20 Люты, аўторак

Вы тут

«Зоркі» педагогікі падзяліліся сваім досведам з калегамі


«Цудоўная атмасфера адзінства, мора крэатыву і пазітыву», «Натхняльна, пазітыўна, радасна», «Здзіўлена і зачаравана энтузіязмам, працалюбствам і прафесіяналізмам усіх выступоўцаў», «Радасць і гонар за калег!», «Усё было супер!», «Цікава! Карысна! Актуальна! Хачу яшчэ!» — такія ўражанні пакідалі ў вагонах імправізаванага навагодняга экспрэса ўдзельнікі Рэспубліканскага каляднага фестывалю педагагічнага майстэрства, які прайшоў у сценах Акадэміі паслядыпломнай адукацыі ўжо сёмы раз.


Свят­ла­на Румянцава: «Усе на­стаў­ні­кі вель­мі лю­бяць на ўро­ку га­ва­рыць са­мі.  Але які пра­цэнт ін­фар­ма­цыі за­тры­ма­ец­ца ў га­ло­вах на­шых дзя­цей?»

Сумна тут не бывае

Да слова, сёння ніхто не можа прыгадаць, як у фестывалю з'явілася прыстаўка «калядны», хоць ён заўсёды праводзіцца падчас зімовых школьных канікул. Проста хтосьці з педагогаў напісаў аднойчы на імправізаванай агароджы: «Дзякуй за выдатны калядны фестываль!» Гэта адна са шматгадовых традыцый — напрыканцы кожнага мерапрыемства яго ўдзельнікі дзеляцца сваімі ўражаннямі і пажаданнямі на падрыхтаванай пляцоўцы, ролю якой выконвае або адмыслова аформленая агароджа, або ялінка, або навагодні экспрэс, як сёлета. Але ўскочыць у «цягнік» змаглі далёка не ўсе. Колькасць ахвотных значна перавышала фізічныя магчымасці аўдыторый у акадэміі — пашчасціла толькі 500-м педагогам. І гэта новы фестывальны рэкорд! Рэгістрацыя на некаторыя секцыі спынілася ўжо праз паўгадзіны з моманту яе адкрыцця. Пры гэтым удзел у калядным фестывалі — абсалютна добраахвотны і ніякіх бонусаў настаўнікам быццам бы не дае. Хоць гэта, канешне, няпраўда: трапіць у асяродак аднадумцаў і неабыякавых людзей дарагога каштуе.

Можна гадамі нічога не змяняць у сваёй практыцы і настальгіраваць па савецкай школе і паслухмяных вучнях, а можна хоць бы ў зоне сваёй адказнасці паспрабаваць змяніць сістэму адукацыі да лепшага, цікавіцца апошнімі адукацыйнымі трэндамі і дзяліцца сваімі прафесійным досведам і знаходкамі з іншымі.

«Лесвіца поспеху»  з пазнавальных заданняў.

Як заўважыла начальнік галоўнага ўпраўлення агульнай сярэдняй, дашкольнай і спецыяльнай адукацыі Міністэрства адукацыі Святлана УКЛЕЙКА, усе папярэднія фестывалі былі вельмі розныя: класічныя і рамантычныя, сур'ёзныя і жартоўныя, мадэрнісцкія і постмадэрнісцкія, з педагагічнымі капуснікамі і КВЗ, калі зала літаральна пішчала ад захаплення. Але якія б тэмы і формы ні абіраліся, галоўнае — на фестывалі ніколі не было сумна!

Лейтматывам VІІ Рэспубліканскага каляднага фестывалю стаў дэвіз «Вопыт лепшых — здабытак кожнага». Падчас яго было арганізавана 15 секцый, у рамках якіх за два дні праведзена 113 мерапрыемстваў: прадметных і міжпрадметных майстар-класаў, урокаў для дарослых, інтэрактыўных перапынкаў, педагагічных студый, трэнінгавых заняткаў. Сваім досведам з калегамі падзяліліся 127 найлепшых педагогаў краіны (пераважна настаўнікі-метадысты), якія прадстаўлялі ўсе рэгіёны краіны. Многія з іх былі на першых фестывалях звычайнымі слухачамі, а сёння ўжо выступаюць у ролі ментараў. Дарэчы, асноўныя арганізатары фестывалю — Асацыяцыя настаўнікаў-метадыстаў «Імкненне», клуб «Хрустальны журавель» і Беларускае педагагічнае таварыства. А паколькі літаральна некалькі месяцаў таму ў краіне завяршыўся конкурс «Настаўнік года», то да фестывалю далучыліся яго фіналісты і суперфіналісты, якія таксама праводзілі для калег майстар-класы.

Тэматыка заяўленых тэм была на самы розны густ: інтэрактыўныя метады навучання, перакулены клас, бінарныя ўрокі, выкарыстанне інтэрактыўных гульнявых тэхналогій для фарміравання арфаграфічных уменняў, праектныя метады ў навучанні матэматыцы, кантрольна-ацэначная дзейнасць на ўроках, медыяадукацыя, кадравы менеджмент і іншыя. Наведаць усе было немагчыма, таму што мерапрыемствы праходзілі паралельна. Мы завіталі на некалькі з іх.

Інтрыга на ўроку

Пераможца Рэспубліканскага конкурсу педагагічнага майстэрства «Настаўнік года — 2017» Святлана РУМЯНЦАВА, якая выкладае беларускую мову і літаратуру ў Баравухскай сярэдняй школе № 15 г. Наваполацка, прысвяціла свой майстар-клас сістэме пазнавальных заданняў.

