Вы тут

«З лялькай да Бога». Як праходзіў калядны фестываль батлеечных і лялечных тэатраў «Нябёсы»


Без Гран-пры, затое з падарункамі ўсім удзельнікам і насамрэч святочным, светлым, добрым і сентыментальным настроем. Днямі ў Мінску па блаславенні Мітрапаліта Мінскага і Заслаўскага Паўла, Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі, прайшоў 6-ы калядны фестываль батлеечных і лялечных тэатраў «Нябёсы». Самадзейныя і аматарскія тэатральныя калектывы з розных рэгіёнаў Беларусі дарылі сваё добрае мастацтва дарослым і маленькім гледачам. Што адметна, трапіць на батлеечныя і лялечныя спектаклі кожны ахвотны мог цалкам бясплатна — трэба было толькі прыйсці загадзя ў сталічны Палац мастацтваў і атрымаць запрашальнік у адміністрацыі.


За два дні гледачы ўбачылі дзевяць пастановак у конкурснай праграме і яшчэ чатыры дадаткова па-за конкурсам. А напрыканцы фэсту па традыцыі адбылося ўшанаванне лаўрэатаў. Дарэчы, сёлета ў іх лік трапілі практычна ўсе тэатры, бо арганізатары «Нябёсаў» вырашылі не прысуджаць галоўны прыз, а адзначыць найлепшыя якасці кожнага калектыву.

«Калі казаць пра самыя ўдалыя моманты, якія найбольш уразілі, то ва ўсіх пастаноўках выйгравалі тыя лялькі, якія не проста рухаюцца і прамаўляюць свае словы, а думаюць, — рэзюмавала старшыня журы, мастак-рэстаўратар Ганна Выгонная. — Таксама вялікім плюсам сталі тыя пастаноўкі, дзе выкарыстоўвалася жывая музыка, — яна дапамагала перадаваць асаблівы дух батлейкі, яе камернасць, сямейнасць. І ў мяне пажаданне да ўсіх удзельнікаў — давайце разам захоўваць гэту атмасферу і вонкавую прастату батлейкі, якая пры блізкім разглядзе заварожвае сваёй выразнасцю і прыгажосцю».

Дыпломы і сімвалы фестывалю — шкляных анёлаў — за плённае супрацоўніцтва і вернасць ідэалам «Нябёсаў» атрымалі сталічныя тэатры «Дом Сонца» і «Адраджэнне батлейкі» (БДПУ), а таксама сямейны тэатр Аляксандра і Ларысы Быцко з амаль пакінутай вёскі Стойлы Пружанскага раёна. «Мы ўжо трэці год удзельнічаем у фэсце, і кожны прыезд — вялікае свята і ўзрушэнне, — расказвае гаспадыня аграсядзібы «Стулы» і стваральніца ўнікальнай культурнай прасторы для адраджэння вёскі Ларыса Быцко. — Мы вельмі шчаслівыя адчуваць такую ўвагу і павагу да таго, што робім».

Кіраўнік гуртка «Жаронцы» з Ракава Хрысціна Лямбовіч, атрымаўшы дыплом за раскрыццё духоўна-маральнага зместу спектакля юнымі выканаўцамі ў «Народнай драме «Цар Ірад», пакінула «Нябёсам» падарунак у адказ — саламяную калядную зорку, каб тая захоўвала не толькі сонечную цеплыню, але і добрую памяць.

Таксама атрымалі прызы і дыпломы фэсту народны тэатр «Батлейка» з Міра і ягоны рэжысёр, вядомы батлеечнік Канстанцін Петрыман — за працяг традыцый батлейкі, узорны тэатр лялек «Сонейка» з Мінска — за найлепшае афармленне батлеечнай скрыні, сямейны тэатр Быцко са спектаклем «Прытулак памяці» — за глыбіню і працяг традыцый, узорны дзіцяча-юнацкі тэатр «Мара» з Віцебска — за найлепшы дэбют, брэсцкі тэатр «Насупраць» — за лепшае акцёрскае выкананне, тэатр «Адраджэнне батлейкі» — за вопыт асваення батлеечнага жанру. Спецыяльны прыз памяці адной з заснавальніц «Нябёсаў» актрысы Людмілы Ждановіч за самы гарэзлівы і вясёлы спектакль адправіўся ў Віцебск разам з новымі гаспадарамі — маладым сямейным тэатрам «УхТышка», у які дыпламаваныя лялечнікі Дар'я і Валерый Зімніцкія ўцягнулі свайго маленькага «ўхтышонка» і паставілі разам вельмі кранальны «Церамок». Партнёр фестывалю прадстаўніцтва Рассупрацоўніцтва ў Беларусі прысудзіла некалькі адмысловых узнагарод, якія адправіліся ў Мінск, Гродна, Віцебск, Магілёў і Бабруйск. (Ці трэба тлумачыць, які важны стаў дыплом «За імпэт і шчырасць у засваенні батлеечнага жанру» для падапечных рэжысёра Ангеліны Крупновай — тэатра батлейкі «Блік» мінскага псіханеўралагічнага інтэрната № 3?)

Зрэшты, усё самае галоўнае пра фестываль змяшчае яго дэвіз — «З лялькай да Бога». Менавіта гэтая скіраванасць дазваляе стварыць асаблівую, камерна-ўтульную і цёплую атмасферу нават пасярод вялікага мітуслівага каляднага кірмаша. Менавіта таму шэсць гадоў запар ніводны тэатр, нават самы славуты і заняты, не адмаўляецца ад дадатковых дабрачынных выступленняў у дамах-інтэрнатах для людзей з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця, шпіталях і дамах састарэлых. Менавіта гэты настрой чытаецца на тварах гледачоў і акцёраў пасля кожнага спектаклю, нават калі той доўжыцца ўсяго 15 хвілін. Бо батлейка — гэта нешта большае, чым скрыня з «нябесным» і «зямным» ярусамі, лялькі на палачках-«шпенях», наіўная драматургія і акцёры-«батлеі», галасамі якіх размаўляюць персанажы. Гэта ўнікальны пласт народнай культуры, мадэль свету ў мініяцюры, дзе ёсць месца радасці, міласэрнасці, мудрасці і ўсім тым эмоцыям-каменьчыкам, з якіх складаецца вялікая мазаіка чалавечага лёсу... «Месцы, прызы і намінацыі — не гэта галоўнае ў нашым зямным жыцці, — перакананы мастацкі кіраўнік фестывалю, акцёр Рускага тэатра Аляксандр Ждановіч. — Галоўнае — помніць пра нябёсы і пастарацца хоць крыху стаць небам, радасцю і цудам для іншага».

Вікторыя ЦЕЛЯШУК

Фота арганізатараў фестывалю

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.