экалагічнай свядомасці, выхаванне ў дзяцей клапатлівага стаўлення да прыроды і ўсяго жывога.

З навучэнцамі студыі «Флорыя» Людміла Баірава пастаянна рэалізуе новыя творчыя ідэі, дабрачынныя і сацыяльныя праекты. Некалькі гадоў таму ў Беларускім дзяржаўным музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны прадставілі выставу пад назвай «Як я бачу вайну і мір». У сваіх работах юныя мастакі расказалі, як важна цаніць мір і ўмець дамаўляцца.

Пры гэтым педагог вышэйшай катэгорыі лічыць: не толькі яна навучае дзяцей, але і сама вучыцца ў іх. А значыць, педагагічная дзейнасць узбагачае яе як мастака, хоць і забірае нямала энергіі.

— Дзецям я даю веды, але не менш важна для мяне раскрыць іх унутранае «я». Яны часта засмучаюцца, калі ў іх нешта не выходзіць. Я вучу дзяцей атрымліваць задавальненне ад працэсу, нават калі малюнак атрымаўся не такім, як хацелася. Замест негатыву — радавацца творчасці.

Замкі на пяску, якія не знікаюць

Невыпадкова ў «Флорыі» багата часу адводзіцца заняткам пескаграфіяй. Гэта адначасова арт-тэрапія і творчасць. Мастацтва, якое жыве некалькі імгненняў. Зрэшты, у наш тэхналагічны час намаляваная на пяску карцінка не знікае: мабільны тэлефон дапамагае ўвекавечыць свой твор, паказаць блізкім і сябрам.

— Адкрыла для сябе пескаграфію гадоў дзесяць таму, — заўважае мастачка. — Думала, будзе лёгкае захапленне, а атрымалася ўсур’ёз і надоўга. У студыі «Флорыя» ёсць столікі для малявання пяском. Дзеці вельмі любяць гэты занятак, які развівае фантазію і расслабляе.

Няўлоўныя рухі рук Людмілы Уладзіміраўны — і на пяску ўзнікае жаночы профіль, падсвечаны ружовым. Кварцавы пясок нагадвае пляжны, што асабліва прыемна, калі за акном мароз.

У Людмілы Баіравай шмат ідэй, турбуе толькі недахоп часу:

— Мне цікава ўвесь час адкрываць нешта новае. Кажуць, я паспяваю шмат, але ў мяне іншае адчуванне. Хочацца зрабіць значна больш.

Алена БРАВА

Фота аўтара

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Стральцам на гэтым тыдні не трэба пераацэньваць сваіх магчымасцяў.

Гандаль

Кандытарскія вырабы — брэнд беларускай харчовай прамысловасці

Кандытарскія вырабы — брэнд беларускай харчовай прамысловасці

Напярэдадні Міжнароднага сімпозіума кандытараў эксперты расказалі аб планах і перспектывах кандытарскай галіны.

Сям'я і дэмаграфія

Святлана Клачкова: Чым больш дзяцей, тым больш любові

Святлана Клачкова: Чым больш дзяцей, тым больш любові

Як жа шматдзетная сям’я спраўляецца з хатнімі клопатамі?