Вы тут

Беларускі дзіцячы хоспіс адзначыў 25-годдзе


«Дзякуй, што суправаджаеце нас і нашых дзяцей на працягу іх кароткага жыцця. Дзякуй, што, калі мы стаім на краі бездані, вы стаіце побач з намі і не даяце ўпасці. 25 гадоў вашай працы — гэта так мала, але для многіх бацькоў гэта вельмі шмат», — такія словы са сцэны адрасавалі бацькі пацыентаў Беларускага дзіцячага хоспіса, у тым ліку і тых, што пайшлі з жыцця, дырэктару Ганне Гарчаковай. 11 лістапада споўнілася роўна чвэрць стагоддзя з таго дня, як гэта ўстанова пачала бясплатна дапамагаць дзецям, жыццё якіх абмежавана цяжкімі і невылечнымі хваробамі, і іх сем'ям. Прысутныя хавалі слёзы, якія так недарэчы з'яўляліся ў разгар свята. Недарэчы, бо само свята — юбілей Беларускага дзіцячага хоспіса — усё ж пра жыццё.


Ганна Гарчакова.

На ўрачыстым вечары былыя супрацоўнікі, якія аддалі ўстанове вялікую частку сябе, назавуць такія цёплыя сустрэчы з выхаванцамі і іх бацькамі самай вялікай радасцю ў сваёй рабоце. Бацькі і дзеці сустрэнуцца са сваімі добрымі сябрамі, з якімі пры іншых умовах, напэўна, ніколі і не пазнаёміліся б. І скарыстаюцца гэтай, бадай, адзінай магчымасцю «выхаду ў свет». У прыватнасці, дзеці на пляцоўцы, прадстаўленай сталічным атэлем «Марыот», павесяляцца ад душы. Сябры і спонсары хоспіса паднімуцца на сцэну, каб чарговы раз у важны момант быць побач. А Ганна Гарчакова разам з калектывам атрымае падарункі і віншаванні, каб заўтра, перагарнуўшы чарговую святочную старонку, зноў вярнуцца да сваёй паўсядзённай місіі — прасіць і дамаўляцца, будаваць і ствараць, дапамагаць і выратоўваць, кожную хвіліну быць на сувязі і ў гатоўнасці адгукнуцца на чужую бяду.

Не колькасцю хворых, а якасцю іх жыцця

Штогод тром з паловай сотням дзяцей і іх сем'ям па ўсёй краіне Беларускі дзіцячы хоспіс аказвае дапамогу — медыцынскую, сацыяльную, псіхалагічную. За чвэрць стагоддзя праз яго прайшло больш за 8,5 тысячы дзяцей. Але жыццё дзіцячага хоспіса — не ў лічбах, гэта не ўстанова, дзе стэрэатыпнае мысленне малюе ложкі з хворымі. Гэта пэўная філасофія, што не стамляецца паўтараць Ганна Гарчакова:

— Паліятыў — гэта не колькасць хворых, а якасць іх жыцця. За гэты час мы дапамаглі многім, але я не хачу бравіраваць лічбамі. За 25 гадоў у нас у краіне створана сістэма паліятыўнай дапамогі. І гэта наша дасягненне. Усе нашы першыя ўрачы напачатку былі пазаштатнымі спецыялістамі. Але нам удалося стварыць сістэму, і пакуль па ўзроўні арганізацыі Беларусь ніхто не дагнаў. Расія нас перасягнула па маштабнасці, Украіна робіць пэўныя крокі, але па сістэмнасці — ніхто. У кожным рэгіёне працуюць спецыялісты, і паліятыўную дапамогу можа атрымаць любое дзіця. Гэта тое, да чаго мы імкнуліся.

Сёння ў штаце Беларускага дзіцячага хоспіса працуюць выязныя каманды, якія аказваюць дапамогу ў рэгіёнах. У сталіцы пад апекай установы засталося ўсяго 32 сям'і, калі раней іх было каля 150. Сёння ў Мінску з'явіліся паліятыўныя кабінеты, дзе такія дзеці атрымліваюць дапамогу. А хоспіс прыйшоў у рэгіёны. І зрабіў акцэнт на паліятыўную абілітацыю, скіраваную на тое, каб навучыць бацькоў штодзённаму догляду і дапамозе дзіцяці. Менавіта такі падыход дзейнічае ў краінах Заходняй Еўропы.

