Вы тут

Дзённік памяці


Сустрэла ў нядзелю ля свайго дома былога калегу. Жывём на суседніх вуліцах, але не бачыліся ўжо гады тры. Так што — не хочаш, дык мусіш — спынілася, дзеля ветлівасці запыталася, як справы. Ён, зухавата пераступаючы з нагі на нагу, пачаў расказваць, што ўжо на пенсіі, што не працуе нідзе, дый не хоча асабліва, што займаецца ўласным здароўем — ходзіць у паліклініку на працэдуры. Расказаў і пра тое, чым, напэўна, дагэтуль узрушаны і чым хочацца падзяліцца з усімі, нават проста са знаёмай, з якой усяго толькі калісьці разам працаваў.


Ён нядаўна ездзіў у іншы горад, на вечар сустрэчы ў сваю альма-матар. Іх сабралася там даволі шмат — аднакурснікаў, якім за шэсцьдзясят. Што само па сабе даволі цікава і ўразліва: столькі гадоў прайшло, раскідала іх па ўсім былым Саюзе. Многія змяніліся да непазнавальнасці. «А вось мяне ўсе пазналі, — хваліўся мой раптоўны суразмоўца. — Прозвішча не ўсе, праўда, памяталі, а вось па імені называлі ўсе. Адна кабета нават падышла і кажа: памятаеш, маўляў, Віця, як ты мне на трэцім курсе ў каханні прызнаваўся? А я стаю — і не тое што пра гэта ўспомніць не магу, а нават як яе завуць, не ведаю. І памятаю, што была ў мяне на трэцім курсе зазноба, але хто?.. Стаў у галаве перабіраць — а, кажу, канешне, гэта ж ты, Таня! А яна ніякая не Таня аказалася. І так пакрыўдзілася! Слёзы на вачах — бабуля ўжо, а як дзіця малое. І на банкет з нагоды сустрэчы не пайшла, хаця што тут такога — падумаеш, імя забыўся, дык колькі гадоў ужо прайшло. І, што характэрна, я так і не ўспомніў, як жа яе звалі, уяўляеш?»

Гаварыў ён гэта з такім непрыхаваным самалюбаваннем, што слухаць было няёмка. І шкада было тую невядомую пажылую ўжо жанчыну, якая праз гады пранесла ўспамін аб гэтым «прынцы», якая чакала гэтай сустрэчы, рыхтавалася да яе... А ён — пастарэлы, аблыселы, але ўсё роўна «прынц», не пазнаў, нават імя не ўспомніў. Крыўдна, і сталы ўзрост тут не паратунак ад гэтай крыўды. Наадварот — усведамленне, што столькі гадоў марыла ці проста думала пра нешта, як выявілася, абсалютна таго не вартае і з-за гэтага, можа, прапусціла, не заўважыла нечага вельмі важнага, таго, што было зусім побач...

Зрэшты, сюжэт вельмі нават тыповы, аснова для банальнай меладрамы. Але, мне здаецца, у ім няма «нягодніка» і «ахвяры». Хутчэй тут дарэчы еўтушэнкаўскае:
«У каждого — свой тайный личный мир. // Есть в мире этом самый лучший миг. // Есть в мире этом самый страшный час, // но это все неведомо для нас». У зухаватага пенсіянера Віці, несумненна, жыве ў душы і ў памяці адно ці некалькі жаночых імён і вобразаў, якія ён пранёс праз усю сваю біяграфію... Але што з гэтага той пакрыўджанай неТані, якая павезла з сабой з той сустрэчы вялізнае расчараванне і стрэмку ў сэрцы?..

Нядаўна мне падобную гісторыю расказала прыяцелька. Скардзілася на «мужчыну сваёй мары», з якім ужо колькі гадоў збліжаюцца-аддаляюцца і ні да чаго канкрэтнага не прыйшлі. «Уяўляеш, ён нядаўна стаў пра сваю цікавую камандзіроўку ўспамінаць, якая шмат гадоў назад была. А я нібыта слухаю ўважліва, усміхаюся, а сама слёзы глытаю. Бо ён забыўся, што, вярнуўшыся з гэтай камандзіроўкі, не павіншаваў мяне з днём нараджэння, хоць у той дзень мы і бачыліся. Для мяне гэта па маладосці такое гора было, што, здавалася, увесь свет абрушыцца, я дагэтуль як прыгадаю, што тады адчувала — душа ледзянее. А яму — як з гусі вада, толькі прыемныя ўспаміны аб плённай паездцы, за якую яго тады ўсе пахвалілі. І да мяне цяпер звяртаецца: скажы, маўляў, гэта было крута! Крута, мілы, крута, думаю. Так крута, што ледзь з жыццём не развіталася. Можа, варта было б сказаць яму пра гэта хаця б цяпер, каб ведаў?»

Кожны з нас піша свой «Дзённік памяці». І, на жаль, рэдка, вельмі рэдка, бывае так, як у аднайменным галівудскім фільме — калі ўспаміны ўсяго жыцця аднолькавыя на дваіх, калі «жылі шчасліва і памерлі ў адзін дзень». У рэальным жыцці ўсё больш жорстка, складана, заблытана — раптоўна аказваецца, што пакрыўдзіць, параніць ці нават абразіць вельмі блізкага або амаль незнаёмага чалавека (ці самому аказацца пакрыўджаным, параненым, абражаным) нашмат лягчэй, чым здаецца, — проста выцягнуўшы з гэтага «дзённіка» сваю інтэрпрэтацыю вашай агульнай гісторыі ці яе асобнага эпізоду.

Можа, у такім выпадку проста не чытаць свае «запісы» ўголас? З асабістымі дзённікамі, дарэчы, так рабіць і не прынята.

Алена ЛЯЎКОВІЧ

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

 Эксперт: Да новага года рост цэн на нерухомасць спыніцца

Эксперт: Да новага года рост цэн на нерухомасць спыніцца

А калі і падрасце, то не больш чым на 0,5-1 працэнт.

Грамадства

Як і хто дапамагае змагацца з восамі ў кватэры?

Як і хто дапамагае змагацца з восамі ў кватэры?

Неяк ранкам я знайшла ў сябе на кухні некалькі вос. 

Культура

Форум тэатральнага мастацтва «ТЭАРТ» пакінуў на сэрцы рваныя раны

Форум тэатральнага мастацтва «ТЭАРТ» пакінуў на сэрцы рваныя раны

Мядзведзь на сцэне, Чэхаў на мове жэстаў і самая дакладная перадача стану дэпрэсіі.