Вы тут

Балельшчыкі II Еўрапейскіх гульняў ужо рэзервуюць вясковыя гатэлі


«Адышоў час, калі гасцям патрэбныя былі толькі «чарка і скварка», ім ужо цікавыя музеі, культурная праграма», — лічыць гаспадар аграсядзібы «Ганка» Анатоль Ганец. Аб тым, як развіваецца сельскі турызм, у прэс-цэнтры БелТА падзяліліся меркаваннем эксперты ў гэтай галіне.


Лічбы і факты

«Ганка» прымае гасцей.

Упершыню пра аграсядзібы ў нашай краіне загаварылі ў 2002 годзе. У 2006-м былі вядомыя 34 аб'екты, якія пазіцыянавалі сябе як аграсядзібы, у 2010-м — 884. Па словах намесніка дырэктара дэпартамента па турызме Міністэрства спорту і турызму Віталя ГРЫЦЭВІЧА, на 1 студзеня ў нашай краіне налічваецца 2319 суб'ектаў агратурызму, у тым ліку на базе сельскагаспадарчых арганізацый — 20. Між тым рэальна ажыццяўляе сваю дзейнасць толькі 1821 сядзіба. На думку Віталя Грыцэвіча, рынак насыціўся — пра гэта сведчыць з'яўленне нязначнай колькасці новых сядзіб. У 2017 годзе іх колькасць вырасла на 1,8 %. Пры гэтым гасцей прымаецца больш. Назіраецца ўстойлівая тэндэнцыя павелічэння колькасці замежных турыстаў не толькі з Расіі, краін СНД, але і з Еўрасаюза, Паўночнай Амерыкі. Нават на афрыканскім кантыненце ведаюць Беларусь — у сядзібах пабывалі госці з Гвінеі і Габона. У цэлым доля замежных турыстаў у 2017 годзе вырасла на 9 %. Сур'ёзны штуршок для развіцця аграэкатурызму даў «бязвіз».

Сёлета, лічыць чыноўнік, ёсць выдатная магчымасць «скарыстацца момантам» правядзення ІІ Еўрапейскіх гульняў. Акрамя 18 тысяч удзельнікаў спартыўных камандаў і іншых афіцыйна акрэдытаваных асоб, чакаецца прыезд прыкладна 30 тысяч балельшчыкаў. Дарэчы, яны ўжо браніруюць месцы ў сядзібах. «Гэта выдатны шанц паказаць замежнікам Беларусь ва ўсёй яе разнастайнасці, — сказаў прадстаўнік Мінспорту. — Запланаваны злёт караванераў, правядзенне дня адчыненых дзвярэй у аграсядзібах».

На думку Віталя Грыцэвіча, сельскі турызм стаў нашай адметнай цікавінкай у 2016 і 2018 гадах, калі краіна заняла першае месца ў намінацыі «Аграэкатурызм» у рэйтынгу Nаtіоnаl Gеоgrарhіс Trаvеlеr Аwаrds сярод найлепшых турыстычных дэстынацый.

Бізнес або хобі?

Каб атрымаць статус гаспадара аграсядзібы і пачаць прымаць турыстаў, дастаткова ўсяго толькі зарэгістравацца ў сельвыканкаме. Стаўка падатку — адна базавая велічыня на год.

Уладкоўвае сядзібы кожны па сваім разуменні: ад рэканструкцыі старога дома да будаўніцтва шыкоўнага катэджа. Крэдытнай падтрымкай ААТ «Белаграпрамбанк» скарыстаўся 591 суб'ект агратурызму (на суму 6,45 млн рублёў).

