Вы тут

Ці прызнаюць фрылансера занятым у эканоміцы?


Жыхарка Маскоўскага раёна сталіцы ў красавіку атрымала рахунак за падагрэў вады ці не ў пяць разоў большы за сакавіцкі. Разбірацца ў сітуацыі давялося на пасяджэнні пастаянна дзеючай камісіі па каардынацыі работы па садзейнічанні занятасці насельніцтва адміністрацыі раёна.


Дзяўчына расказала, што на працягу пяці год працавала перакладчыкам у Беларусі, маючы працоўную кніжку, і адначасова фрылансіла па-за межамі краіны. «Заўважце, плаціла падатак і тут, і там. Апошнія гады два засталася толькі на фрылансе, а праца ў асноўным — у Расіі. Я свайго наймальніка дык і не бачыла ніколі. Рэгістравацца не абавязана, бо гэта дзейнасць не належыць да індывідуальнага прадпрымальніцтва», — расказвае дзяўчына.

Яшчэ ў 2016 годзе вольны працаўнік на ўсялякі выпадак, як яна кажа, папрасіла наймальніка заключыць з ёю дагавор. І расійская кампанія ў выглядзе выключэння пайшла насустрач. Таму калі летась дзяўчына ўбачыла ў сродках масавай інфармацыі, што ў дачыненні да зламысных беспрацоўных будуць прымацца меры, і знайшла ў спісе дакументаў для пацверджання занятасці той самы дагавор, яна прыйшла ў адміністрацыю напісаць заяву ды прадставіць дакумент.

«Я тады звярнула ўвагу супрацоўніка, што дагавор заключаны ў 2016 годзе і штогод аўтаматычна пралангуецца. Але... Рахунак за люты прыйшоў нармальны, за сакавік — нармальны. А за красавік — па поўным тарыфе за падагрэў вады», — скардзіцца перакладчыца.

Дык як яно так, не можа зразумець грамадзянка: чаму ж па адным і тым жа дакуменце яшчэ ў сакавіку яна была працоўнай, а ўжо з пачатку другога квартала выявілася незанятай у эканоміцы? «Да таго ж мне пра гэта не паведамілі, не далі магчымасць прадставіць нейкія іншыя даку-
менты, а проста паціху занеслі ў базу непрацоўных», — яшчэ адна крыўда заяўніцы.

«Па вашай заяве рашэнне прынятае, а што да заўваг наконт кампетэнтнасці асобных спецыялістаў, прымем да ўвагі і разбяромся ў сітуацыі», — паведаміў заяўніцы старшыня адміністрацыі Маскоўскага раёна, старшыня камісіі Андрэй ЖАЙЛОВІЧ.

Як адзначыў кіраўнік раёна, перакладчык-фрылансер — далёка не першы чалавек, які плаціць падатак як фізічная асоба, і не першы, становішча якога абмяркоўваецца на пасяджэнні камісіі. Звычайна падобныя заявы ўвогуле разглядаюцца завочна, без асабістай прысутнасці грамадзян. Галоўны дакумент, які пацвярджае занятасць у эканоміцы, — квітанцыя аб аплаце падаходнага падатку.

«Што вас унеслі ў базу, зразумела, непрыемна і дзесьці няправільна, але дзякуючы прадстаўленаму дакументу на сённяшні дзень камісія мае права прыняць рашэнне выканаць пераразлік за аказаныя жыллёва-камунальныя паслугі і прызнаць вас занятай у эканоміцы ў гэтым годзе», — патлумачыў Андрэй Жайловіч.

У першым квартале 2020 года фрылансеру трэба будзе зноў прадставіць дакументы, якія пацвярджаюць плату падаходнага падатку як фізічнай асобы. А на неразуменне грамадзянкі, чаму камісія не ў стане самастойна атрымліваць звесткі пра падаткі грамадзяніна, старшыня камісіі абяцае: «Падумаем над гэтым. Добрае пытанне».

