Вы тут

Дом-музей Караткевіча, помнік Гервасію Выліваху. Што яшчэ рыхтуюць да 90-годдзя пісьменніка ў Рагачове


«Тут цягне жыць і кахаці, тут добра так, як нідзе, у старасвецкай хаце, у дзедаўскім родным гняздзе» — пісаў класік беларускай літаратуры Уладзімір Караткевіч пра дом у Рагачове, дзе ён працаваў над сваімі лепшымі творамі. «Гняздо» стаіць і сёння, у ім жыве дух пісьменніка. І, каб захаваць памяць, улады і жыхары горада мараць арганізаваць музей. А калі атрымаецца, то цэлую арт-пляцоўку.


Тэма яе стварэння актуальная ўжо некалькі дзясяткаў гадоў. І толькі летась сваякі пісьменніка нарэшце пайшлі на кантакт.

— У доме жывуць стрыечны брат з жонкай і сынам. Будынак прыходзіць у заняпад. Ні сродкаў, ні сіл на аднаўленне і ўтрыманне ў іх ужо няма, — патлумачыў намеснік старшыні Рагачоўскага райвыканкама Павел Бярэзінскі. — Цяпер яны згодны на іншае жыллё. Аднак, каб перавесці дом у камунальную ўласнасць, трэба належна аформіць неабходныя дакументы на дом, чым і займаемся цяпер, а пасля правесці рыначную ацэнку. Кошт дома і будзе падставай для выдзялення сродкаў. Пытанне стаіць на асабістым кантролі старшыні Гомельскага аблвыканкама Генадзя Салаўя, і ўжо праз некалькі месяцаў трэба будзе агучыць справаздачу.

...Спачатку рагачоўскі дом належаў дзеду Уладзіміра Сямёнавіча, а потым перайшоў да дзядзькі пісьменніка, якога класік называў другім бацькам. Менавіта туды з вялікім задавальненнем прыязджаў Караткевіч, там яму і салодка працавалася, як нідзе. Яго ў любы час чакаў уласны пакой з двума вокнамі на вуліцу і двума ў сад.

— Набытыя ім самім стол, крэсла і кушэтка, а таксама некаторыя асабістыя рэчы захаваліся дагэтуль. Яны і складуць аснову першай экспазіцыі, — распавяла начальнік аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі райвыканкама Наталля Прус. — У іншым пакоі плануем арганізаваць адмысловую залу літаратараў. З Рагачовам жа звязаны лёсы шматлікіх пісьменнікаў. Гэта і Андрэй Макаёнак, і Міхась Лынькоў, і Алена Васілевіч, і яўрэйскі пісьменнік Самуіл Галкін і наш ганаровы грамадзянін, сучаснік Васіль Ткачоў. Таму там мы будзем ладзіць прысвечаныя ім выставы, канферэнцыі, сустрэчы з іншымі вядомымі людзьмі... Хочацца задзейнічаць і прысядзібны ўчастак. Магчыма, пабудуем амфітэатр. Тады гэтае месца стане сапраўднай арт-пляцоўкай.

Плануецца, што дом музей будзе адным з адметных пунктаў турыстычнага маршруту. У яго ўжо ўвайшлі і Замкавая гара, дзе зліваецца Днепр і Друць, і крыж Томашу Грыневічу, і вёска Азярышча, дзе, згодна з раманам «Каласы пад сярпом тваім», «груша цвіла апошні год»...

Лёс класіка і яго творчасць цесна перапляліся з самім Рагачовам. І мясцовыя жыхары, адчуваючы ўсю любоў пісьменніка да родных мясцін, ганарацца ім і вельмі яго шануюць. Так, імя Караткевіча носяць адна з вуліц і цэнтральная раённая бібліятэка, на доме ў цэнтры горада размешчаны стрыт-арт з яго партрэтам, а ў мясцовым музеі захоўваюцца кнігі з аўтографам аўтара. А таксама ўстаноўлена шмат памятных знакаў. Да іх далучыцца помнік герою твора «Ладдзя Роспачы» Гервасію Выліваху, які не пабаяўся згуляць у шахматы з самой смерцю і перамог. Ужо гатовы эскіз, які выйграў у конкурсе. На ім — сам герой, а побач — вясло і шахматная ладдзя.

Сёлета ў лістападзе адзначаецца 90-годдзе са дня нараджэння Уладзіміра Караткевіча. Гараджан і гасцей чакаюць шматлікія выставы, мерапрыемствы, літаратурныя конкурсы. Улады Рагачова спадзяюцца ажыццявіць усё задуманае. І тады можна будзе сабе толькі ўявіць размах свята.

Юлія АДАМОВІЧ

Фота: Свабоднае слова

Загаловак у газеце: «Тут цягне жыць і кахаці...»

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.