Вы тут

Цяжкаатлет Андрэй Арамнаў: Блізкія прывыклі, што я нясу іншапланетныя рэчы


Мы сустракаемся з Андрэем у Рэспубліканскім цэнтры алімпійскай падрыхтоўкі «Стайкі» — цяпер менавіта тут ён праводзіць больш за ўсё часу. Пасля чэмпіянату свету Андрэй ужо раздаў некалькі інтэрв'ю, ды і за сваю насычаную рознымі падзеямі спартыўную кар'еру цяжкаатлет прывык да частых візітаў журналістаў, таму пагаджаецца на размову адразу, без узгаднення тэм і пытанняў. Шпацыруючы па тэрыторыі спарткомплексу, назіраем, як да Андрэя раз-пораз падыходзяць людзі — работнікі сталоўкі, трэнеры па іншых відах спорту, мясцовыя рыбакі. Яны віншуюць Арамнава з перамогай, хоць на чэмпіянаце свету, нагадаем, ён стаў другім, жадаюць спартсмену поспехаў і кажуць, што будуць хварэць за яго далей. Андрэй дзякуе мінакам, кагосьці цёпла абдымае, камусьці паціскае руку. Мімаволі ўзнікае пытанне: ці той гэта Арамнаў, што ўвесь час выказвае правакацыйныя рэчы і дзівачыць у інтэрнэце? А той, звяртаючыся да нас, пачынае апавядаць пра тое, што на тэрыторыі «Стаек» ёсць выдатнае возера, каля якога ён з вудай праводзіць свае выхадныя. Трапляецца ў асноўным карась, ёсць і карп, рыба вельмі смачная, таму што возера чыстае. Асноўную частку ўлову Андрэй дорыць знаёмым, штосьці сушыць для сябе. «Тут можна адысці ад спаборніцтваў, абстрагавацца, што важна ў сур'ёзных відах спорту. Інакш можа падарваць каўпак», — лічыць спартсмен.


Фота Ганны Занкавіч.

Пасля Пекіна-2008, калі Арамнаў у 20-гадовым узросце стаў алімпійскім чэмпіёнам, яго біяграфія стала падобная на амерыканскія горкі. Спартсмена затрымлівалі падчас кіравання аўтамабілем у стане ап'янення, пазбаўлялі правоў, прыцягвалі да крымінальнай адказнасці за паўторныя парушэнні, а ён адно за адным даваў скандальныя інтэрв'ю. Сыходзіў з вялікага спорту і вяртаўся. Атрымаў цяжкую траўму і, здавалася б, «завязаў» з цяжкай атлетыкай назаўжды, але раптам праз тры гады вярнуўся. Ды як! Спачатку стаў сярэбраным прызёрам чэмпіянату Еўропы, а потым узяў «серабро» чэмпіянату свету, пасля чаго заявіў, што мае намер паехаць на Алімпіяду ў Токіа.

«У нармальнага цяжкаатлета сапернік адзін — штанга»

— Пачнём з чэмпіянату свету. Ці задаволены вы сваім выступленнем і вагамі, якія там паднялі?

— Атрымалася ўсё, што запланавана, нават трохі больш. Апошні мой сусветны рэкорд быў вельмі даўно — не чакаў, што ўстанавіць чарговы атрымаецца цяпер, але мой характар спрацаваў у патрэбным кірунку.

— Магчыма, гэты чэмпіянат свету паказаў, над чым яшчэ трэба папрацаваць у перадалімпійскі год?

— Ёсць адзін момант. Перад гэтым стартам я шмат важыў, даходзіў да 122 кг, таму давялося экстранна сушыцца, зганяць вагу. Гэта мела наступствы: былі моманты, калі стомленасць перамагала, нават узнікала галавакружэнне. Я працаваў на максімуме, што не вельмі добра ў маім узросце. Хочацца, каб усё адбывалася спакайней.

Чэмпіянат свету 2018 быў усяго праз некалькі месяцаў пасля таго, як я вярнуўся ў каманду, у цяжкую атлетыку. Да чэмпіянату Еўропы ўдалося падрыхтавацца ўжо лепш, таму што ў складзе нацыянальнай каманды ўсё ж такі рыхтавацца зручней, чым дома. Я заяўляю, што хачу стаць двухразовым алімпійскім чэмпіёнам. Гэтая Алімпіяда, хутчэй за ўсё, будзе для мяне апошняя, таму яна цяпер — галоўнае для мяне.