І сапраўды, праблема справакавала ажыўленае абмеркаванне.

Механізм павінен быць выразны і зразумелы

У выніку з'явілася прапанова: фізічных асоб, якія плацяць падаходны падатак, прызнаваць занятымі ў эканоміцы да канца першага квартала наступнага года. Камісія будзе рабіць запыт у падатковую інспекцыю аб факце (не суме!) падачы дэкларацыі.

«Механізм павінен быць дакладны, выразны і зразумелы. Калі ў нас ёсць такі грамадзянін, трэба, каб сакратарыят на працягу тыдня яго праінфармаваў: просім вас у вызначаны тэрмін прадставіць гэтыя і гэтыя дакументы, у адваротным выпадку вы будзеце ўключаны ў базу незанятых у эканоміцы. І дастаткова будзе копіі гэтых дакументаў даслаць нам па электроннай пошце, нават сустракацца не трэба», — сфармуляваў Андрэй Жайловіч.

Сёлета ў Маскоўскім раёне каля 2,5 тысячы фізічных асоб падалі дэкларацыі для аплаты падаходнага падатку. Члены камісіі згадзіліся, што трэба разам з падатковай інспекцыяй параўнаць спісы плацельшчыкаў і незанятых у эканоміцы — клопату гэта не складзе, а людзям назаляць не давядзецца. Згадзіліся і з тым, што сама сістэма аднясення да ліку незанятых у эканоміцы патрабуе ўдасканалення.

Праведзеная «рэформа» павінна дапамагчы пазбегнуць памылковага налічэння залішніх сум за «камуналку» — уласнік жылля, незаняты ў эканоміцы, сёлета мусіць плаціць за гарачую ваду па поўным кошце.

У іншым населеным пункце або краіне

Адна з заяўніц на пасяджэнні камісіі прадстаўляла інтарэсы цёткі, уласніцы жылля, якая даглядае бабулю ў іншым населеным пункце. Папярэдне жыхарка раёна прадставіла доказы, на падставе якіх члены камісіі прызналі, што цётка знаходзіцца ў складаных жыццёвых абставінах, і вызвалілі яе ад абавязку аплачваць гарачую ваду па абгрунтаваным тарыфе.

Яшчэ адны заяўнікі на папярэднім пасяджэнні ўзнялі амаль аналагічную праблему: уласніца кватэры — іх дачка, якой яны ў свой час падаравалі жыллё, — стала пражывае ў Канадзе, мае канадскае грамадзянства. А бацькі ў Беларусі атрымалі вялікі рахунак за «камуналку». Камісія зрабіла запыт у Міністэрства замежных спраў, вывучыла прадстаўленыя сужэнцамі дакументы — і на чарговым пасяджэнні камісіі заяўнікаў вызвалілі ад абавязку плаціць «па поўнай». Ва ўсіх выпадках будзе праведзены пераразлік.

Хто ў рамеснікі, хто ў ЛПП...

Камісіі па каардынацыі работы па садзейнічанні занятасці насельніцтва з'явіліся летась на падставе Дэкрэта Прэзідэнта «Аб садзейнічанні занятасці насельніцтва». Тады ў параўнанні з першай рэдакцыяй Дэкрэта ад 2015 года змяніліся падставы для прылічэння да занятых або незанятых у эканоміцы.

Кожны беларус у службе «адно акно» свайго раёна можа атрымаць лагін і пароль ад базы даных, створанай Міністэрствам працы і сацыяльнай аховы, і самастойна сачыць за ўласным лёсам: якія меры садзейнічання аказаныя, якія рашэнні і на які перыяд прынятыя.

