Вы тут

Гендырэктар ААТ «Белкніга»: Айчынныя выданні ў нашай гандлёвай сетцы займаюць 65 працэнтаў


Вельмі часта даводзіцца чуць, што і кніга друкаваная стала дарагой па цане, і чытаць няма чаго, і купіць яе можна далёка не ва ўсіх паселішчах. Каб адказаць хоць бы на асобныя пытанні, мы звярнуліся, як нам падаецца, да суразмоўніка кампетэнтнага — генеральнага дырэктара ААТ «Белкніга» Аляксандра ВАШКЕВІЧА.


— Аляксандр Аляксандравіч, у вашай гандлёвай сетцы сёння працуе больш за 100 гандлёвых пунктаў. Наколькі ахоплена краіна кнігагандлем?

— Калі быць дакладнымі, то кнігарняў, кніжных павільёнаў, кіёскаў у нашай сетцы ўсяго 107. Штосьці зачынілася апошнім часам. Але і новыя кнігарні штогод адкрываюцца — як правіла, да пяці аб'ектаў. Гаварыць, што гэтага дастаткова для краіны, не даводзіцца. Хоць у агульную статыстыку можна дадаць і кнігарні, якія ўваходзяць у сістэму спажывецкай кааперацыі. Ды і прыватных кнігарняў у Беларусі хапае. Але ж вернемся да сеткі «Белкнігі»... Як вядома, толькі сельскіх раёнаў у краіне — 107. Дадайце Мінск і шэсць абласных цэнтраў, дадайце асобныя гарады — Баранавічы, Пінск, Наваполацк, Жодзіна, Бабруйск... Вось і мяркуйце самі, дастаткова гэта ці не — 118 кнігарняў па ўсёй краіне. І ўлічыце пры гэтым, што толькі ў адным Мінску знаходзіцца больш за дваццаць крамаў і павільёнаў. А калі пра Мінск і Мінскую вобласць гаварыць, то тут сканцэнтравана 37 працэнтаў нашых кнігарняў — усяго 33 аб'екты. На ўсе астатнія вобласці прыходзіцца крышачку больш за 60 працэнтаў — 56 крамаў.

— Значыць, жывучы ў Расонах ці Краснаполлі, Хоцімску ці Чэрвені, кнігу набыць не так і лёгка..?

— Сапраўды, не лёгка. Але мы зараз развіваем інтэрнэт-гандаль друкаванай кнігай. Хутка гэтым раздзелам дзейнасці будзе апекавацца асобнае падраздзяленне, асобнае прадпрыемства ў складзе ААТ «Белкніга». Засталося адпрацаваць яшчэ і лагістыку дастаўкі, узнавіць нешта накшталт колішняй паслугі «Кніга — поштай». Дарэчы, мы і сёння можам ажыццяўляць гэтую паслугу. Але толькі з удзелам прадпрыемства «Белпошта» і адпаведна не з такім ужо і малым коштам дастаўкі.

Дарэчы, для параўнання нагадаю такую лічбу. У 1990 годзе на тэрыторыі рэспублікі працавала 120 кнігарняў, калі гаварыць пра сетку «Белкнігі». Праўда, і ў спажывецкай кааперацыі было болей крамаў. А яшчэ і шырокая сетка гандлю «Ваенная кніга». Такія крамы былі не толькі ў Мінску і абласных цэнтрах, але і ў гарадах, дзе дыслацыраваліся буйныя вайсковыя гарнізоны, — Мар'іна Горка, Бабруйск, Барысаў і іншых паселішчах.

— А якія ў «Белкнізе» сёння самыя буйныя крамы?

— У Мінску гэта — «Цэнтральная кнігарня», Дом кнігі «Светач», на Віцебшчыне — «Дом кнігі» і «Усход» у Наваполацку, «Светач» у Полацку, «Глобус» у самім Віцебску. У Гомелі — «Кніжны свет», на Гродзеншчыне — «Кругагляд» у Гродне і «Кніжны свет» у Лідзе, у Брэсце — кнігарня «Дружба». Між іншым, гандлёвы абарот вось гэтых дзесяці пунктаў сёлета складае 34 працэнты ад агульных аб'ёмаў.

— Тут, пэўна, сваю справу робяць памеры гандлёвых плошчаў..?

— Несумненна. Але ж і шмат значыць — пакупніцкая здольнасць жыхароў вялікіх гарадоў. Ды і асартымент у буйных крамах можна выкласці шматкроць большы. Вось адкрылі, напрыклад, кнігарню «Санет» у Слоніме, якраз у пярэдадзень Дня беларускага пісьменства, які пройдзе 1 верасня, — і на плошчы больш за 120 квадратных метраў здолелі выкласці кнігі больш як 11 тысяч назваў. Іншая справа — Дом кнігі «Светач» у Мінску. Пасля мадэрнізацыі, рэканструкцыі яго плошчы складаюць каля 1200 квадратных метраў. І прасторна ў ім, і адначасова ўтульна. Ёсць плошча для прэзентацый, аўтограф-сесій. А кніг выкладзена па назвах недзе каля 80 тысяч...

— Адпаведна і гандлёвы абарот у Мінску і вобласці большы, чым у астатніх рэгіёнах краіны..?

— Так. У Мінску і вобласці — 44,6 працэнта ад продажаў па краіне. Пяць астатніх абласцей — 55,6 працэнта.

— Цікавая статыстыка, Аляксандр Аляксандравіч...

— Мне падаецца ўсё ж, што гэтая статыстыка прынесла б шмат большую карысць і для нашай сеткі, і для кожнага асобнага пакупніка, калі б у нас у краіне ішла болей шырокая прапаганда кнігі, самой з'явы чытання мастацкай і дакументальнай літаратуры. І плён справы тут, відавочна, залежыць ад усіх разам — і нашай кнігагандлёвай сістэмы, і ад саміх кнігавыдаўцоў, і ад сродкаў масавай інфармацыі, ад розных медыйных рэсурсаў у сацыяльных сетках.

