Вы тут

З першых вуснаў: ад чаго трэба абараняць дзяцей? Адказваюць самі малыя


У Дзень абароны дзяцей, які ўжо 70 гадоў адзначаецца 1 чэрвеня, як правіла, дарослыя ва ўсім свеце расказваюць, што яны зрабілі для абароны дзяцінства, за год і наогул, і абмяркоўваюць вострыя пытанні ў гэтай сферы. Нездарма ж 2012 года 1 чэрвеня гэты дзень па рашэнні Асамблеі ААН адзначаецца яшчэ і як Сусветны дзень бацькоў — і хто, як не мы, мусіць клапаціцца пра жыццё і здароўе, адукацыю і развіццё, бяспеку і шчасце нашых малых.


Але, на наш погляд, у Дзень дзяцей карысна і нават неабходна паслухаць і другі зацікаўлены бок. Шмат гадоў таму мы праводзілі апытанне сярод дзяцей супрацоўнікаў «Звязды» і, па шчырасці, пачулі шмат нечаканага. Але час мінуў, падрасло новае пакаленне дзяцей «звяздоўцаў», і цяпер ужо ім мы зноў задалі аднолькавае пытанне: «Ад чаго сёння трэба абараняць дзяцей?» Адказы атрымалі вусна, пісьмова, друкавана і нават у малюнках.

12-гадовы Аляксей Спаткай — малодшы сын нашага віцебскага карэспандэнта Аляксандра Пукшанскага, пра дасягненні якога бацька гатовы расказваць бясконца: хлопец займаецца ў заслужаным аматарскім танцавальным калектыве і заўзята трэніруецца ў футбольным клубе; і як танцор, і як футбаліст паспеў паспяхова выступае у міжнародных спаборніцтвах.

«Я думаю, што трэба абараняць дзяцей ад наркотыкаў. Пра тое, што гэта шкодна, нам у школе ўрачы расказвалі. Яны спецыяльна прыходзілі, каб з намі пагутарыць пра наркотыкі, — расказаў Аляксей. — А яшчэ трэба і дзяцей, і дарослых зберагчы ад вірусаў. Вось ад таго, напрыклад, з-за якога мы цяпер маскі носім, і ад грыпу. І ад… як яе? Ад пнеўманіі.

Калі вырасту, яшчэ не ведаю кім буду. Можа медыкам, а можа — міліцыянерам, каб лавіць тых, хто робіць і прадае наркотыкі. Журналістам дакладна быць не хачу. Але вельмі хачу стаць футбалістам! Мне надта ж падабаецца гуляць у футбол, ездзіць у іншыя гарады і краіны на спаборніцтвы»

13-гадовая Вікторыя Вайцяховіч — дачка спецыяльнага карэспандэнта аддзела сацыяльных праблем Алены Дзядзюлі, амаль па-даросламу разважлівая:

— Дзяцей трэба абараняць ад дарослых. Бо не дзеці пачынаюць войны, знішчаюць прыроду, распрацоўваюць зброю і жахлівыя вынаходніцтвы. А яшчэ дзяцей трэба абараняць ад хвароб. Усюды столькі аб’яў, дзе збіраюць грошы на лячэнне малых! Галоўнае, што павінны зрабіць людзі — прыдумаць, як перамагчы гэтыя беды, хваробы і праблемы.

Дзям’яну Вайцяховічу 7 гадоў, і ён бачыць іншыя бакі праблемы аховы дзяцінства:

— Дзяцей трэба абараняць ад іншых дзяцей, якія могуць быць дрэннымі — таму патрэбныя настаўнікі, якія ўсіх вучаць добраму. Трэба абараняць ад пажараў, ураганаў, маланак, каранавірусу… Вырасту — буду рабіць дамы, каб у іх было бяспечна, альбо прыдумаю што-небудзь, каб людзі не хварэлі і мама заўсёды была маладой, здаровай і побач са мной.

«Дзяцей трэба абараняць ад каранавірусу! — ледзь даслухаўшы пытанне, выпальвае 9-гадовая Дар’я Хвір (дачка рэдактара аддзела культуры Вікторыі Целяшук). — Каранавірус — самая страшная на сёння хвароба. Таму лепш заставацца дома. Наогул, канешне, дзяцей шмат ад чаго трэба абараняць — маленькіх, якія яшчэ не разумеюць, што да чаго, бацькі павінны берагчы ад усіх бедаў і хвароб, а ўжо больш дарослых — ад усякіх небяспечных рэчаў, якія яны яшчэ не ведаюць ці не да канца разумеюць.

