Вы тут

Скульптар Сяргей Жыльскі — пра грыбы-гіганты і бетонныя сады


У вёсцы Зарыца, што каля Гродна, растуць грыбы, амаль роўныя з хатай, і дрэва, якое свеціцца ўначы. Гэтыя і многія іншыя цікавінкі створаны — вы не паверыце — з бетону!

У гэтыя навагоднія дні карэспандэнт «Звязды» схадзіла ў госці да Сяргея Жыльскага, адзінага ў Беларусі бетонных спраў скульптара. Убачым казачныя арт-аб'екты на ўласныя вочы.


Насаты Лесавічок і грыб вагою з цэнтнер

Аматарам ціхага палявання раю трымаць сябе ў руках. Каля хаты Сяргея ў вёсцы Зарыца нават зімой паляна грыбоў-гігантаў. Падасінавікі, падбярозавікі, баравікі — на любы густ. Кожны грыб памерам з плячыстага мужчыну, важыць цэнтнер і на дотык як жывы. Ранішняя раса робіць бетонныя шляпкі слізкімі, быццам у лесе. Ёсць у гэтай дачнай казцы і цар усіх грыбоў — яго вялікасць Лесавік, таксама з бетону.

«Сяргей, кажуць, гродзенская жаба-падарожніца побач з кнігарняй здзяйсняе жаданні. Ваш Лесавік таксама магічны?» — пытаюся.

«Ну, паспрабуйце даць яму манетку, — жартуе скульптар, а пасля адкрывае сакрэт бетоннага гіганта. — Наконт магіі не ведаю, але ён адзінкавы. Унутры — каркас з арматуры, абцягнуты сеткай. Цела грыба — гэта тры слаі цэментнага раствору. Месяц даводзіў Лесавіка да прыроднай формы, размалёўваў фасаднай фарбай, пакрываў лакам. Я хацеў зрабіць яму добры твар, мудрыя карыя вочы. Фішкай стаў, як ні дзіўна, нос, які, дзякуй люстэрку, ляпіў са свайго (усміхаецца)».

Летам у кошыку Лесавіка цвітуць сонечныя аксаміткі, восенню ён напаўняецца жоўтымі лістамі. А зараз у ім з'явіліся ёлачныя цацкі і сасновыя галінкі. Аднойчы Сяргей сказаў, што прадасць Лесавіка ў санаторый.

«Я прывыкла да яго насатага профіля, цябе нагадвае, праходзіш міма — і душа радуецца», — адказала мужу жонка Таццяна. Яе падтрымалі і суседзі: «Сярога, мы табе бетонныя грыбы грузіць дапамагаем? Дапамагаем. Лесавіка ў санаторый не аддадзім». Вось так гігант і прапісаўся сярод зеляніны ў Зарыцы. Цяпер кампанію яму складаюць сямейства каменных божых каровак, грэчаскія амфары, нулявы кіламетр.

Мастацтва лепкі з бетону — не проста навінка для Беларусі, а дзіва. Гэтага віду рамяства вы не знойдзеце ў тоўстым даведніку класіфікацый народнай дзейнасці. У нашай краіне Сяргей Жыльскі першы і пакуль адзіны бетонных спраў скульптар.

«Таня + Сяргей = каханне»

«Як дрэва вырасла ў электрычным слупе?» — здзіўляюцца мінакі. Ідуць бліжэй, працягваюць далоні. Не верыцца, але гэта таксама бетон. «Вырасціўшы» каля сваёй хаты дрэва з цэменту, Сяргей Жыльскі, па сутнасці, сказаў у рэдкім майстэрстве ўжо сваё слова.

Таму можна смела заявіць, што фірменны сакрэт скульптара — прыдуманы ім спосаб апрацоўкі і афарбоўкі бетону, дзякуючы якому і ствараецца гэтая самая ілюзія драўніны. Пляцоўка для фантазіі майстру адкрываецца бязмежная: цэментныя сады, альтанкі, мангальныя зоны. А ўявіце сабе дрэва-фантан! Усё з матэрыялу будучыні, а выглядае прыродным, з душой. Вага такіх арт-рэчаў дасягае тоны.

«Слуп электраперадачы з дзвюма скрынямі яўна псаваў від. Я знайшоў у нашым гродзенскім парку адно магутнае дрэва з цікавым перапляценнем каранёў. Занатаваў яго ў памяці і — калі ласка (любуемся арт-аб'ектам). А гэты надпіс «Таня + Сяргей = каханне» мне навеяла дзяцінства, калі выразалі літары на кары. Рамантыка. Бачыце, павесіў ліхтар. Хачу яшчэ ўвасобіць сцэнку з басні Крылова «Варона і ліса». Вось тут (паказвае на галіну) зляпіць варону, а пад ёй — лісіцу.
Вароне даць бінокль і ўманціраваць відэанагляд, каб днём і ноччу сцерагчы Лесавіка», — прызнаецца скульптар.

За пару гадоў жыцця грыба-дзядка за межамі плота неаднойчы крыўдзілі. То кавалак барады адсякуць, то непрыстойны надпіс зробяць. А між іншым, рамантаваць бетонныя скульптуры цяжка: цэмент нельга разрэзаць, падправіць наждачнай паперай. Інструменты для надавання формы таксама хэнд-мэйд ад Сяргея Жыльскага.

