30 верасня, серада

Вы тут

Як даць пластыку другое жыццё


Уявіце, што адходы, якія выкідваюцца кожны дзень, не адпраўляюцца на звалкі і не закопваюцца на палігонах, а ператвараюцца ў прадметы дэкору, мэблю, вулічныя ліхтары. І вы, адпраўляючы ў сметнік бутэльку ад газіроўкі, не пакідаеце пластык стагоддзямі ляжаць у зямлі, а ўдзельнічаеце ў стварэнні новых рэчаў.


Нядаўна каманда беларускіх інжынераў smARTech знайшла незвычайны спосаб утылізаваць гэты другасны матэрыял: з дзвюх тысяч бутэлек на 3D-прынтары можна будзе надрукаваць лавачку. У планах распрацоўшчыкаў — уладкаванне праз гэта паркаў, двароў і пляжаў, дапамога інклюзіўным людзям і стварэнне арт-аб'ектаў. Як запэўніваюць у smARTech, спіс магчымасцяў іх праекта ReBottle абмежаваны толькі фантазіяй.

— Тры гады таму мы пачалі займацца 3D-друкам, — апавядае Кірыл Дорах, адзін з заснавальнікаў праекта. — Самі рабілі і прадавалі прынтары, займаліся рамонтам, друкавалі на заказ. А восенню прыйшла ідэя сумясціць наш вопыт з вырашэннем праблемы перапрацоўкі пластыку. Вырашальным трыгерам стала навіна пра тое, што Сусветны фонд дзікай прыроды запусціў анлайн-трансляцыю раскладання бутэлькі, якая будзе доўжыцца 450 гадоў.

Тэма актуальная, і распрацоўшчыкі прыдумалі комплекс, які зможа ператварыць галоўны недахоп ПЭТ-бутэлек у вартасць. Пластыкавыя рэчы стануць служыць людзям стагоддзямі, а калі сапсуюцца, іх можна будзе перарабіць у новыя прадметы. Згаданы комплекс будзе складацца з трох частак: драбнення другаснай сыравіны на гранулы, выцягвання іх у матэрыял для 3D-друку і стварэння самога прынтара з вялікай сферай друку. Апошні ўжо спраектаваны, цяпер вырабляюцца дэталі для яго мантажу. Вартасць праекта ў тым, што акрамя відавочнай экалагічнай карысці мэбля будзе ў тры разы таннейшай, чым у сярэднім на рынку.

Інжынеры таксама плануюць зрабіць маленькія 3D-ручкі, якія дазволяць вырашаць дробныя гарадскія і ўласныя праблемы — ад латання расколін да склейвання прадметаў.

Дарэчы, у smARTech не лічаць, што пластык — гэта дрэнна. Яго проста няправільна выкарыстоўваюць. У Беларусі ўсяго толькі 30 працэнтаў ад вырабленай тары вяртаецца на перапрацоўчыя заводы. А яшчэ шмат тавараў з пластыку завозіцца да нас з іншых краін. Адна з прычын такой нізкай лічбы — беларусы не сарціруюць адходы. Па самых аптымістычных ацэнках Белстата, толькі кожны чацвёрты суайчыннік збірае іх асобна.

Кірыл прызнаецца: калі работа над праектам пачалася, аказалася, што нешта падобнае ўжо існуе. Нідэрландскія інжынеры летась абсталявалі мэбляй з перапрацаванага пластыку набярэжную Салонікаў у Грэцыі. Арганізавана ўсё было так, што людзі самі прыносілі сыравіну і канцэпты таго, што хацелі б бачыць у сябе на вуліцы. Прапанова выклікала такі інтарэс, што тысячы ідэй да гэтага часу чакаюць сваёй чаргі, бо прадметы не паспяваюць рабіць.

Адрозненне названага праекта ад беларускага ў тым, што ён атрымаў падтрымку ад еўрапейскіх дзяржаў і вялікі бюджэт. Комплекс выйшаў дарагі, таму што замест 3D-прынтара ў замежжы выкарыстоўваюць маніпулятар. Ён можа не толькі друкаваць, але і збіраць машыны на канвееры, варыць і г. д. Каманда smARTech за кошт таго, што плануе выкарыстоўваць, значна змяншае цану канструкцыі.

З пытаннем, дзе размяшчаць зробленую мэблю, інжынеры звярнуліся да Мінскай урбаністычнай платформы, якая ўлетку будзе перарабляць Кастрычніцкую вуліцу. Там збіраюцца ўстанавіць найдаўжэйшую лавачку ў свеце.

— Цяпер рэкорд належыць Балгарыі — 1111 метраў. Але наша атрымаецца самая доўгая па вызначэнні, таму што яна стане бясконцая. З кожнай тонай перапрацаванага пластыку будзе прырастаць на метр. Спачатку ўсталюем яе на Кастрычніцкай, а потым куды-небудзь завернем, — тлумачыць Кірыл.

Каманда таксама супрацоўнічае з пераможцамі мінулага Socіal Weekend, якія стварылі вуліцу стрыт-фуду ў Маладзечне. А яшчэ дамовілася з таварыствам уласнікаў аднаго з дамоў у Мінску надрукаваць сёе-тое для іх. Двор адметны тым, што жыхары ў свой час адмовіліся ад устаноўкі кантэйнераў для асобнага збору адходаў. Гэтым праектам распрацоўшчыкі збіраюцца іх пераканаць, што яны памыліліся.

3D-друк таксама адкрывае вялікія магчымасці для інклюзіі і людзей з дадатковымі патрэбамі. Напрыклад, узяць пандусы. Рашэнні, якія цяпер прадстаўлены, не заўсёды зручныя, падыходзяць не кожнаму і дорага каштуюць. Прынтар, які ствараюць інжынеры, дазволіць скласці лёгкую і трывалую канструкцыю, якая задаволіць канкрэтнага чалавека. Акрамя таго, яна можа быць здымная. Скарыстаўшыся пандусам, яго можна будзе пры неабходнасці прыбраць, а потым зноў вярнуць назад.

Ужо дасягнуты і папярэднія дамоўленасці на ўстаноўку розных аб'ектаў з інклюзіўным праектам «ПляжИК» на Мінскім моры. Кірыл кажа, што такіх праектаў шмат, засталося сабраць прынтар і пачаць работу:

— Бачым, што цікавасць да ідэі ёсць, а значыць, мы ідзём у патрэбным кірунку.

Віталіна БАНДАРОВІЧ

Фота дадзена героем матэрыялу

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Злачыннае «паляванне». Як абаранiць сябе ад «аматараў чужой маёмасцi»?

Злачыннае «паляванне». Як абаранiць сябе ад «аматараў чужой маёмасцi»?

Валоданне нейкiмi рэчамi азначае i тое, што на iх могуць паквапiцца староннiя. Няма рознiцы, што гэта — мабiльны тэлефон, сумачка цi бензатрымер. 

Грамадства

Ветэран патрульна-паставой службы міліцыі расказвае пра службу ў 90-я гады

Ветэран патрульна-паставой службы міліцыі расказвае пра службу ў 90-я гады

Служба гэтая вельмi напружаная — трэба пастаянна быць у курсе ўсяго, што адбываецца на тэрыторыi даручанага раёна, трымаць кантакт з мясцовымi жыхарамi.