Вы тут

Пашырэнне цi ўшчыльненне? Як стварыць камфортнае асяродзе ў гарадах


Такiм пытаннем задаюцца многiя ўрбанiсты, разважаючы, як палепшыць жыллёвае асяроддзе i пры гэтым дапамагчы гораду захаваць цi набыць сучаснае, прыгожае i зялёнае аблiчча. Праект «Зялёныя гарады» распрацоўвае планы зялёнага горадабудаўнiцтва i ўстойлiвага развiцця праз трансфармацыю iснуючай забудовы ў цэнтрах гарадоў i рэалiзацыю праектаў па энергаэфектыўнасцi. Рэгiянальныя дакументы па ўстойлiвай гарадской мабiльнасцi былi распрацаваны для Полацка i Наваполацка, а таксама iншых беларускiх гарадоў, якiя пажадалi далучыцца да праекта. А ў Брэсце ўвогуле залажылi iдэi зялёнага горадабудаўнiцтва ў генеральны план развiцця.


Паўднёвая сталiца Беларусi

Павышэнне эфектыўнасцi выкарыстання тэрытарыяльных рэсурсаў, комплекснае развiццё асяродка жыццядзейнасцi, транспарт, гарманiчнае развiццё архiтэктуры i рацыянальнае выкарыстанне спадчыны. Усё гэта — асноўныя кiрункi горадабудаўнiчай палiтыкi Брэста згодна з канцэпцыяй «Стратэгiя прасторавага развiцця Брэста — 2050».

Генеральны план Брэста 2019 года — гэта трансфармацыя генплана 2003-га, калi былi распрацаваны планы развiцця ўсiх абласных гарадоў краiны. У 2012-м планавалася iх карэкцiраваць, аднак нiводзiн з дакументаў не зацвердзiлi, бо ўсе яны выходзiлi за межы горада i закраналi сельскагаспадарчыя землi. Менавiта гэта выратавала гарады ад празмернага пашырэння i вывела на шлях тэндэнцый еўрапейскага i сусветнага горадабудаўнiцтва, якое арыентуецца на кампактныя гарады.

У стратэгii прасторавага развiцця вызначылi дзесяць стратэгiчных вектараў. Кампактны горад: Брэст i прыгарад. Зялёны каркас воднага дыяметра. Гарадская мабiльнасць: транспартныя перасадачныя вузлы. Грамадскiя прасторы. Жылыя раёны: перабудаванне iснуючых i стварэнне новых. Гiстарычны цэнтр: цытадэль i гiсторыка-культурныя каштоўнасцi. Зона росту (тэхнапарк). Гарадская забудова: дамiнанта i сiлуэт горада. Гарадскi асяродак: дыферэнцыяцыя, любiмыя мясцiны, унiверсальны i экалагiчны дызайн, рэклама. Iнтэграваны горад: канцэпцыя сiмбiя-сiцi.

— Горад цяпер напалову пакрыты дэталёвымi планамi, — расказвае Мiкалай УЛАСЮК, галоўны архiтэктар Брэста, начальнiк упраўлення архiтэктуры i горадабудаўнiцтва Брэсцкага гарвыканкама. — Нам удалося распрацаваць i канцэпцыю прасторавага развiцця паралельна з генпланам горада, i канцэпцыю сiмбiя-сiцi, створаную сумесна з праектам «Зялёныя гарады», якая датычыцца тэмы паспяховага кiравання горадам, яго рэсурсамi. У дэталёвым плане гiстарычнага цэнтра, зацверджаным летась, мы ўпершыню змаглi абазначыць стратэгiю развiцця цэнтральнай часткi горада для трох яго частак: крэпасць, сам цэнтр i тэрыторыя эспланады, якая мела стратэгiчнае значэнне i не забудоўвалася, а сёння трансфармуецца ў грамадскую зону.

Сядзiбы супраць «шматкватэрнiкаў»

Кожны праект па ўшчыльненнi забудовы выносiцца на грамадскае абмеркаванне, у жыхароў пытаюцца, якiм яны хочуць бачыць горад. Высветлiлася, што не ўсе гатовыя да такога пытання.

У горадзе больш за 5000 чалавек аддае перавагу прыватным сядзiбам, а не шматкватэрнай забудове. Аднак участкi прадаюцца толькi з аукцыёну. А праекты прыгараднай зоны пад таўн-хаусы распрацоўваюцца па-за межамi Брэста.

— У прыярытэце комплексная забудоўля. Калi будавалi Заходнi абход да 1000-годдзя горада, збудавалi для перасяленцаў вулiцу Высокаўскую. Ва ўсiх былi празрыстыя агароджы, якiя цяпер «адзяваюць» у глухi металапрофiль. Гэта менталiтэт нашых людзей: iм далi добрую архiтэктуру, а ў галовах жыхароў пакуль зусiм iншы вобраз, — кажа архiтэктар.