Першапачатковая ідэя аграсядзіб — адпачынак у вёсцы, вяртанне да вытокаў. Аднак з развіццём гэтага сектара многія аграсядзібы пачалі спецыялізавацца на правядзенні вяселляў і карпаратываў. Тады і было ўзнята пытанне аб тым, што адна базавая велічыня за такую дзейнасць — несур'ёзна. Абмяркоўваліся розныя варыянты, у выніку прыйшлі да высновы, што льготы для ўладальнікаў аграсядзіб, замацаваныя Указам № 372 (дзейнічае да 2021 года), павінны застацца ў сіле. А каб расставіць усе кропкі над «і», Прэзідэнт Беларусі падпісаў Указ № 365 «Аб развіцці аграэкатурызму», які ўступіў у сілу з 12 студзеня 2018 года.

Дакументам прадугледжана, што, каб займацца агратурызмам, па-ранейшаму не трэба рэгістравать ІП ці юрыдычную асобу. Спрасціліся і пытанні выкарыстання дамоў і зямельных участкаў. Таксама дадзены вычарпальны пералік паслуг, якія могуць аказваць сядзібы. Сярод іх і правядзенне прэзентацый, юбілеяў, банкетаў; аказанне паслуг лазняў, саўн і душавых; катанне на жывёлах, за выключэннем дзікіх, і конны транспарт; даванне інвентару для спорту і адпачынку; транспартнае абслугоўванне аграэкатурыстаў.

На думку Віталя Грыцэвіча, калі ў сядзібе праводзяць выключна вяселлі і карпаратывы, то гэта псеўдаагратурызм. А старшыня БГА «Адпачынак у вёсцы» Валерыя КЛІЦУНОВА сцвярджае, што «вялікія сядзібы без масавых мерапрыемстваў існаваць не змогуць». Да таго ж бізнес носіць сезонны характар, а некаторыя сядзібы і зусім працуюць ад выпадку да выпадку, і змяненне стаўкі падатку было б для іх вялікім цяжарам.

Прадстаўнік Мінспорту прызнаўся, што летась яму прыходзілася часцей за ўсё разглядаць звароты аб тым, як правільна будаваць гасцявыя домікі, а таксама скаргі суседзяў на шум у сядзібах падчас правядзення тых самых вяселляў і карпаратываў. Таксама ён адзначыў, што аграэкасядзібам трэба больш цесна супрацоўнічаць з тураператарамі: «Пакуль жа ў нас не рэдкасць сітуацыі, калі тураператар дамаўляецца аб прыёме групы, напрыклад, 40 турыстаў з Германіі, а потым ператэлефаноўвае гаспадар і ўсё адмяняе, таму што на гэты ж дзень яму прапанавалі правядзенне вяселля».

Свой погляд на гэтую праблему выказаў старшыня грамадскага савета па развіцці аграэкатурызму Валожынскага раёна, уладальнік аграсядзібы «Ганка» Анатоль ГАНЕЦ: «Была спроба працаваць з тураператарамі, але яны хочуць даволі вялікі працэнт за свае паслугі. Таму заказчыкі падлічваюць, наколькі ім гэта выгадна».

Дарэчы, суткі пражывання ў сядзібе каштуюць ад 15 рублёў і амаль што... да бясконцасці. Многія гаспадары аддаюць перавагу не запытам індывідуальных турыстаў, а кампаніям.

Колькі «эка» ў сельскім турызме?

Забаўляльная праграма

Па словах Валерыі Кліцуновай, госці сядзіб усё больш патрабуюць арганічнай ежы, а гаспадары актыўна выкарыстоўваюць тэхналогіі, звязаныя з энергіяй сонца і ветру. Наладжана супрацоўніцтва з заказнікамі. «У іх няма інфраструктуры, але ёсць спецыялісты, — тлумачыць Валерыя Кліцунова. — Людзям зручна жыць у аграсядзібе і наведваць заказнікі ў суправаджэнні персаналу». Гэта разумны падыход, бо супрацоўнікі заказнікаў вучаць турыстаў правільным паводзінам на ўнікальных прыродных аб'ектах, робяць іх даступнымі для ўсіх людзей. У прыватнасці, у Налібоцкай пушчы прагулкі па экасцяжынцы могуць здзяйсняць людзі з абмежаванымі фізічнымі магчымасцямі.