Майстар упэўнены: рэцэпт скульптуры нішто, калі ў аўтара няма мастацкага густу, а галоўнае — прасторавага ўяўлення. Так, наш герой не малюе эскізаў. Усё лепіць з галавы. За плячыма ў Сяргея няма і акадэмічнай адукацыі. Яе з лішкам кампенсуюць залатыя рукі, актыўная жыццёвая пазіцыя. З юнацтва майстар пісаў іконы, размалёўваў дошчачкі браткамі, а жонцы Таццяне — бэзам, рабіў кулоны-скарпіёны, выразаў з дрэва, а ў армейскія часы афармляў пяць паверхаў вайсковага будынка сваімі плакатамі. Вось і нядаўна за вечар зрабіў для ўнучкі Эміліі пясочніцу. Сяргей Жыльскі — гаспадар уласнага жыцця: ніколі не баяўся перамен, пераездаў, адкрыць сваю справу, адну, другую. «Хто не рызыкуе, той не п'е шампанскага», — кажа творца.

Бабёр-ратавальнік і добры лекар Айбаліт

«Ён, вядома, ратавальнік слабы, пастаўлены на Аўгустоўскі канал толькі за прыгожыя вочы. Але адно ўмее добра — весяліць», — гаворыць пра новую скульптуру аўтар. Бетонны бабёр у чырвонай камізэльцы ратавальніка з вёсламі напагатове — сюрпрыз да пачатку турыстычнага сезона і міжнароднага фестывалю «Нёманская вясна». Жывёла дэманструе абодва свае зубы на радасць дарослым і дзецям. Бабёр-інструктар — любімы фота-аб'ект не толькі ў беларускіх турыстаў, але і ў гасцей з Польшчы, Украіны, Расіі.

Для нас Сяргей Жыльскі прыадкрывае завесу над будучыняй: «Цяпер мяне чакае новы заказ, складанейшы за бобрыка: 2-метровы Айбаліт хутка ўпрыгожыць пляцоўку каля мясцовай аптэкі ў Зарыцы».

Ёсць у Сяргея Жыльскага цяга да казачных сюжэтаў. Так, скульптар дзеліцца маштабнымі ідэямі па ўладкаванні гродзенскага заапарка. Любімую гісторыю пра Маўглі Сяргей бачыць у зоне львоў і тыграў: «Бетонныя дрэвы, вадаспады, а на валуне — галоўны герой уласнай персонай. Таблічка: «Мы з табой адной крыві». Хацелася яшчэ зляпіць вялізарную пачвару над вадой. Па адзін бок моста — галава і шыя, па другі — хвост. Але ўсё ўпіраецца ў грошы».

Грабі рублі граблямі

«А ці прыбытковая гэта справа, Сяргей?» — цікаўлюся.

«Беларусы заказваюць збольшага грыбы, і на жыццё скульптару, вядома, хапае. Тут ключавую ролю іграе маштабнасць заказаў. Я пражыў многа гадоў ва Украіне, там служыў, ажаніўся. У Беларусь вярнуўся ў пачатку дзевяностых ужо з сям'ёй. Магу сказаць, што бетонная скульптура ва Украіне квітнее. Так, Уладзімір Калеснікаў для мяне ўзор. Калі гаварыць пра грошы, то ён сабраў моцную каманду, з якой выязджае за мяжу. Вось нядаўна атрымаў заказ ад атэля на Канарах. Грабуць рублі граблямі», — дзеліцца творца.

«Але ж у Беларусі многа выдатных разьбяроў па дрэве», — кажу.

«Так! — згаджаецца Сяргей і дадае: — Ведаеце, калі гаварыць пра дачу, можна аддаць перавагу класічным збанам, гіпсавым дзяўчатам рознай ступені аголенасці, можна — гному з найбліжэйшага супермаркета, а можна — аўтарскай скульптуры. Праўда, драўляныя жывёлы і птушкі нязменна носяць этнічны характар. Мароз, дождж, спёка і зноў мароз скарачаюць і без таго не самае доўгае жыццё такіх арт-аб'ектаў. Вось і нарадзілася ідэя зрабіць скульптуру не толькі крэатыўную, але і бессмяротную».

Маргарыта САДОЎСКАЯ

Загаловак у газеце: «Поле цудаў» каля Гродна

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Культура

Форум тэатральнага мастацтва «ТЭАРТ» пакінуў на сэрцы рваныя раны

Форум тэатральнага мастацтва «ТЭАРТ» пакінуў на сэрцы рваныя раны

Мядзведзь на сцэне, Чэхаў на мове жэстаў і самая дакладная перадача стану дэпрэсіі.

Спорт

Настасся Чарняўская: Трэба, каб людзі ведалі: бадмінтон — рэальны спорт

Настасся Чарняўская: Трэба, каб людзі ведалі: бадмінтон — рэальны спорт

Якія задачы ставяцца перад камандай у 2019 годзе і што самае важнае ў бадмінтоне?

Грамадства

Які ўрок лепшы: перакулены або традыцыйны?

Які ўрок лепшы: перакулены або традыцыйны?

Як зрабіць, каб у вучняў загарэліся вочы?

Грамадства

Губернатар Гродзеншчыны - пра перспектыўныя праекты рэгіёна

Губернатар Гродзеншчыны - пра перспектыўныя праекты рэгіёна

Горад-спадарожнік, анкалагічны цэнтр, «вёскі будучыні»...