Разам з тым падчас ушчыльнення ўзнiкае мноства акалiчнасцяў, i нечым неабходна ахвяраваць, заўважае Мiкалай Уласюк:

— Усе гарадскiя рэсурсы накшталт транспарту, ЖКГ, энергетыкi, архiтэктуры маюць свае ведамствы i падпарадкоўваюцца iм, пры гэтым часта канфлiктуюць. Вырашаючы адну задачу, не вырашаем iншую. Напрыклад, для рэалiзацыi праекта рэканструкцыi цепласеткi на адной з цэнтральных вулiц неабходна спiлаваць каля сарака 40-гадовых лiп. Што важней — падключыць людзям бесперабойную энергасiстэму цi высечы цэлую вулiцу дрэў? I гэта пастаянны канфлiкт.

Яшчэ адзiн прыклад — праспект у цэнтральнай частцы Брэста, дзе ўвесь час здараюцца аварыi. Каб зменшыць iх колькасць, ДАI прапануе паставiць турнiкетныя агароджы, закрыць пешаходныя пераходы, што вядуць ад прыпынку да царквы, i зрабiць дадатковую паласу павароту за кошт зялёнай зоны. Такiм чынам, з аднаго боку, ДАI вырашае важную задачу бяспекi, а з другога — пагаршаецца пешаходная даступнасць цэнтра горада i памяншаецца азеляненне тэрыторыi. Даводзiцца шукаць кампрамiс, зыходзячы з прыярытэтаў улады i сiстэм жыццезабеспячэння горада.

— У гарвыканкаме была створана рабочая група са спецыялiстаў розных кiрункаў: водазабеспячэння, гарадской мабiльнасцi, энергii i клiмату, адходаў, ландшафту. Кожная група выдала свае прапановы. Многiя рэчы былi занадта рэвалюцыйныя, i горадабудаўнiкi не адважылiся агучыць iх у генплане. Аднак яны засталiся ў стратэгii на будучыню, — дадаў спецыялiст.

Рэцэпт гарадскога аблiчча

Каб мець добрую транспартную даступнасць загараднай забудовы, прапануецца сiстэма гарадской мабiльнасцi з транспартна-перасадачнымi вузламi. Магчыма таксама рэалiзацыя iдэi зялёнага каркаса горада, каб паркi развiвалiся не iзалявана, а як частка цэлага.

— У горадзе iснуюць тры колы, адно з якiх, малое, мае веласцежкi i месцы для прабежак, знаходзiцца ў цэнтральнай частцы (набярэжная, гарадскi сад, бульвар Касманаўтаў, крэпасць, парк, вулiца Мiцкевiча). Сярэдняе складаецца з фартоў i фрагментаў фартыфiкацыi, якiя разглядаюцца як патэнцыйныя паркi i рэкрэацыйныя зоны ў жылых раёнах, — расказаў Мiкалай Уласюк. — Трэцяе кола, знешняе, што iдзе вакол Паўночнага абходу Брэста, фактычна трэба проста захаваць. Праз колы праходзiць водна-зялёны дыяметр ракi Мухавец, якая яднае гэтыя зялёныя калiдоры.

Брэндам горада можа стаць iдэя «Брэст — зялёныя вароты ў Беларусь» або «Брэст — паўднёвая сталiца Беларусi». Горад знаходзiцца ў шостай зоне, як Адэса, Кракаў, Прага, i гэты патэнцыял можна i трэба выкарыстоўваць.

— Ужо высаджаны алеі платанаў, цюльпанавых дрэў. На набярэжнай насадзiлi каля сотнi магнолiй. А сярод хвойных выбiралi пароды з доўгiмi iголкамi, каб стварыць уражанне, што ты ў Сочы, — пажартаваў архiтэктар. — Многiя рэцэпты вельмi падобныя для ўсiх савецкiх гарадоў. Аднак важна не забывацца на iх дух.

Пачалi праектаваць новыя дэталёвыя планы жылых раёнаў. У тэорыi застаецца пакуль iдэя стварэння новага жылога модуля, план якога быў распрацаваны яшчэ ў 2012-м. Аднак урбанiсты не трацяць надзею на яе рэалiзацыю.

— Гэта нешта накшталт сiстэмы ўзамен мiкрараёнаў. Тут квартальная забудова прадстаўлена разам з сацыяльнай структурай. Дамы-пяцiпавярховiкi — пераважна з падземнымi стаянкамi. Сiстэму энергаэфектыўнага жылога модуля мы таксама трымаем у галаве. Гэта цэлы квартал, а то i раён з арыентацыяй дамоў па баках свету, аднаўляльнымi крынiцамi энергii, экатранспартам, — падзялiўся планамi архiтэктар. — Цяпер мы працуем над грамадскiмi прасторамi. Удвая павялiчылi Набярэжную. Вулiца Пушкiнская стане пешаходнай. На месцы былога аўтавакзала хочам стварыць грамадскую тэрыторыю.

Iрына СIДАРОК

Фота аўтара

Прэв'ю: yandex.by

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.