У снежні мінулага года ў базу трапілі 18 700 жыхароў Маскоўскага раёна. Зараз у спісе знаходзяцца 16 400. «Хтосьці ўжо прызнаны занятым, хтосьці прадставіў неабходныя дакументы. Напрыклад, нарадзілася дзіця за межамі краіны — звестак у загсе няма, бо пасведчанне аб нараджэнні выдаецца ў адзіным экземпляры. У такім выпадку ў Беларусі дзіця атрымлівае толькі пашпарт», — тлумачыць сакратар камісіі Наталля ЖАРЫКАВА.

У камісію звярнуліся больш за сем тысяч чалавек, па якіх у далейшым прынятыя рашэнні. Для садзейнічання занятасці бесперастанна праводзяцца спецыяльныя мерапрыемствы, працягваецца інфармаванне. Кожнаму з тых амаль 19 тысяч чалавек, што былі ў спісе ў мінулым снежні, дасланыя паведамленні і запрашэнні звяртацца да спецыялістаў.

«У некаторых выпадках Дэкрэт дапамог легалізаваць «ценявы» бізнес — людзі пачалі афіцыйна афармляцца на работу. Гэта значыць, атрымалі сацыяльную абарону: і гарантыю пенсіі, і бальнічныя лісты, і адпачынкі», — звяртае ўвагу Наталля Жарыкава.

Сакратар камісіі нагадвае, што Дэкрэтам таксама спрошчаная сістэма развіцця ўласнага бізнесу без афармлення індывідуальнага прадпрымальніцтва. Камісія інфармуе грамадзян і пра гэтую магчымасць, дапамагае парадамі тым, хто жадае працаваць на сябе.

Бывае, праўда, і наадварот. Вось, расказвае Наталля Жарыкава, звярнулася на камісію жанчына: адзін сын п'е, другі, гледзячы на гэта, страціў псіхічнае здароўе. Маці прапанавалі разгледзець варыянт лячэбна-працоўнага прафілакторыя для сына-алкаголіка. Жанчына пры дапамозе органаў унутраных спраў падала дакументы ў суд на накіраванне сына ў ЛПП.

...Кожны панядзелак а 15-й гадзіне члены камісіі адміністрацыі Маскоўскага раёна сталіцы на падставе дакументаў вырашаюць, ці не знаходзіцца жыхар у цяжкіх жыццёвых абставінах, выпраўляюць звесткі пра тых, хто трапіў у спіс памылкова (напрыклад, ваенны пенсіянер). Як кажа сакратар камісіі, кожнага заяўніка можна зразумець: «База сфарміраваная. Мы імкнёмся максімальна апавясціць грамадзян, якія ў яе трапілі. Зразумела, пра кожнага з амаль дваццаці тысяч чалавек камісія не ў стане даведацца, ці працуе ён, дзе, як. Мы кажам: «Вы туды трапілі, давайце пойдзем адно аднаму насустрач і вырашым пытанне».

Варвара МАРОЗАВА

Фота Таццяны ТКАЧОВАЙ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як у вясковай школе з'явіўся SТEM-цэнтр

Як у вясковай школе з'явіўся SТEM-цэнтр

З'явіўся ён дзякуючы спонсарскай падтрымцы кампаніі Vіzor Games. 

Грамадства

Як адбываюць пакаранне асуджаныя да абмежавання волі «ў хатніх умовах»

Як адбываюць пакаранне асуджаныя да абмежавання волі «ў хатніх умовах»

«Хатняя хімія» — гэта турма, толькі на свабодзе», — з сарказмам кажуць самі асуджаныя пра абмежаванне волі без накіравання ў папраўчую ўстанову.

Здароўе

​Як абараніць сябе ад кардыялагічных праблем у халодны перыяд?

​Як абараніць сябе ад кардыялагічных праблем у халодны перыяд?

Менавіта зімой павялічваецца колькасць інфарктаў і павышаецца артэрыяльны ціск.

Культура

Успаміны пра Яўгенію Янішчыц

Успаміны пра Яўгенію Янішчыц

Піша Зіновій Прыгодзіч.