Яшчэ адным дасягненнем кіраўнік хоспіса называе сваю каманду. Чвэрць стагоддзя таму хоспіс пачынаўся з валанцёраў і невялікай групы энтузіястаў. Сёння ў штаце ўстановы больш за два дзясяткі супрацоўнікаў — сапраўдных прафесіяналаў, якія прайшлі падрыхтоўку ў тым ліку і за мяжой.

— Мы навучыліся казаць «так» і мы навучыліся казаць «не». І гэта адна з прыкмет прафесіяналізму — адмовіць, калі з тых ці іншых прычын мы не можам нешта зрабіць. Я люблю сваю каманду, і без яе я — ніхто, — падкрэсліла Ганна Гарчакова.

Анкалогія — гэта заўсёды страх. Важна яго пераадолець

Новая праграма дзіцячага хоспіса — «Маладыя дарослыя», якую пачалі рэалізоўваць летась пры падтрымцы прыватнага спонсара. Яна падзелена на дзве часткі: на хворых з анкалагічнымі і іншымі хваробамі да 40 гадоў. Ганна Георгіеўна прызнаецца, што работа з неанкалагічнымі хворымі рухаецца хутчэй. А вось тым, хто мае дыягназ «рак», прыйсці ў хоспіс перашкаджае страх. І падкрэслівае, што ў адрозненне ад дарослага хоспіса, які ствараўся для дапамогі пацыентам у канцы жыцця, у дзіцячага іншыя мэты. Тут дапамогуць справіцца з хваробай.

— Праграма «Маладыя дарослыя» — гэта наша будучае, бо ў пэўны момант мы адчулі, што пераход ад дзіцячага ўзросту да дарослага — гэта бездань, калі чалавек аказваецца раптам сам-насам з хваробай. Анкалогія — гэта заўсёды страх. Мы плануем браць хворых з самага пачатку, як толькі ставіцца неспрыяльны дыягназ. І мы хочам дапамагчы людзям вылечыцца. Атрымаць анкалагічны дыягназ у 28—30 гадоў — гэта вельмі цяжка. Людзі, у якіх складвалася жыццё, сутыкнуўшыся з ракам, атрымліваюць наймацнейшы шок. Мы вучым іх не баяцца. Бо страх — гэта энергія, якую арганізм расходуе замест таго, каб змагацца з хваробай. Многія ўрачы пакуль самі не разумеюць, навошта пацыентам прыходзіць у хоспіс, — яны ж і так будуць лячыцца. Але падкрэслю — мы дапаможам лячыцца. У нас групы ўзаемадапамогі, сустрэчы з псіхолагамі, дыетолагамі, медыкамі — усё, што дапаможа зняць страх і стрэс і змагацца.

Сябры па няшчасці

Сярод некалькіх дзясяткаў падапечных дзіцячага хоспіса — 11-гадовая Маргарыта з цяжкім генетычным захворваннем, пад патранатам установы дзяўчынка з самага нараджэння.

Наталля, мама пацыенткі хоспіса.

— Вельмі радасна бачыць знаёмыя твары — і супрацоўнікаў хоспіса, і тых, з кім мы сталі «сябрамі па няшчасці», — кажа мама Маргарыты Наталля. — Наша знаёмства пачалося 10 гадоў таму. Хоспіс — тая адзіная арганізацыя, якая суправаджала нас з самых першых дзён. Мы карыстаемся многімі яе паслугамі. Гэта найперш медыцынскія праграмы. Нам дапамагаюць расходнымі матэрыяламі, гастрастомамі, сурвэткамі, лекамі. Гэта і праграма сацыяльнай перадышкі, калі дзіця можна пакінуць у стацыянары, і яно атрымае прафесійны догляд, а самому падлячыцца ў бальніцы ці паехаць па справах. Для нас вельмі важная праграма летняга адпачынку ў лагеры «Бусел», куды на два тыдні ў год мы прыязджаем усёй сям'ёй. Такіх цяжкіх дзяцей больш нікуды не прымаюць — ні ў санаторыі, ні ў аздараўленчыя лагеры, таму гэта выйсце для нас.

Такое не забываецца

Людміла Цыганова.

