Вы тут

Як прадухіліць развіццё школьна-залежных захворванняў?


За апошняе дзесяцігоддзе значна вырасла распаўсюджанасць школьна-залежных захворванняў: практычна кожны чацвёрты сярод навучэнцаў мае тую ці іншую паталогію зроку і знаходзіцца на дыспансерным уліку ў афтальмолага, са 100 вучняў прыблізна 40—50 маюць адхіленні ў развіцці апорна-рухальнага апарата, 10—20 — нервова-псіхалагічныя дысфункцыі. Што трэба ведаць бацькам школьнікаў, каб захаваць іх здароўе, карэспандэнт «МС» пацікавіўся ў загадчыка педыятрычнага аддзялення дзіцячай паліклінікі № 2 г. Гродна Аксаны ТРАХІМІК.


— Хацелася б даведацца, якія захворванні можна лічыць школьна-залежнымі?

— Згодна са статыстыкай, на першае месца выходзяць захворванні вачэй: блізарукасць, астыгматызмы, спазм акамадацыі, дальназоркасць. Другое месца ў градацыі школьных захворванняў трывала належыць хваробам апорна-рухальнага апарату, такім як парушэнне паставы, скаліёз, плоскаступнёвасць. На трэцім месцы захворванні нервовай сістэмы: вегетатыўная дысфункцыя, галаўны боль, неўрозы.

На іх развіццё значна ўплываюць працяглыя зрокавыя і эмацыянальныя напружанні, тое, што дзеці не прытрымліваюцца рацыянальнага рэжыма дня і харчавання, а таксама іх недастатковая рухальная актыўнасць. Дарэчы, чым вышэйшы школьны «стаж», тым вышэйшы адпаведная захваральнасць. Напрыклад, калі парушэнні зроку сярод першакласнікаў адзначаюцца ў 7—9 %, то сярод пяцікласнікаў іх удзельная вага ўжо складае 22—23 %, у 8 класах — 27—29 %, а ў 9—11 класах — 30—35 %. Такім чынам гэты паказчык павялічваецца ў чатыры разы.

— Прычына ў напружаным школьным графіку?

— Пагаршэнне зроку правакуюць вялікія нагрузкі падчас навучальнага працэсу, захапленне гаджэтамі і недастатковая прафілактыка блізарукасці на самай ранняй стадыі. Насцярожвае тэндэнцыя да павялічэння колькасці паталогій зроку ў дзяцей, якія ідуць у першы клас. У перыяд 2018—2019 гадоў амаль кожны дзясяты першакласнік меў паталогію зроку, чаго раней не было.

Таксама з узростам значна павялічваецца і распаўсюджанасць паталогій апорна-рухальнага апарата. Скаліёз і скаліятычныя дэфармацыі грудной клеткі рэгіструюцца ў падлеткавым узросце ў дзесяць разоў часцей, чым у першакласнікаў, што сведчыць пра значныя парушэнні функцый пазваночнага слупа, якія патрабуюць працяглай рэабілітацыі.

— Як жа пазбегнуць пагаршэння здароўя дзяцей?

— Неабходна прытрымлівацца некалькіх простых, але важных умоў, правераных жыццёвым вопытам і назіраннямі медыцынскіх работнікаў.

Па-першае, неабходна стварыць аптымальныя ўмовы для «работы вачэй» (дастатковая асвятляльнасць, святло павінна падаць злева зверху, кніга павінна знаходзіцца на падстаўцы на адлегласці 35 сантыметраў ад вачэй, адлегласць ад манітора — даўжыня выцягнутай рукі дзіцяці, сядзець пры гэтым неабходна роўна перад экранам, для пачатковых класаў трэба выкарыстоўваць вялікі шрыфт).

Па-другое, трэба выконваць зрокавы рэжым і адэкватна размяркоўваць нагрузку. Гэта значыць, што трэба прытрымлівацца рэкамендацый да працягласці работы за камп'ютарам і карыстання гаджэтамі: у пачатковай школе 15 хвілін, у сярэдняй — да 30 хвілін, у 10—11 класах дазваляецца гадзіна бесперапыннай работы.

Акрамя таго, неабходна забяспечыць дзецям дастатковую працягласць адпачынку і сну — на працягу 8—10 гадзін.

Уплывае на здароўе школьнікаў і збалансаванае рацыянальнае харчаванне. Асаблівае значэнне маюць прадукты, якія ўтрымліваюць вітамін А, караціноіды (морква, апельсіны, тыква, капуста, салат), вітамін С і прыродныя антыаксіданты (чарніцы, шыпшына, цытрусавыя, парэчкі, журавіны), вітаміны Е і В2, амега-3-полінасычаныя тлустыя кіслоты, цынк, селен (расліннае масла, арэхі, авакада, мяса, рыба, яйкі, малочныя прадукты) і калій (бульба, дыня, разынкі, курага).

Штогод трэба кантраляваць зрок дзяцей: у школьным медкабінеце і пры неабходнасці кансультавацца ў афтальмолага. Штодня рабіць зрокавую гімнастыку пасля працяглай нагрузкі на вочы.

А яшчэ неабходна кантраляваць паставу. Трэба памятаць: няправільная поза за сталом першасная, а блізарукасць другасная!

Гутарыла Вольга АНУФРЫЕВА

Загаловак у газеце: Гаджэты старшакласнікам — не больш за гадзіну!

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як будзе праходзіць перапіс насельніцтва

Як будзе праходзіць перапіс насельніцтва

Старшыня Нацыянальнага статыстычнага камітэта Іна МЯДЗВЕДЗЕВА адзначае, што іх ведамства разлічвае перапісаць максімальную колькасць грамадзян з дапамогай укаранёных інавацый.

Грамадства

Адзіныя дзяўчаты-паркуршчыцы ў Беларусі распавядаюць пра свой спорт

Адзіныя дзяўчаты-паркуршчыцы ў Беларусі распавядаюць пра свой спорт

Гэты кірунак спорту ўвайшоў у жыццё былых студэнтак дзяржаўнага ўніверсітэта фізічнай культуры выпадкова.