Вы тут

Спявак Аляксандр Гелах: Як толькі паступіў, пачаў шукаць работу


Малады тэнар, які прыйшоў у Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр Беларусі ў 2015-м, звярнуў на сябе ўвагу аматараў оперы адразу. Ужо ў 2018 годзе Аляксандр стаў уладальнікам гранд-прэміі спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па падтрымцы таленавітай моладзі. У рэпертуары тэнара партыі Лыкава ў «Царскай нявесце», Малькольма ў «Макбеце», Альфрэда ў «Травіяце», Рудольфа ў «Багеме», Альфрэда ў «Лятучай мышы» і іншыя. А напачатку новага тэатральнага сезона мы яго ўбачым у прэм'ерным спектаклі «Князь Ігар». Ці не таму спявак так засяроджаны на рабоце?


Пра тэатр

— Мне здаецца, што чалавек ідзе ў тэатр па энергію, якой яму бракуе ў штодзённых рэаліях. Нягледзячы на тое што сёння ў мностве інфармацыйных рэсурсаў можна ўбачыць практычна ўсё, што пажадаеш. Я ўпэўнены, што відэазапісы спектакляў і канцэртаў, пададзеныя ў інтэрнэце, ніколі не заменяць тэатр. Ніводны экран, нават самай высокай якасці, не перадасць тую атмасферу і эмоцыі, якія чалавек можа атрымаць, знаходзячыся ў глядзельнай зале. Ніводная гуказапісная студыя не зможа ўзнавіць той гук і выклікаць адчуванні, якія слухачы могуць перажыць, калі прыходзяць на жывы канцэрт ці спектакль.

Пра акцёрскія вольнасці

— Шмат спрэчак выклікаюць захады асучаснівання класічных твораў. Думаю, не варта баяцца эксперыментаў. Разумею гэта цяпер, папрацаваўшы з рэжысёрамі з розных краін. Выдатны досвед і моцныя ўражанні прынесла мне работа над операй «Багема». Аляксандр Барысавіч Цітэль, выдатны расійскі рэжысёр, паставіў яе зусім не ў класічных канонах. Пры гэтым ён патрабаваў ад артыстаў пражываць ролю тут і цяпер, паводзіць сябе так, як мы б гэта рабілі ў рэальным жыцці, ён не дапускаў ніякай штучнасці, увесь час дамагаўся ад нас натуральнасці і пераканаўчасці на сцэне. Мой персанаж — паэт Рудольф — шмат у чым блізкі мне, сучасны, таму ствараць гэты вобраз было задавальненнем, але давалася няпроста — каб выканаць усё належным чынам у музычным плане, неабходныя вялікая канцэнтрацыя і вытрымка. Іграць самога сябе тут і цяпер не так лёгка, як можа здацца, — перыядычна хацелася далучыць нейкую «штучнасць», штосьці дадаць ад сябе, але рэжысёр дамагаўся ад нас выканання без залішняга драматызму.

Акцёрская імправізацыя можа быць дарэчы, а бывае і наадварот. Найчасцей рэжысёр ставіць канкрэтныя заданні і патрабуе выконваць усё ім задуманае менавіта так і не інакш. Але ў некаторых пастаноўках можна дазволіць сабе нейкія вольнасці — і гэтая ініцыятыва не караецца. Прыкладам, у спектаклі «Лятучая мыш» рэжысёр Міклаш Габар Керэньі з Венгрыі даваў выканаўцам вялікую прастору для імправізацыі, і артысты скарысталі ўласныя знаходкі і напрацоўкі. Гэта другая пастаноўка аперэты Штрауса з маім удзелам: у «Лятучай мышы» я выступаў падчас службы ў Музычным тэатры — спектакль, пастаўлены ў класічных канонах у 1981 годзе і адноўлены ў 2001-м, дагэтуль ідзе і карыстаецца папулярнасцю ў гледачоў.

Пра любімыя партыі

— Лірычны тэнар, які выконвае партыі Ленскага, Лыкава, Вадэмона, калі слушна карыстаецца сваёй прыладай — голасам, можа паспрабаваць перайсці на мацнейшыя партыі, драматычны рэпертуар. Галоўнае — адразу не кідацца на вялікія палотны, да ўсяго трэба падыходзіць з галавой, каб захаваць голас і развіць яго. Дарэчы, партыю Вадэмона ў «Іяланце» часта спявае тэнар-спінта. Ды і партыя Рудольфа ў трэцім акце «Багемы» няпростая, драматычная — шчыльны аркестр, высокая тэсітура, патрэбны запас у голасе.

Кожны кампазітар цікавы і добры па-свойму, я да гэтага па-філасофску стаўлюся. Але асабліва падабаецца музыка Пучыні, спяваць яе прыемна, нягледзячы на тое, што ў яго заўсёды даволі шчыльны аркестр.

Што да ўдзелу ў новых праектах: у тэатры пачаліся пастановачныя рэпетыцыі оперы «Князь Ігар» Барадзіна, гэтая прэм'ера адкрые новы тэатральны сезон у верасні. Работы ва ўсіх вельмі шмат, таму што спекталь вялікі, у ім занятыя салісты, хор, балет, і трэба шмат часу, каб усё слушна сабраць і прадставіць гледачам цікавы, маштабны спектакль.