Фермерская кветкавая гаспадарка «Экафлора» праводзіць экскурсіі і квэст, у пачатку якога госці саджаюць у імянны гаршчок маленькую кветачку, а пасля завяршэння мерапрыемства атрымліваюць падросшую. Валерыя Кліцунова з захапленнем распавядала, што, аказваецца, не ўсе разумеюць гэты просты трук і многія цікавяцца, як жа кветка здолела вырасці за пару гадзін? Гэта яна называе «эканомікай уражанняў».

«Белавежская пушча не паспявае абслугоўваць групы замежных турыстаў, якія прыязджаюць да нас слухаць спевы птушак, — кажа Віталь Грыцэвіч. — На дапамогу Нацпарку прыходзяць гаспадары аграэкасядзіб, якія таксама ведаюць месцы дыслакацыі лясных спевакоў». Валерыя Кліцунова адзначае, што аграэкатурызм — удалы прыклад прыватна-дзяржаўнага партнёрства: БГА «Адпачынак у вёсцы» цесна супрацоўнічае з Мінспорту.

Валожынская талака

Смачныя пачастункі

Анатоль Ганец расказаў, што свой кластар яны стварылі дзесяць гадоў таму. Саму ідэю ён прывёз з Ізраіля, дзе некаторы час жыў. Валожынскі кластар пачынаўся з 8 сядзіб, цяпер іх 52. Сутнасць кластара ў тым, што гаспадары сядзіб аб'ядноўваюць намаганні ў складанні праграмы адпачынку для гасцей. «Навошта мне трымаць каня, калі побач ёсць сядзіба, дзе гэтым займаюцца прафесійна, яшчэ адзін сусед — пчаляр, трэці — рамеснік», — разважае ён. Госці кожнага гаспадара наведваюць некалькі сядзіб.

— У нас распрацаваны веламаршрут, а таксама ёсць умовы для прыёму гасцей, якія перасоўваюцца на калясках, — кажа Анатоль Ганец.

У рэгіёне створаны спажывецкі кааператыў «Валожынскія гасцінцы», куды ўвайшлі гаспадары сядзіб і мясцовыя фермеры. Аб'яднанне адпраўляе ў сталіцу сваю прадукцыю: хлеб, малако, мяса. Прычым выпечка хлеба — спецыялізацыя «Ганкі». На думку Анатоля Ганца, кожная сядзіба павінна мець бізнес-план. Цяпер перад гэтай галіной сельскага бізнесу стаіць задача перайсці ад колькасці да якасці.

Аксана ЯНОЎСКАЯ

Загаловак у газеце: Аграсядзібы Беларусі ведаюць нават у Афрыцы

Выбар рэдакцыі

Культура

Больш за 100 літаратараў з усіх рэгіёнаў краіны возьмуць удзел у мерапрыемствах Дня беларускага пісьменства

Больш за 100 літаратараў з усіх рэгіёнаў краіны возьмуць удзел у мерапрыемствах Дня беларускага пісьменства

Свята, якое ўжо традыцыйна ладзіцца ў першую нядзелю верасня, сёлета прымае Слонім.

Грамадства

Як працуюць сядзелкі

Як працуюць сядзелкі

Попыт на сядзелак ці медсясцёр, якія могуць даглядаць цяжка хворых людзей на даму, пастаянна расце.

Культура

Алесь Родзім: Рабілі «афармілаўку» для калгасаў, вярталіся ў свае падвалы і працягвалі маляваць

Алесь Родзім: Рабілі «афармілаўку» для калгасаў, вярталіся ў свае падвалы і працягвалі маляваць

Беларускаму складніку Тахелеса прысвечаны арт-фестываль «Міфалагема тысячагоддзя», што адкрыўся ў прасторы Ок16 15 жніўня.