— Ці цяжка ўтрымаць пік формы ў 31 год?

— Складана атрымаць новы вынік, прасцей вярнуць стары. Цяпер цяжэй псіхалагічна, таму што вялікая адказнасць ляжа на таго чалавека, хто паедзе на Алімпійскія гульні, трэба будзе спрацаваць на 100 %. Ёсць перажыванні: раптам штосьці не атрымаецца. Значыць, трэба рыхтавацца з добрым запасам, каб гэтыя думкі не перашкаджалі падымаць штангу.

— У сувязі з тым, што алімпійскіх ліцэнзій у нашай каманды мінімум, у калектыве напружаная абстаноўка?

— Магчыма, у трэнерскім штабе гэтыя моманты адчуваюцца. У нармальнага цяжкаатлета сапернік адзін — штанга. Хто больш падымае, той і едзе на спаборніцтвы. Я заўсёды раіў маладым спартсменам не займацца глупствам, не спрабаваць біцца адзін з адным, а лепш падымаць вынік, ад якога ўсё гэта залежыць. Ніякіх закулісных гульняў быць не павінна, але да Алімпіяды яшчэ далёка, рана казаць, хто куды едзе, — можа быць, такія гульні і пачнуцца, хоць не хацелася б. Цяпер у нас вельмі маладая зборная, самая галоўная задача мая і трэнераў — стварыць новую каманду, якая на Алімпіядзе ў Парыжы выступіць грунтоўна. Магчыма, і я буду ў складзе той каманды. Трэба быць загадзя гатовым.

«Я ведаю, мне дапамагае Бог»

— Калі вы прынялі рашэнне вярнуцца ў вялікі спорт, ужо тады вашай мэтай быў Токіа, альбо толькі цяпер, калі ўсё зноў стала атрымлівацца?

— Я атрымаў вельмі сур'ёзную траўму, пасля якой не мог думаць пра далейшы спорт, пачаў займацца блогінгам, праяўляць сябе ў сацсетках. Так атрымалася, што паказваў практыкаванні і адчуў, што нага перастала балець. У мяне з'явілася іскрынка надзеі, што, калі я зноў пачну займацца, што-небудзь можа атрымацца. З кожным днём і з кожным месяцам прыходзіла больш упэўненасці, і, калі вынік пачаў быць падобны на сусветны, нага наогул перастала турбаваць. Я ведаю, хто я такі, ведаю сваю сілу, сваю псіхіку, я ведаю, што мне дапамагае Бог, таму вырашыў біцца да канца.

— З якой рэакцыяй сустрэліся, калі аб'явілі пра сваё вяртанне?

— Мала хто верыў, усё ж такі я заўсёды кажу вельмі шмат усяго. Родныя і блізкія прывыклі да таго, што я нясу іншапланетныя рэчы. Ніхто не ведае, што ў мяне ў галаве, але я ўсё даказаў вынікам.

— Дапусцім, што вы трапляеце ў Токіа. Якая Алімпіяда для вас будзе прасцейшай, першая ці цяперашняя?

— Кожныя спаборніцтвы складваюцца па-рознаму. На цяперашні момант гэты чэмпіянат для мяне быў самым цяжкім з усіх спаборніцтваў. Я меў вельмі моцнага саперніка — Сімона Марцірасяна. Ён малады, перспектыўны. Гэта будзе вельмі цікавая бітва. Калі ўсё складзецца, як павінна быць, Алімпіяда Пекіна і побач не стаяла з тым, што будзе адбывацца ў Токіа.

— Тое, што вы сталі алімпійскім чэмпіёнам у 20 гадоў, — плюс ці мінус?

— У 20 гадоў я атрымаў фінансы, у мяне змянілася жыццё. Тым больш да таго часу я яшчэ не паспеў ні нагуляцца, ні пазаймацца глупствам, хацелася ўсё паспрабаваць, рабіць рознага кшталту эксперыменты. Добра, што цяпер я ўжо трошачкі пасталеў і супакоіўся, многія рэчы мяне ўжо не цікавяць. У маладосці паспрабаваў усё, што трэба было паспрабаваць у маладосці, а цяпер вяду сябе прасцей.