Людміла Іванаўна Цыганова — медсястра, у хоспісе адпрацавала 25 гадоў. Зусім нядаўна выйшла на заслужаны адпачынак. Жанчына падзялілася асаблівасцямі няпростай работы ў хоспісе.

— Такое ніколі не забудзецца. Бо кожны дзень быў непадобны на папярэдні, а часам здараліся і бяссонныя ночы, калі перажываеш за дзіця. Я працавала з моманту адкрыцця хоспіса Ганнай Георгіеўнай. Спачатку была адзінай на ўсю ўстанову медсястрой. Вучылася сама і мяне вучылі, пасля ўжо я перадавала свой вопыт многім. Мне дагэтуль тэлефануюць мае «старыя» пацыенты, мы з імі сустракаемся. Як ні дзіўна, мяне ўсе памятаюць. Гэта дорага каштуе, калі цябе ўспамінаюць добрым словам. Спачатку я запісвала імёны ўсіх сваіх пацыентаў, потым кінула гэта: адчула, што яны ўсе ў маёй памяці, што б ні здарылася, яны ўсе ўсё роўна са мной. Я ўвесь горад ведаю па тых месцах, дзе жывуць «мае» дзеці, а з камандай мы аб'ездзілі ўсю Беларусь. Самае прыемнае — калі на такіх сустрэчах цябе рады бачыць. Дзеці, нават хворыя, адчуваюць, як ты да іх ставішся. Калі ёсць нейкі фальш, яны не прымуць цябе. Таму ў рабоце важная шчырасць, тут нельга схлусіць.

Дарэчы, калектыў хоспіса зрабіў асабісты падарунак Ганне Гарчаковай, па праве назваўшы яе «Калумбам дзіцячага паліятыву ў Беларусі». Ім стаў сімвал паліятыўнай дапамогі ва ўсім свеце — смоўж, які мае панцыр, а таму лічыцца, што ён ніколі не памірае. Упрыгожанне ручной работы выканана з серабра з камянямі цыркону.

Сёлета за актыўную дзейнасць у гуманітарнай сферы, сцвярджэнне ідэй чалавекалюбства і міласэрнасці, за ўклад у стварэнне нацыянальнай сістэмы дзіцячай паліятыўнай медыцынскай дапамогі, будаўніцтва на дабрачыннай аснове і арганізацыю работы Беларускага дзіцячага хоспіса калектыў удастоены прэміі «За духоўнае адраджэнне».

— Для гісторыі 25 гадоў — імгненне. Але мы пражылі яго правільна. Пераадольвалі цяжкасці, спазнавалі штосьці новае. Дзякуй нашым спонсарам — у нас у краіне вельмі шмат шчодрых, нераўнадушных людзей. Дзякуй нашым валанцёрам і замежным сябрам, якія вучылі і дапамагалі, — рэзюмавала старшыня Апякунскага савета Беларускага дзіцячага хоспіса Вольга Кабякова.

Свята завяршылася, несумненна, пакінуўшы цёплыя ўспаміны ў дзяцей і сяброў дзіцячага хоспіса. І ўжо сёння яго супрацоўнікі на сваіх месцах — там, дзе камусьці нашмат цяжэй, чым многім з нас, там, дзе тэрмінова патрабуюцца іх веды, вопыт і прафесіяналізм.

Алена КРАВЕЦ

Фота Ганны ЗАНКАВІЧ

Загаловак у газеце: «Дзякуй, што не даяце ўпасці»

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Карэспандэнт «Звязды» высвятляла, чаму так цёмна на асветленых вуліцах Магілёва

Карэспандэнт «Звязды» высвятляла, чаму так цёмна на асветленых вуліцах Магілёва

Вечарам прайсціся ўздоўж цэнтральнай вуліцы Першамайскай у Магілёве адно задавальненне.

Спорт

Баскетбаліст Бенджамін-Павел Дуду: У Гане мяне называлі белым

Баскетбаліст Бенджамін-Павел Дуду: У Гане мяне называлі белым

Мама Бена — беларуска, тата — ураджэнец Ганы.

Эканоміка

Куды звяртацца, калі грамадзяніну затрымліваюць зарплату?

Куды звяртацца, калі грамадзяніну затрымліваюць зарплату?

Адказ на гэта і іншыя пытанні — у гутарцы з Дзмітрыем Шаўчуком.