Вы тут

З сумнiкам не засумуеш. На­тат­кi на­вас­пе­ча­ных вяс­коў­цаў


Кожны другi аднавясковец, сустракаючы мяне на вулiцы, з непрыхаваным спачуваннем пытаецца: «Сумна табе тут?» I ўсе, як адзiн, здзiўляюцца, калi чуюць, што за год у Вусляндыi (так з любоўю завём Малую Вусу) я не сумавала анi хвiлiны. А вось гаспадыняй на ўласным надзеле адчула сябе толькi гэтай вясной...


«Як нi парадаксальна, але гаспадыняй на ўласным надзеле я адчула сябе менавiта дзякуючы канадскаму сумнiку».

Дарэчы, муж, калi рабiў мне прапанову, цi то жартам, цi то ўсур'ёз сказаў: «Што-што, а сумна табе са мной не будзе». Што ж азначала тая фраза, я пачала разумець толькi цяпер... Ужо два тыднi вывожу на тачцы з участка перапрэлыя за зiму каранi канадскага сумнiку.

Смех смехам, але змагацца з гэтай раслiнай мы пачалi два гады таму, калi вырашылi ўзводзiць дамок у вёсцы. Каб расчысцiць падход да фундамента, якi ўжо часткова быў на ўчастку, Уладзю давялося касiць (дакладней, сячы) той сумнiк у рост чалавека адмысловай насадкай. Бо сцябло раслiны было настолькi цвёрдае, што лёска трымера амаль адразу рвалася.

Два сезоны запар муж раз за разам касiў той сумнiк, а я, колючы сабе ногi, зграбала. Але весялей ад гэтага не рабiлася. Больш за тое, з'явiлася адчуванне, што «вораг» множыўся ў геаметрычнай прагрэсii. I не дзiўна (зразумелi потым): ён жа сеяўся з суседняга закiнутага ўчастка. Тады мы вырашылi дзейнiчаць больш рашуча!..

Увосень узаралi амаль увесь свой надзел. Вясной выраўнялi i ўжо хацелi засеяць яго канюшынай. Але сябры своечасова адгаварылi. Маўляў, знаёмыя, у якiх малыя дзецi, так i зрабiлi. Дык тысячу разоў пашкадавалi. Бо падчас цвiцення меданоса з хаты басанож не выйсцi. У вынiку пчолы ўсё ж такi пакусалi iх малечу, ды так, што давялося нават у лякарню звяртацца... Таму мы, узважыўшы ўсе «за» i «супраць», пачалi думаць над планам «Б».

Сусед Сава, не раздумваючы, параiў пасеяць авёс, якi выцясняе пустазелле. I нават правёў майстар-клас па яго сяўбе. Дарэчы, гэта, вiдаць, быў самы бюджэтны варыянт з усiх магчымых. Мех аўса (нам яго хапiла больш як на 10 сотак) каштаваў усяго 16 рублёў. У вынiку муж на сёмым небе ад шчасця: у яго з'явiлася больш часу на тое, каб зрабiць плот ды пакласцi падлогу на тэрасе... «Толькi падумай, — паўтараў мой вясковы камбiнатар, — у мяне цэлы год адпачынку ад касьбы. Авёс жа аддамо на корм суседскiм курам».

Дык вось, як нi парадаксальна, але менавiта дзякуючы сумнiку я нарэшце адчула сябе гаспадыняй на ўласнай сядзiбе. Нiколi не забудуся той дзень, калi вывезла апошнюю тачку каранёў. Пасля таго як я перабрала ўласнымi рукамi кожны лапiк зямлi, пальцы балелi неймаверна. Разам з тым унутры разлiвалася неверагодная цеплыня. Я ўпершыню адчула, што гэта ўсё для мяне такое па-сапраднаму роднае.

...А яшчэ паўгода таму было па-iншаму. Неяк увосень муж прывёз на ровары дзесяць цыбулiн. «Трымай, гэта табе бабуля з Вялiкай Вусы цюльпаны прасiла перадаць». Я ўтыркнула тыя цыбулiны ў зямлю без асаблiвага энтузiязму. Маўляў, тут яшчэ i конь не валяўся, столькi ўсяго недароблена, доўга мне будзе не да кветак.

Але ўжо вясной сама сябе не пазнала: прачнуўшыся, першай справай бегла на сваю iмправiзаваную клумбу. Глядзець, цi падаюць прыкметы жыцця бабулiны цюльпаны. Калi ж з'явiўся першы далiкатны жоўты бутон, разаслала яго фотаздымак усiм сваякам ды блiзкiм сябрам. «Падзiвiцеся — першы пасаджаны мной уласнаручна цюльпанчык «праклюнуўся». Алесь, з якiм вучылiся ў адной групе ва ўнiверсiтэце, напiсаў у адказ: «Прыгожы. Але цi цюльпан гэта? Незвычайная форма лiсця. Падобны да трубчатага нарцыса». I тактоўна дадаў: «Але гэта не мае вялiкага значэння. Няхай у тваiм жыццi будзе шмат яркiх кветак, якiя сама пасадзiш i якiя для цябе пасадзяць iншыя».

На наступны дзень распусцiўся мой «цюльпан», якi сапраўды аказаўся трубчатым нарцысам. I тады я злавiла сябе на думцы: нягледзячы на тое, што ўсё дзяцiнства правяла ў вёсцы, толькi зараз, пасля 30, упершыню стала заўважаць рэчы, якiм раней не аддавала асаблiвай увагi. Прынамсi, сёлета ўпершыню дзiвiлася, як прачынаюцца пасля зiмы розныя дрэвы, насалоджваюся цудоўнымi пераўтварэннямi насеннечка, апушчанага ў зямлю. Хто б мог падумаць, што чалавек, якi два гады таму нi пра якiя градкi i чуць не хацеў, будзе штодзень бегаць вiтацца са шпiнацiкам, гарбузкамi, бульбачкай... I што назiранне за сваiмi гадаванцамi будзе прыносiць столькi радасцi.

Падзялiлася я гэтымi сваiмi думкамi з сябрамi ў чаце. На што той самы Алесь, якi адрознiў нарцыс ад цюльпана, вельмi тонка прыкмецiў: «Нiчога дзiўнага. Усё таму, што зараз ты назiраеш за СВАIМI дрэвамi i кветкамi».

Што ж датычыцца сумнiку, дык я, наiўная, думала, што мы яго нарэшце перамаглi. Ды дзе там. Некалькi дзён запар лiў дождж. I на нашым аўсяным полi выразна вымалявалiся светла-зялёныя плямы. Гэта з глыбiнi пачаў лезцi да сонца маладзенькi сумнiк. Вядома, не ў такой колькасцi, як раней, але ад гэтага нам чамусьцi не лягчэй... Цяпер на поле бою выйшаў Уладзь. Ужо каторы ранак ён пачынае з таго, што выкопвае ўчэпiстыя белыя каранi, падобныя да расткоў бульбы. Ажно чатыры разы рыдлёўку ламаў. Але здавацца, бачу, не збiраецца. Сказаў, што набудзе ручную касу i не дазволiць сёлета зацвiсцi сумнiку i на суседнiм участку.

Надзея ДРЫНДРОЖЫК

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.