«Па жыцці я бізнесмен, толькі грошай няма»

— На некалькі гадоў вы адышлі ад спорту. Чым тады займаліся, як жылі?

— Я сышоў дзесьці ў канцы 2014 года, у пачатку 2017-га вярнуўся ў зборную. Увесь гэты час займаўся педагагічнай дзейнасцю і ўсялякім глупствам — чым я толькі не займаўся! Мне пашанцавала, што я змог вярнуцца, тым больш так добра вярнуцца. Многія глядзяць на гэта з зайздрасцю, таму што ў некаторых не атрымліваецца зрабіць адну добрую кар'еру цяжкаатлета, а ў мяне выгарае ўжо другая. Мала хто разумее, што гэта не толькі шанцаванне, але і як мінімум Божая падтрымка. Мяне любіць сусвет, і я люблю яго.

Вядома, калі больш за паўжыцця прысвячаеш спорту і ў цябе забіраюць гэтую велізарную частку, яе няма чым запоўніць, ты ў пастаянных пошуках, прыходзяць і добрыя, і дрэнныя думкі. Калі прыходзяць дрэнныя, можна зламацца, у мяне было шмат такіх момантаў. Былі праблемы з законам, я працягнуў ездзіць выпіўшы за рулём, у мяне потым канфіскавалі машыну, я трапіў пад дамашні арышт, потым пачаліся праблемы з праверкамі пад дамашнім арыштам, мяне хацелі пасадзіць у турму. Чаго толькі не адбывалася, але ў выніку я вытрымаў, мне дапамог спартыўны характар. Мала хто выкараскваецца адтуль, адкуль выкараскаўся я. Вядома, тут праблема нашага спорту — у тым, што спартсменам, якія сыходзяць, ніяк не дапамагаюць. Пасля перамогі на Алімпіядзе табе трэба зноў стартаваць з нуля. Першы год пасля сыходу я працаваў за 50 долараў у спартшколе трэнерам. Добра, што нічога не прадаў, захаваў кватэру. Упэўнены, мяне зноў гэта чакае. Мінулым разам ад таго, што атрымаў траўму і не быў гатовы да такога (а да траўмы быў настолькі перагружаны трэніроўкамі і рэжымам, што проста маральна не вытрымліваў), з'яўляліся бяссонніца і паўвар'яцкі стан. Цяпер здаецца: з аднаго боку, добра, што адпачыў, з другога — магло б і не пашанцаваць выбрацца адтуль.

— Ці ёсць учынак, пра які вы шкадуеце?

— Заўсёды яны ёсць. У мяне цяпер усё добра, таму я з упэўненасцю мог бы сказаць, што гэта была выдатная школа. З другога боку, ці трэба было мне ўсё гэта пераносіць? І псіхалагічна складана было, і ў сям'і праблемы ўзнікалі: яна магла разбурыцца. Шкадую, што не змог выступіць на ўсіх Алімпіядах, таму што не быў дастаткова дасведчаны, каб думаць у перспектыве. Уступаў у канфлікты з трэнерамі, хоць іх нельга было пазбегнуць, трэнеры хацелі прыціснуць мяне да пазногця, а з маім характарам гэта немагчыма. Усе памыляюцца. Цяпер бы я рыхтаваўся на чацвёртую Алімпіяду, і было б выдатна.

— Толькі адсутнасць грошай тады прымусіла вас пайсці на трэнерскую работу?

— Я не збіраў фінансы, каб «замуціць» бізнес, а калі ў мяне канфіскавалі машыну, тым больш не было сродкаў. Па жыцці я бізнесмен, толькі грошай няма, заўсёды пакідаю іх на потым, а потым яны трацяцца. Раней у мяне быў выраз — «горш быць не можа», а цяпер дакладна ведаю, што ў любы момант можа быць яшчэ горш, як бы ні здавалася, што ўсё прапала. Цяпер я ведаю, што прыйдуць прызавыя за чэмпіянат свету і Еўропы, за сусветныя рэкорды, спецыяльна выкінуў картку, каб выпадкова іх не выдаткаваць. Мы чакаем папаўнення ў сям'і, таму замест кватэры хацелася б пабудаваць вялікі дом.