Між іншым, толькі сёлета мы адкрылі кнігарню «Букініст» у Магілёве, «Санет» — у Слоніме (працуе ў тэставым рэжыме, афіцыйнае адкрыццё — у пярэдадзень Дня беларускага пісьменства, мадэрнізавалі, рэканструявалі Дом кнігі «Светач». Летась, у 2018 годзе, адкрылі пяць новых крамаў — «Светач» і «Тваю кнігарню» ў Бабруйску, «Прамень» — у Віцебску, «Першацвет» — у Бараўлянах і «Верасень» — у Іванаве.

— Дзякуй, Аляксандр Аляксандравіч, і за інфармацыю па статыстыцы, і за тую «кніжна-лагістычную геаграфію», якая, магчыма, нашаму грамадству ды чытачам нешта падкажа... Вядома, што ўсяго за мінулы год у краіне выдадзена амаль 10 000 назваў кніг. А колькі кніг беларускага выдання знаходзіцца ў гандлёвай сетцы «Белкнігі»?

— Беларуская кніга ў нашай гандлёвай сетцы займае 65 працэнтаў. Кніга з Расіі — 35 працэнтаў. Літаральна любыя расійскія выданні можам давезці да нашага пакупніка. Важна толькі ведаць, што дакладна найболей патрэбна, што карыстаецца попытам. І тут, паўтаруся, адных нашых намаганняў мала. Патрэбна зваротная сувязь. Над гэтым зараз і працуем.

— І ўсё ж такі, што найболей карыстаецца попытам у пакупніка?

— Мы ўжо больш як год робім адмысловы рэйтынг кніг, якія найбольш прадаюцца. Стараемся давесці вынікі рэйтынгу да грамадскасці, расказваем пра гэта ў друку, на розных інтэрнэт-рэсурсах. Стараемся расказаць у дэталях вынікі рэйтынга і самім арганізатарам кніжнага гандлю. Напрыклад, лідарам 2018 года з тых кніг, якія выдадзены ў краіне, з'яўляецца «Дзіцячы атлас Беларусі». На другім месцы — хрэстаматыя мастацкіх твораў для дзяцей, якая выйшла на рускай мове, — «Родничок». На трэцім — раман Віктара Марціновіча «Ноч».

— Гэта прадукцыя якіх выдавецтваў?

— «Дзіцячы атлас Беларусі» — праект «Мастацкай літаратуры». Астатнія кнігі — адпаведна «Попурри» і «Кнігазбору».

— А ці знаходзіцца ў рэйтынгу беларуская класіка?

— Ужо некалькі гадоў найчасцей пакупнікі набываюць раманы і аповесці Уладзіміра Караткевіча. Гэтаму, магчыма, спрыяе і разуменне сітуацыі выдаўцамі. Розныя па фармаце — і масавыя, танныя, і прыгожа праілюстраваныя — выданні твораў Уладзіміра Караткевіча карыстаюцца нязменным попытам. А з сучаснікаў найбольшую ўвагу выклікаюць раманы Наталлі Батраковай. Яе папулярнасці варта пазайздросціць калегам-пісьменнікам. Але і павучыцца — таксама. Наталля Батракова — часты госць у бібліятэках і кнігарнях. На яе прэзентацыі прыходзіць шмат людзей.

— Сёння, відавочна, — і мы пра гэта так ці іначай ужо гаварылі — вялікую ролю адыгрывае падрыхтоўка спецыялістаў, гандляроў...

— Кнігагандляроў рыхтуе Мінскі дзяржаўны прафесійна-тэхнічны каледж паліграфіі імя Веры Харужай. «Дашліфоўка» адбываецца непасрэдна ў крамах на рабочых месцах шляхам замацавання за маладымі гандлярамі вопытных работнікаў кнігарняў.

— Застаецца, Аляксандр Аляксандравіч, пажадаць поспехаў. І будзем спадзявацца, што беларуская кніга будзе і прадавацца шмат шырэй, а значыць — і выдавацца болей. Будзе болей пакупнікоў — будзе шырэйшай прастора чытання.

— І мы, работнікі кніжнага гандлю, на гэта ўскладаем асаблівыя спадзяванні.

Гутарыў Сяргей ШЫЧКО

Фота Кастуся ДРОБАВА

Загаловак у газеце: Пакупніка трэба пераканаць у вартасцях айчыннага кнігагандлю

Выбар рэдакцыі

Культура

Больш за 100 літаратараў з усіх рэгіёнаў краіны возьмуць удзел у мерапрыемствах Дня беларускага пісьменства

Больш за 100 літаратараў з усіх рэгіёнаў краіны возьмуць удзел у мерапрыемствах Дня беларускага пісьменства

Свята, якое ўжо традыцыйна ладзіцца ў першую нядзелю верасня, сёлета прымае Слонім.

Грамадства

Як працуюць сядзелкі

Як працуюць сядзелкі

Попыт на сядзелак ці медсясцёр, якія могуць даглядаць цяжка хворых людзей на даму, пастаянна расце.

Культура

Алесь Родзім: Рабілі «афармілаўку» для калгасаў, вярталіся ў свае падвалы і працягвалі маляваць

Алесь Родзім: Рабілі «афармілаўку» для калгасаў, вярталіся ў свае падвалы і працягвалі маляваць

Беларускаму складніку Тахелеса прысвечаны арт-фестываль «Міфалагема тысячагоддзя», што адкрыўся ў прасторы Ок16 15 жніўня.