22 кастрычніка, чацвер

Вы тут

У Вялікім тэатры Беларусі чакаецца 300-ы паказ балета «Стварэнне свету»


У Міжнародны дзень музыкі, 1 кастрычніка, на сцэне Вялікага тэатра Беларусі гледачоў чакае 300-ы паказ балета «Стварэнне свету» Валянціна Елізар'ева. У ім стваральнікі звяртаюцца да нас са сваімі трывожнымі вечнымі думкамі пра сэнс чалавечага жыцця, пра права чалавека на шчасце і многімі іншымі тэмамі, якія застаюцца актуальнымі ва ўсе часы і пры розных абставінах. Напярэдадні прэм'ернага паказу мы пагаварылі з некаторымі з тых людзей, якія спрычыніліся да такой вялікай працы, узяўшы за кропкі адліку дзеючых персанажаў, увасабленне якіх бачым на сцэне.


Бог

Вячаслаў Чарнуха-Воліч, дырыжор-пастаноўшчык новай рэдакцыі балета «Стварэнне свету»:

— Я вельмі рады і шчаслівы, што мне ўдалося быць сярод тых, хто працаваў над узнаўленнем спектакля, фактычна ствараючы яго новую версію. Бо «Стварэнне свету» — легендарны балет, які я ўпершыню паглядзеў яшчэ ў школьныя гады. Па сваіх складніках ён у пэўным сэнсе рэвалюцыйны. Таму што па той тэме (якую нельга было ўявіць у ідэалогіі савецкага часу), па неверагодна новай харэаграфічнай мове, якая з'явілася ў Мінску з прыездам Валянціна Елізар'ева, і па той светлай і гарманічнай музыцы Андрэя Пятрова, у якой закладзена вельмі шмат глыбокіх, філасофскіх сэнсаў, — гэта неверагодная пастаноўка. І думаю, доўгае жыццё балета і стала пацвярджэннем таго, наколькі гэтая тэма актуальная ва ўсе часы. Зараз, калі мінула амаль 40 гадоў, мы бачым, што тэма гвалту, супрацьстаяння людзей настолькі ж актуальная, як і ў часы стварэння свету... Для мяне Бог справядлівы, і я веру ў наканаванне і сілу, што вышэйшая за нас. І выпрабаванні чалавеку пасылаюцца для таго, каб ён змог штосьці глыбей зразумець. Наш свет жорсткі, і да гэтага варта ставіцца сур'ёзна. Рабіць высновы, выходзіць з любой сітуацыі годна і не ўпадаць у адчай. Чалавек — істота вельмі складаная і супярэчлівая, і ў ім могуць прысутнічаць як дабро і Боскі пачатак, так і абсалютна д'ябальскія рэчы. Гэты працэс працягваецца і не змяняе сваёй сутнасці. Здавалася б, пасля няпростага стагоддзя надышоў час пасталець і стаць больш мудрымі і цярпімымі адзін да аднаго. Але мы бачым на прыкладзе ўсіх краін, і нашай, на жаль, таксама, што гвалт, нежаданне чуць працягваюць сваё існаванне. І гэтая вечная барацьба дабра са злом працягваецца, а вяртанне ў рай пакуль застаецца марай. Магчыма, з-за таго, што мы глядзім на «Стварэнне свету» як на класічную, але абсалютна сучасную пастаноўку, і аўдыторыя яе так успрымае і ўважліва назірае за ўсім, што адбываецца на сцэне... Спектакль Елізар'ева абсалютна ўнікальны. Бо, калі першапачаткова ў задуме харэографаў ён быў амаль што ілюстрацыяй да Бібліі, то ў нас «Стварэнне свету» ўжо набывае зусім іншыя маштабы, дзе больш сур'ёзнасці і глыбіні, дзе разважанні пра лёс асобнага чалавека і ўсяго нашага роду...

Чалавек, пражываючы сваё ўласнае жыццё, прыўносіць адбітак сваёй гісторыі і свайго развіцця ў тое, што стварае ў мастацтве, і ў яго разуменне. Я сам, напрыклад, многія філасофскія рэчы, якія адлюстраваны ў «Стварэнні свету», расшыфраваў для сябе толькі ў сталым узросце, а на нешта мае погляды кардынальна змяніліся. Але толькі гледачам судзіць, ці стаў балет больш глыбокі і цікавы...