Напрыклад, — дзяўчо пераходзіць на ментарскі тон, як мультыплікацыйная Маша, — тэлефон. Гэта, канешне, здорава. Але гуляць на вуліцы таксама трэба! Залежнасць ад гаджэтаў — адна з галоўных праблем сучаснасці і ў дзяцей, і ў дарослых. Гэта таксама хвароба, не такая небяспечная, як COVID-19, але ж… Таму ведаеце, што я вам скажу? Старайцеся гуляць на вуліцы з сябрамі як мага часцей — і не забывайцеся часта мыць рукі і чхаць і кашляць у сурвэтку ці локаць, як гавораць урачы. А ў тэлефоне не сядзіце доўга, ёсць мноства іншых, больш цікавых заняткаў».

9-гадовы Ягор Сідарок, сын карэспандэнта аддзела сацыяльных праблем Ірыны Сідарок, згадаў, што небяспечныя рэчы могуць быць нястрашнымі на першы погляд — як, скажам, павук, альбо наогул нябачнымі — як кіберзлачынствы, але гэта не значыць, што на іх можна забывацца:

«Ад чаго трэба абараняць і ратаваць дзяцей? Ад пажараў і навадненняў, ад шаравой маланкі і навальніцы з моцным дажджом і ветрам (абавязкова трэба выключаць у навальніцу электрапрыборы, каб не здарыўся пажар!), ад трэшчын у зямлі — ну, ведаеце, калі адбываецца землятрус, атрымліваюцца такія расселіны, у якія можна ўпасці і загінуць… Ад усякіх штук, якія могуць упасці на вас з вышыні падчас моцнага ветру. А, таксама ад злачынцаў, якія могуць прыкідвацца добрымі людзьмі, якія насамрэч хочуць зрабіць зло.

Таму дарослым трэба сачыць за станам дома, у якім яны жывуць з дзецьмі — асабліва калі гэта верхнія паверхі, і не пакідаць маленькіх без нагляду. І, канешне, трэба расказваць пра такія рэчы і людзей, тлумачыць, чаму нельга браць у незнаёмцаў цукеркі альбо кудысьці за імі ісці. Нам пра гэта гаварылі ў школе. Ці расказвалі бацькі? Не помню. Вось яшчэ прыгадаў адну небяспеку: калі штосьці ўстанаўліваеш, у сэнсе, мабільную прыладу ці праграму з інтэрнету, нельга пакідаць свае асабістыя звесткі — тэлефонны нумар, імя і іншыя, па якіх цябе могуць знайсці і нашкодзіць.

Чаго я сам баюся? Павукоў. Бо яны могуць быць ядавітымі. Нават калі ў нашай краіне такіх не водзіцца, могуць жа збегчы з заапарку небяспечныя павукі і каго-небудзь укусіць. І яшчэ крыху баюся цемры, бо ў ёй усё не такое, як насамрэч, і ў цемры можа хто-небудзь хавацца. Напрыклад, страшна блішчаць у цемры чыесьці вочы, альбо цябе знянацку хтосьці за ногі хапае. …А потым ты ўключаеш святло і аказваецца, што гэта Чэры, наша котка».

«Для абароны дзяцей трэба, каб бацькі лепш назіралі за сваімі дзецьмі і не адцягвалі ні на што іншае ўвагу падчас прагулкі, — напісала цэлае сачыненне 8-гадовая Ульяна Спясівых, дачка вядучага спецыяліста рэкламнага аддзела «Звязды» Веранікі Хількевіч. — Калі дзеці адны дома, то яны ні ў якім выпадку не павінны адчыняць дзверы нікому чужому, а калі патэлефануе чужы чалавек і папросіць паклікаць бацькоў, нельга расказваць, што ты адзін дома — трэба сказаць, што яны занятыя і ператэлефануюць пазней. І калі раптам на вуліцы дзеці сустрэлі чалавека, які запрашае сесці ў сваю машыну — нельга пагаджацца! Словам, бацькі, навучыце сваіх дзяцей гэтым правілам бяспекі і беражыце іх! Ад незнаёмцаў, ад сабак, а маленькіх — ад таго, каб яны не згубіліся…»

Сабрала адказы Вікторыя ЗАХАРАВА

Фота аўтара, Яўгена ПЯСЕЦКАГА і Аляксандра ПУКШАНСКАГА

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.