Пра пошук сябе

— У музычнай школе ў Кобрыне я вучыўся іграць на баяне і факультатыўна займаўся акадэмічным вакалам з маёй першай выкладчыцай Нінай Пятроўнай Салівончык. Вучыцца спевам вельмі падабалася, таму працаваў рупліва і інтэнсіўна. У 2003 годзе ўзяў Гран-пры на Х Міжнародным фэсце духоўнай музыкі, які праходзіў у польскім горадзе Бохня. Потым паступіў у Брэсцкі музычны каледж і працягнуў навучанне па класе баяна: ісці на вакальнае аддзяленне ў Акадэмію музыкі падчас ломкі голасу не мела сэнсу.

За чатыры гады навучання ў каледжы адбылося нямала цікавых падзей. Наш вучнёўскі аркестр народных інструментаў неаднойчы прыязджаў выступаць у Мінск. Мы пабывалі і ў Францыі з двухмесячнымі гастролямі. З навучэнцамі Брэсцкай балетнай студыі наш аркестр выступаў у розных гарадах Францыі — кожныя тры дні працавалі на новых пляцоўках. Свет паглядзелі, сябе паказалі.

Аднак я па-ранейшаму марыў спяваць і па сканчэнні вучобы прыехаў у Мінск паступаць на падрыхтоўчае аддзяленне ў Акадэмію музыкі. Два гады вучыўся вакалу на падрыхтоўчым і пяць гадоў на вакальным аддзяленні. Маім педагогам на працягу сямі гадоў быў народны артыст Расіі Эдуард Іванавіч Пелагейчанка, бліскучы беларускі тэнар, які ў свой час спяваў усе асноўныя партыі ў нашым тэатры.

Як толькі я паступіў і пераехаў у Мінск, пачаў шукаць работу, таму што было няёмка цягнуць грошы з сямейнага бюджэту, з мамы, якая выхоўвала мяне адна. Мне пашчасціла: праз паўгода прайшоў праслухоўванне ў Музычны тэатр, і мяне прызначылі ў артысты хору. Хор даў шмат — і першапачатковую загартоўку, і прывычку да сцэны. А праз два гады мне прапанавалі палову стаўкі саліста-вакаліста. Агулам у Музычным тэатры я праслужыў пяць з паловай гадоў. Гэта быў выдатны досвед, цікавыя людзі, многім з якіх я вельмі ўдзячны.

Калі вучыўся на пятым курсе, вырашыў паспрабаваць праслухацца ў стажорскую групу Вялікага тэатра. І мяне ўзялі! Цэлы год быў стажорам, а потым па размеркаванні прыйшоў у асноўную трупу тэатра. Мае сябры, выдатныя тэнары Віктар Мендзелеў і Аляксандр Міхнюк, з якімі мы разам вучыліся ў Акадэміі, сталі калегамі па тэатры.

Ці ёсць у нас канкурэнцыя? А які сэнс? Мы ўва ўсім саступаем і дапамагаем адзін аднаму, калі гэта трэба.

Пра конкурсы

— Конкурсы — вельмі важны складнік прафесійнага росту маладых вакалістаў. Яшчэ падчас навучання ў музычнай школе я імкнуўся да ўдзелу ў дзіцячых конкурсах, недзе станавіўся лаўрэатам, недзе дыпламантам. Першы «сталы» конкурс — «Убельская ластаўка», на якім атрымаў другую прэмію.

Потым узяў удзел у Міжнародным конкурсе вакалістаў імя народнага артыста СССР Аляксея Іванова, стаў лаўрэатам трэцяй прэміі. Важную ролю ў прасоўванні на міжнародную сцэну адыграў Мінскі міжнародны Калядны конкурс вакалістаў, на якім я заняў трэцяе месца. У мінулым тэатральным сезоне мяне запрасілі ў Ліёнскую оперу ўзяць удзел у пастаноўцы твора чэшскага кампазітара Леаша Яначака «З мёртвага дома» па матывах аповесці Фёдара Дастаеўскага. Паставіў спектакль польскі рэжысёр Кшыштаф Варлікоўскі, мастацкі кіраўнік Новага тэатра ў Варшаве. Спектакль ішоў на чэшскай мове, было вельмі цікава назіраць, як працуюць салісты з Канады, Румыніі, Англіі, Чэхіі, французскі хор. З Міхайлаўскага тэатра прыехаў Дзмітрый Галаўнін. Вядома ж, для мяне гэта быў выдатны першы досвед удзелу ў міжнародным праекце.

Пра некласічнае

— Існуе нейкі стэрэатып: оперны спявак павінен слухаць толькі класічную музыку. Але гэта не зусім так. Што да мяне, люблю розных выканаўцаў: напрыклад, мне заўсёды падабалася група Queen і Фрэдзі Мэрк'юры.

Я сябе не абмяжоўваю толькі опернай творчасцю, класікай. Вельмі падабаецца рок-музыка, электронная музыка — транс, электрахаус, чаму б не?.. Можна шукаць натхненне ў розных жанрах. Мне здаецца, калі чалавек адораны музычна, творча, здольны раскрыць сваю душу перад слухачамі, гледачамі, у кожным жанры мастацтва ён будзе «чапляць» публіку.

Вольга САВІЦКАЯ

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Класiкаў трэба ведаць…, Быў бы араты, будзе й прыганяты, Па малiну…

Эканоміка

«Мы выказалi прапановы, i нас пачулi». Як дзяржаўныя прэферэнцыi дапамагаюць падтрымаць суб'ектаў гаспадарання

«Мы выказалi прапановы, i нас пачулi». Як дзяржаўныя прэферэнцыi дапамагаюць падтрымаць суб'ектаў гаспадарання

У бiзнес-колах Гродзеншчыны лiчаць, што меры па падтрымцы эканомiкi з'явiлiся своечасова.