Д'ябал

Іван Савенкаў, выканаўца партыі Д'ябла ў спектаклі «Стварэнне свету»:

— Для мяне Д'ябал даволі алегарычны персанаж, асабліва ў першым акце. Гэта зусім не ўвасабленне абсалютнага зла. Персанаж ачалавечаны, ён увасабляе альтэрнатыву выбару іншага шляху. Не самага правільнага, але простага, зручнага і прыемнага. Ён такі сабе абаяльны эгаіст, «дрэнны хлопец». І галоўная магія адбываецца ў той момант, калі ты не іграеш і не паказваеш, а калі прапускаеш праз сябе ўсе гэтыя якасці і пераўтвараеш іх з дапамогай пластыкі, дазваляючы сабе ў рамках спектакля пабыць такім на самой справе. Тады і глядач табе верыць і з захапленнем успрымае. Думаю, поспех гэтага персанажа ў шчырасці, у тым, што ён заяўляе пра сябе, не спрабуючы прыкідвацца і хаваць твар пад маскай. Таму і маёй галоўнай задачай з'яўляецца тое, каб выйсці на сцэну і выпусціць сваіх дэманаў, атрымліваючы пры гэтым задавальненне.

...Барацьба дабра і зла ў душы чалавека вечныя. Успамінаецца дрэўняя індыйская легенда, у якой расказваецца, што ў кожным чалавеку жывуць і змагаюцца два ваўкі — чорны і белы, дабро і зло. А перамагае ў выніку той, якога ты гадуеш і песціш. Так і ёсць. Ты будзеш менавіта такі, якімі эмоцыямі падсілкуеш сябе. І ў кожнага ёсць выбар, незалежна ад сітуацыі, — узлавацца на ўвесь свет ці прыняць сваё жыццё і напоўніць яго станоўчай энергіяй. Для мяне важна ў любой сітуацыі перш за ўсё заставацца чалавекам...

Сёння мы жывём у свеце, дзе дамінантай упэўненасці, стабільнасці і поспеху з'яўляецца матэрыяльны дабрабыт. Так склалася, і гэта нармальна, што чалавек імкнецца да лідарства, хоча рэалізоўваць нейкія свае амбіцыі, забяспечыць сям'ю. Але сумна, калі пры гэтым губляецца духоўны складнік, простыя, вечныя чалавечыя каштоўнасці, сярод якіх — сям'я, каханне, сяброўства, павага і клопат. Бо самыя галоўныя рэчы — гэта зусім не рэчы. Менавіта яны лечаць і вылечваюць стомленыя і пакалечаныя вечнай гонкай за заўтрашнім днём душы.

Адам і Ева

Ірына Яромкіна, выканаўца партыі Евы ў «Стварэнні свету»:

— Як артыст я заўсёды праз сваю гераіню імкнуся несці са сцэны гледачу тую задуму, якая закладзена харэографам. Ева ў «Стварэнні свету» — гэта вобраз чысціні. Вобраз жанчыны, якая ратуе дабро і нясе яго па жыцці, бо яна тварэнне Бога. Па яго задуме праз яе ў свет прыйдуць будучыя пакаленні, таму жаночая місія — нараджэнне дзяцей, нараджэнне чалавецтва. І ў гэтым спектаклі паказана, што адраджэнне чалавецтва адбываецца менавіта праз жанчыну…

... Абапіраючыся на ўласны жыццёвы вопыт, я разумею, што ў кожнай жанчыны свой шлях, свае думкі і што кожная — асаблівая. Мне складана вывесці нейкі абагульнены вобраз сучаснай жанчыны, бо, нават улічваючы рознае наша ўнутранае напаўненне, галоўным застаецца наша роля маці і каханай — гэта тое, што закладзена ў нас прыродай. Зразумела, што час і абставіны, у якіх мы жывём, прымушаюць нас падладжвацца і трансфармавацца, але нутро застаецца нязменнае... Нам хочацца быць за мужчынам, які ведае, у чым яго прызначэнне...

У нашым балеце Адам — гэта якраз той сімвал сілы і надзейнасці, які паказвае нам вобраз сапраўднага мужчыны. Я цалкам раздзяляю гэта бачанне вобраза нашым харэографам. Бо ўменне несці адказнасць за сваю жанчыну і дзяцей — гэта адна з галоўных мужчынскіх якасцяў. І ў наш час асноўная частка мужчын — сапраўдныя і выконваюць тую місію, якая ў іх закладзена прыродай і небам…

Зараз, на маю думку, у кантэксце барацьбы дабра і зла вырашальным аказваецца тое, чым чалавек сябе напаўняе. Калі ў чалавеку больш шчырасці, адкрытасці і дабрыні, то і жыццё будзе складвацца ў такім рэчышчы. А калі ўнутры негатыў і адмоўныя эмоцыі, то мы самі блакіруем дабру магчымасць прыйсці да нас. Бо падобнае прыцягваецца да падобнага.