Работа з дзецьмі — гэта добры, цікавы вопыт, наогул я адчуваю, што ў мяне атрымліваецца трэніраваць. Цяпер няма магчымасці займацца дзецьмі, я працую з дарослымі, проста стаўлю добрую базу, каб людзі разумелі, што такое цяжкая атлетыка. На мой погляд, у свеце мала правільнай дакладнай педагогікі ў цяжкай атлетыцы, савецкая школа грунтавалася на медыкаментах і здаровых хлопцах, цяпер прыйшла эпоха Арамнава, дзе важная тонкая тэхніка. Трэнірую анлайн, але займацца ў мяне стала задорага.

— Ці задавальняе цяпер ваш заробак?

— Канешне не. Заўсёды хочацца атрымліваць больш, таму што шмат фінансаў сыходзіць на падрыхтоўку. Чым даражэйшы аўтамабіль, тым даражэйшае яго абслугоўванне, чым далей я ўпіраюся ў вынік, тым усё больш сродкаў трэба на падтрыманне формы.

— Журналісты любяць вас за адкрытасць. Калісьці даводзілася пакутаваць пасля сказаных слоў?

— Шмат разоў. Часта журналісты інтэрпрэтавалі мае словы не так, у тым ліку праз гэта мая кар'ера не здавалася такой ужо добрай. Трапляла і трэнерам, і камандзе, і маім родным. Я за гэта вельмі прашу прабачэння. Пасля кожнага інтэрв'ю мне кажуць: «Андрэй, можа, не трэба наогул даваць інтэрв'ю?» Але я не магу, таму што мая медыйнасць у тым ліку дапамагла мне вярнуцца. Было шмат абраз, але той вынік, які ў мяне атрымаўся, — аплявуха тым, хто мяне абразіў.

— Здаецца, менавіта дзякуючы гэтай шчырасці і адкрытасці вас і любяць балельшчыкі.

— Так, я сфарміраваўся ва ўяўленні многіх людзей як абсалютна сумленны і адкрыты чалавек, праз гэта ў маім жыцці з'явіліся добрыя людзі, якія дапамагалі, падтрымлівалі. Перамога і маё вяртанне — па большай частцы і ёсць гэтыя людзі, а не мая працавітасць або тэхніка. Бывала, засыпалі мяне грашыма, толькі каб я не здаваўся і вярнуўся. Тысячаразова ўдзячны тым, хто дапамагаў не толькі фінансава, але і псіхалагічна.

— Што б вы параілі сёння сабе маладому і кожнаму юнаму спартсмену?

— Сабе — ніколі не здавацца. А маладым спартсменам — паспрабаваць адчуць свой спорт, сваю тэхніку. Я як педагог сутыкнуўся з тым, што ў педагогіцы шмат няправільнага. Многія становяцца педагогамі ад безвыходнасці. 
Я параіў бы спартсменам навучыцца ўсё рабіць самім, тады і пра свае памылкі не шкадуеш. Вядома, трэба прыслухоўвацца да трэнера, але зрабіць свае высновы. І абавязкова вывучаць навуку, таму што спорт без медыцыны і навукі сёння — не спорт.

Дар'я ЛАБАЖЭВІЧ

Мінск — Стайкі — Мінск

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Усё, што трэба ведаць пра змены ў Жыллёвым кодэксе

Усё, што трэба ведаць пра змены ў Жыллёвым кодэксе

Мы паспрабавалі адшукаць самыя вострыя вуглы новаўвядзенняў і ўявіць, як будзе працаваць гэты дакумент пачынаючы з 2020 года.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Як запрасіць чалавека, каб ён не прыйшоў, і знойдзены кашалёк.

Грамадства

Як пенсіянерка з Гомеля купіла набор каструль па цане патрыманай іншамаркі

Як пенсіянерка з Гомеля купіла набор каструль па цане патрыманай іншамаркі

Усё, як у казцы: прыгожая зала, музыка, пачастункі. Абаяльныя людзі распавядаюць аб правільным харчаванні і рэкламуюць свой тавар...

Грамадства

714 тысяч тон адходаў для перапрацоўкі сабралі летась беларусы

714 тысяч тон адходаў для перапрацоўкі сабралі летась беларусы

Гэта адходы шкла, паперы, пластыку, шын, батарэек, машыннага масла...