Вы тут

Як у Магілёве плануюць ратаваць помнікі архітэктуры


На тэрыторыі Магілёўскай вобласці шмат цікавых архітэктурных помнікаў, якія маюць для Беларусі вялікую гістарычна-культурную каштоўнасць. На жаль, яны не ў самым лепшым стане і працягваюць разбурацца. Падчас правядзення акцыі «Задай пытанне Прэзідэнту» жыхар Магілёва Алег Дзьячкоў звярнуў увагу на касцёл дамініканцаў ХVІІІ стагоддзя ў аграгарадку Княжыцы і старажытныя будынкі па вуліцы Лазарэнкі (былой Віленскай) у Магілёве.


Кня­жыц­кі кас­цёл про­сіць да­па­мо­гі.

Спачатку крыху гісторыі. У гісторыка-краязнаўчым выданні «Наш край Магілёўскі» гісторыка і пісьменніка Мікалая Барысенкі ёсць падрабязнае апісанне гэтай славутасці. Княжыцкі касцёл з'яўляецца помнікам архітэктуры барока, ён быў пабудаваны ў 1681 годзе ўладальнікам мястэчка надворным харунжым Вялікага Княства Літоўскага Канстанцінам Пацам і першапачаткова быў драўляным. А каменным ён стаў ужо ў ХVІІІ стагоддзі. За сваё жыццё будынак пабываў і каталіцкім, і праваслаўным. Даследчыкі звяртаюць увагу і на тое, што ён мае асаблівасці ўніяцкіх цэркваў тых часоў. Велічная пабудова з пілястрамі і арачнымі праёмамі выглядае самавіта і відаць з дарогі яшчэ за некалькі кіламетраў. На жаль, стан яе не радуе.

— Зараз там небяспечна знаходзіцца нават побач, вельмі вялікая імавернасць абрушэння. Касцёл трэба як мага хутчэй ратаваць, — перасцерагае Мікалай Барысенка. — Перш за ўсё трэба яго максімальна закансерваваць. Зрабіць дах, закрыць вокны, каб вільгаць не трапляла ўнутр. Такі помнік, як княжыцкі касцёл, павінен быць захаваны. Ён цікавы і як экскурсійны аб'ект, і як гісторычна-культурная спадчына.

У адказе заяўніку з Магілёўскага аблвыканкама гаворыцца пра тое, што княжыцкі касцёл Святога Мікалая ўключаны ў дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў нашай краіны і мае другую катэгорыю каштоўнасці. У 2015 годзе ў адпаведнасці з дзяржпраграмай «Культура Беларусі» была распрацаваная праектна-каштарысная дакументацыя для правядзення супрацьаварыйных работ па кансервацыі, а таксама выкананы праект зоны аховы. Аб'ект быў уключаны ў спіс мерапрыемстваў па рэалізацыі праграмы на 2016—2020 гады для правядзення аднаўленчых работ. Патрэбна 370 тысяч рублёў, але такіх сродкаў ні ў раённым, ні ў абласным бюджэтах на гэтыя мэты сёння няма. Аблвыканкам даручыў Магілёўскаму райвыканкаму разгледзець магчымасць кансервацыі аб'екта з прыцягненнем сродкаў з фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па падтрымцы культуры і мастацтва, а таксама актывізаваць работу па прыцягненні пазабюджэтных сродкаў.

Ка­лі не за­ха­ваць гэ­тыя бу­дын­кі, ста­ры Ма­гі­лёў хут­ка знік­не.

Цяпер што датычыцца гістарычных будынкаў па вуліцы Лазарэнкі, былой Віленскай, пад нумарамі №№ 7, 13, 15. Яны з'яўляюцца часткай гістарычна-культурнай каштоўнасці «Гістарычны цэнтр Магілёва: будынкі і збудаванні...» і ўключаны ў дзяржаўны спіс.

Уласнікам будынка № 7 сёння з'яўляецца рэлігійная арганізацыя хрысціян веры евангельскай. Летась арганізацыі быў дадзены дазвол Міністэрства культуры, а таксама Магілёўскага гарвыканкама на правядзенне навукова-даследчых і праектных работ па рэканструкцыі аб'екта і добраўпарадкаванні тэрыторыі. За неналежнае ўтрыманне аб'екта ўласнік ужо двойчы прыцягваўся да адміністрацыйнай адказнасці. У цяперашні час будынак зацягнуты будаўнічай сеткай, вывезена смецце і прыбрана пустазелле.

Уласнікам будынка № 13 з'яўляецца будаўнічае прадпрыемства «ЭмВік-ПрафБуд». Будынак абнесены сеткай і агароджаны з унутранага боку. Зараз, па інфармацыі аблвыканкама, распрацоўваецца праектная дакументацыя.

А будынак № 15 у будучыні павінен стаць шматкватэрным жылым домам з адміністрацыйнымі памяшканнямі. Магілёўскі гарвыканкам дазволіў яго ўласніку ТАА «Вінэртрэйд» праводзіць праектна-пошуковыя работы і будаўніцтва. Пытанне захаванасці гэтых помнікаў гістарычна-культурнай спадчыны знаходзіцца на кантролі гарвыканкама.

Дарэчы, усе гэтыя будынкі адносяцца да ХІХ—ХХ стагоддзяў, яны будаваліся як даходныя дамы. На першых паверхах былі невялічкія крамы, а на верхніх — жылыя памяшканні.

— Такіх будынкаў у Магілёве засталося зусім мала. Калі іх не захаваць, мы цалкам страцім стары горад, — звяртае ўвагу Мікалай Барысенка. — Трэба арганізаваць якасны нагляд за выканнем работ на гэтых аб'ектах. Яны ні ў якім разе не павінны ператварыцца ў руіны.

Падрыхтавала Нэлі ЗІГУЛЯ

Фота Алега ДЗЬЯЧКОВА

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.