 


Iмгненнi творчасцi ў фотаздымку

А перад спектаклем адбудзецца прэзентацыя фотаальбома Аляксея Казнадзея, прысвечанага вядомай пастаноўцы.

— Для мяне балет «Стварэнне свету» — танец, якi паказвае неверагодныя магчымасцi чалавечага цела... Гэта цудоўныя мастацкiя вобразы i думкi... Гэта сiнтэз сцэнаграфii Лысiка, генiяльнай харэаграфii Елiзар'ева, музыкi Пятрова, якi дазваляе адчуць усю сiлу Божай любовi, — кажа Аляксей Казнадзей. — Калi здымаю, iмкнуся быць незаўважным, каб пазбегнуць пастановачных кадраў. Для мяне больш важна зрабiць рэпартажны кадр, у якiм адчуецца непаўторная эмоцыя... За час работы над праектам «Стварэнне свету» я зрабiў больш за 12 000 фотаздымкаў. Валянцiн Мiкалаевiч дапамог адабраць найлепшыя i пабудаваць на iх аснове фотагiсторыю з пункту гледжання харэографа...

«Iмгненнi Валянцiна Елiзар'ева. Стварэнне свету» — гэта ўжо трэцi альбом з серыi «Iмгненнi Валянцiна Елiзар'ева». Так, у першай кнiзе Аляксей Казнадзей прадставiў фотаздымкi, дзе адлюстраваны моманты рэпетыцый балета «Спартак», а таксама падрыхтоўка да гала-канцэрта з нагоды 70-гадовага юбiлею Валянцiна Мiкалаевiча. А ў другой кнiзе можна ўбачыць фотаздымкi, прысвечаныя балету Сяргея Пракоф'ева «Рамэа i Джульета». На сустрэчу з гледачамi ў Малой зале завiтаюць пастаноўшчыкi спектакля — мастацкi кiраўнiк тэатра, народны артыст СССР Валянцiн Елiзар'еў i дырыжор Вячаслаў Чарнуха-Волiч. У наведвальнiкаў будзе ўнiкальная магчымасць не толькi паразмаўляць са знакамiтым харэографам, але i паўдзельнiчаць у розыгрышы трох фотаальбомаў. Кнiгi дастануцца тым, хто адрасуе фотамайстру найбольш цiкавыя пытаннi.

Таксама ў гэты вечар Вялiкi тэатр падрыхтаваў падарунак i маладажонам — можна запiсацца на бясплатную вясельную фотасесiю ў тэатры. Для гэтага будучым сужэнцам, якiя падалi заяву ў загс, неабходна паказаць аднаму з адмiнiстратараў у фае ўваходныя бiлеты з датай фотасесii i кантактнымi данымi.

Алена ДРАПКО

Фота прадастаўлена Вялікім тэатрам

Загаловак у газеце: На чым трымаецца «Стварэнне свету»

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Транспарт вялiкага горада. Пра новыя маршруты, электробусы i трэцюю лiнiю метро

Транспарт вялiкага горада. Пра новыя маршруты, электробусы i трэцюю лiнiю метро

 У Мiнску цяпер працуе 199 маршрутаў аўтобусаў, восем — электробусаў, 89 — тралейбусаў, восем — трамваяў. 

Культура

Як вывозілі каштоўнасці з музеяў БССР у канцы 1920-х — пачатку 1930-х гг.

Як вывозілі каштоўнасці з музеяў БССР у канцы 1920-х — пачатку 1930-х гг.

Даследчыкі савецкай індустрыялізацыі традыцыйна бралі пад увагу дзве галоўныя крыніцы яе фінансавання — экспарт сыравіны і сельскагаспадарчай прадукцыі.

Культура

Леў Клейнбарт. Чалавек, якi адкрыў для чытацкай публiкi Янку Купалу i Сяргея Ясенiна, нарадзiўся ў Капылi — у доме, якi захаваўся да нашых дзён

Леў Клейнбарт. Чалавек, якi адкрыў для чытацкай публiкi Янку Купалу i Сяргея Ясенiна, нарадзiўся ў Капылi — у доме, якi захаваўся да нашых дзён

У пачатку XX стагоддзя публiцыст, крытык i журналiст Леў Клейнбарт быў уплывовай асобай сярод творчай iнтэлiгенцыi Пецярбурга.

Эканоміка

Студэнцкі попыт на кошт арэнды жылля амаль не паўплываў

Студэнцкі попыт на кошт арэнды жылля амаль не паўплываў

Спецыялісты адзначаюць: добра яшчэ, што рынак выжыў.