Вы тут

Звыш 350 метраў нiтак спатрэбiлася ткачыхам, каб «сплесцi» гiсторыю


Такую назву атрымаў унiкальны габелен, работа над якiм працягваецца ў Гродзенскiм абласным метадычным цэнтры народнай творчасцi. Cтварэнне эксклюзiўнай тканай карцiны, прысвечанай 75-годдзю Вялiкай Перамогi, доўжыцца ўжо некалькi месяцаў, i звыш 350 метраў нiтак спатрэбiлася ткачыхам, каб «сплесцi» гiсторыю  — ад старажытнасцi, увасобленай у элементах традыцыйнага арнаменту, сiмвалiчных кветках валошкi i папарацi, да сучаснасцi  — зборнай гарадской панарамы ўсiх абласных цэнтраў нашай краiны.


...Амаль кожны дзень у творчай лабараторыi Гродзенскага АМЦНТ шумiць вертыкальны ткацкi станок, аналагаў якому ў Беларусi няма. Яго яшчэ ў сярэдзiне мiнулага стагоддзя перарабiў з традыцыйных кроснаў вядомы майстар-тэкстыльшчык Фелiкс Шунейка, а цяпер тэхналогiю захоўваюць i перадаюць вучням яго дзецi. Алена Шунейка, якая амаль 40 гадоў працуе ў традыцыях так званага падвойнага i аднабаковага пераборнага ткацтва, упэўненая: кожны габелен, нават зроблены па адным макеце,  — рэч штучная i непаўторная. «Стварэнне палатна сваiмi рукамi  — гэта творчасць, дзякуючы якой майстар не толькi зберагае традыцыi, але i дадае ў кожны выраб частку ўласнай душы i светапогляду»,  — разважае захавальнiца ўнiкальнага ткацкага рамяства.

Работа, у якой Алене Фелiксаўне дапамагае маладая калега Юлiя Барадзiна, вымагае цярпення i ўвагi, бо нiткi закладваюцца не чаўнаком, а рукамi, i можна перадаць на габелене нават дробныя дэталi. Добра, калi атрымлiваецца выткаць два  — два з паловай сантыметры палатна ў дзень, а бывае, што трэба спускацца на некалькi радоў назад i перарабляць. Многае залежыць i ад нiтак (а яны ў карцiне амаль усе натуральныя)  — тоўстых iдзе менш, тоненькiх нашмат больш. Але галоўнае, кажуць ткачыхi,  — знайсцi падыходзячы колер. «Бывае, на палiтры фарбаў не адразу патрэбныя падбярэш, а тут нiткi,  — заўважае вядучы метадыст па выяўленчым i дэкаратыўна-прыкладным мастацтве Юлiя Барадзiна.  — Таму збiралi iх, дзе толькi знаходзiлi  — i самi па засеках парылiся, знайшлi, напрыклад, нiткi, якiя фарбаваў яшчэ бацька Алены Фелiксаўны  — прайшло ўжо 50 гадоў, а яны трывалыя i якасцi не страцiлi. Некаторыя нiткi дарылi, шмат маленькiх рознакаляровых клубкоў прыносiлi калегi, хтосьцi нават кофты распускаў!»

Нiжняя частка палатна памерам 1,5х2 метры паказвае падзеi Вялiкай Айчыннай вайны  — тут франтавыя замалёўкi, партызанскiя буднi i, канешне, святкаванне Перамогi. Сярэдняя адлюстроўвае пасляваеннае адраджэнне краiны, аднаўленне i наладжванне быту вёсак i гарадоў. У верхняй, самай светлай, частцы знаходзяцца знакавыя архiтэктурныя помнiкi Беларусi: Холмскiя вароты ў Брэсцкай крэпасцi, Трыумфальная арка ў Магiлёве, Фарны касцёл у Гродне, Петрапаўлаўскi сабор у Гомелi, гарадская ратуша Вiцебска i абелiск Перамогi ў Мiнску. У кожным сюжэце вока чапляецца за карпатлiва i з душой прапрацаваныя дэталi: маленечкiя медалi на грудзях салдат Вялiкай Айчыннай вайны, пэндзаль i палiтра ў руках мастака, промнi на зорцы, што вянчае абелiск... Аб'ядноўвае ж кампазiцыю, паводле задумы аўтара эскiза, прафесара Беларускай дзяржаўнай акадэмii мастацтваў Яўгена Шунейкi, непадуладная часу цэнтральная выява Мацi-Беларусi, на руках у якой дзiця з птушкай  — сiмвал будучынi.

 — Яшчэ ў лютым мы абвясцiлi ў сацыяльных сетках конкурс на найлепшую назву для габелена,  — расказвае загадчык аддзела традыцыйнай культуры Гродзенскага АМЦНТ Вольга Шлавянец.  — Водгук аказаўся нават крыху нечаканы: атрымалi 96 варыянтаў назвы. Канчатковы варыянт — пераможцу конкурсу  — «Гiсторыi жывая нiць»  — выбiралi калегiяльна, з улiкам меркавання самiх майстрых, якiм вельмi хацелася, каб назва перадавала сутнасць iх працы.

Цяпер ужо распачаўся трэцi, апошнi этап работы. Ткачыхi ў адзiн голас кажуць, што «спяшаюцца павольна», але пастараюцца завяршыць эксклюзiўны габелен да канца чэрвеня, каб на Дзень Незалежнасцi прадставiць яго для ўсiх ахвотных. Калi i дзе адбудзецца прэзентацыя  — з улiкам бягучай эпiдэмiялагiчнай сiтуацыi гэтае пытанне пакуль не вырашана, хоць, безумоўна, аўтарам тканай карцiны — прысвячэння Перамозе хацелася б, каб iх падарунак Радзiме ўбачылi i ацанiлi як мага больш беларусаў i замежнiкаў. Але ўжо дакладна вядома, што аўтар назвы, iмя якога абвесцяць на прэзентацыi работы, атрымае спецыяльны памятны падарунак ад Гродзенскага абласнога цэнтра метадычнай творчасцi. А пакуль што з усiмi этапамi рэалiзацыi праекта, а таксама са шматлiкiмi майстар-класамi па дэкаратыўна-прыкладным мастацтве, якiя распрацавалi цэнтры культуры i дамы рамёстваў Гродзеншчыны, можна пазнаёмiцца дыстанцыйна  — на сайце http://gromc.by i ў сацыяльных сетках Гродзенскага абласнога метадычнага цэнтра народнай творчасцi.

Вiкторыя ЦЕЛЯШУК

Фота дадзена ДУК «Гродзенскi АМЦНТ»

Загаловак у газеце: Гiсторыi жывая нiтка

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.