— Я шукала сродкі, якія дапамогуць мне зрабіць маіх вучняў паспяховымі і ў вучобе, і ў стасунках з іншымі, і ў дарослым жыцці, і для мяне такім сродкам сталі пазнавальныя заданні, — канстатавала педагог. — Яны скіраваны на пошук новых ведаў, актыўнае выкарыстанне ў навучанні сувязяў і доказаў, патрабуюць актывізацыі памяці, увагі, фантазіі, мыслення. Пазнавальныя заданні павінны выкарыстоўвацца сістэмна, з улікам узроўню падрыхтаванасці вучняў, іх узросту, жыццёвага досведу, чаргавацца, утрымліваць элемент навізны, абапірацца на міжпрадметныя сувязі.

Для размінкі настаўнікам было прапанавана пагуляць у «Інтрыгу», а фактычна ў сапсаваны тэлефон. Сакратар інфармуе настаўніка: «Дырэктар школы Іван Пятровіч паехаў у 11 гадзін, не дачакаўшыся вас. Вельмі засмуціўся, што не змог пагутарыць, і папрасіў вам перадаць, што калі ён не вернецца да абеду, а гэта будзе залежаць ад таго, колькі часу ён правядзе на нарадзе ў аддзеле адукацыі, то майстар-клас трэба праводзіць без яго ў 14.30. Дарэчы, на нарадзе абмяркоўваецца пытанне аб пастаўцы новых камп'ютараў, якія нічым не горшыя за імпартныя. Пасля майстар-класа трэба аб'явіць маладым спецыялістам, што яны павінны прайсці інструктаж па запаўненні класнага журнала ў 219-м кабінеце з 9 да 12 гадзін». Натуральна, што апошні з удзельнікаў гэтага выпрабавання, які зайшоў у аўдыторыю, пачуў толькі вельмі аддаленую версію агучанай інфармацыі.

— Па-першае, такое практыкаванне спрыяе развіццю камунікатыўных навыкаў, але разам з тым яно ўказвае на распаўсюджаную прафесійную памылку. Мы ўсе, у тым ліку і я, вельмі любім на ўроку гаварыць самі. Але калі будзем гаварыць толькі мы, то які працэнт інфармацыі затрымаецца ў галовах нашых дзяцей? На сваіх уроках трэба прапаноўваць вучням такія заданні, якія навучаць іх здабываць веды самастойна, бо толькі тыя веды застануцца з імі на ўсё жыццё, якія яны знойдуць самі, — упэўнена Святлана Румянцава. — Але на першым этапе наша задача — стварыць для кожнага вучня сітуацыю поспеху.

Выдатнае заданне, скіраванае на развіццё псіхічных працэсаў, — «Чароўная торбачка». Педагог выкарыстоўвае гэты прыём не толькі для трэніроўкі памяці ў вучняў, але і для папаўнення іх небагатага слоўнікавага запасу. У торбачку настаўнік кладзе дзесяць звычайных прадметаў, якія на беларускай мове гучаць па-іншаму, для прыкладу, каву, нататнік, пашпарт, насоўку, аловак, гузікі, нажніцы, цукеркі, гумку, завушніцы (варыянтаў — безліч). Калі ў вучня атрымаецца аднавіць у памяці ўсе 10 прадметаў, ён можа пахваліцца выдатнай памяццю. 8—9 прадметаў — вельмі добрай памяццю. А вось у тых, хто можа прыгадаць менш як шэсць прадметаў, памяць «кульгае».

Не сакрэт, што ў сучасных вучняў ёсць праблемы з тым, каб падабраць да слова хоць бы некалькі прыметнікаў. А заданне «Упрыгожым слова» скіравана менавіта на развіццё камунікатыўна-маўленчай кампетэнцыі. Удзельнікі фестывалю пад кіраўніцтвам свайго настаўніка падбіралі характарыстыкі да слова «фестываль»: сяброўскі, дзівосны, творчы, ідэйны, непаўторны, вясёлы, інтэрактыўны, інтэлектуальны, цікавы, запатрабаваны і гэтак далей.

Ірына Казачэнка: «Каб падрыхтаваць вэб-квэст, трэба быць вельмі апантаным чалавекам, але вынік таго варты».

У вандроўку... па літаратурным квэсце

Ірына КАЗАЧЭНКА, настаўнік беларускай мовы і літаратуры з Лельчыцкай раённай гімназіі, расказала, што ў пошуках спосабаў, як жа зацікавіць вучняў беларускай літаратурай, выйшла на тэхналогію вэб-квэстаў.

— Размова ідзе пра пазнавальную гульню з прыцягненнем інтэрнэт-рэсурсаў. Падчас яе вучні выбіраюць для сябе ролі, прапанаваныя настаўнікам, вывучаюць інфармацыю з інтэрнэт-рэсурсаў (іх пералік рэкамендуе педагог) і такім чынам вырашаюць (індывідуальна ці ў групе) вучэбную задачу. Ад настаўніка патрабуецца распрацаваць сцэнарый вэб-квэсту, падрыхтаваць серыю заданняў для ўсіх яго ўдзельнікаў (пытанняў, на якія трэба знайсці адказ, праблемных сітуацый), вызначыць крытэрыі ацэньвання вынікаў і прадумаць урок, на якім будуць падводзіцца вынікі квэсту, — тлумачыць Ірына Казачэнка. — Але спачатку трэба стварыць інтрыгу, прадумаць легенду, каб дзеці зацікавіліся асобай літаратара.

Вось адзін з прыкладаў такой легенды: «Вялікі сын вялікага народа. Першаадкрывальнік многіх тэматычных пластоў у нацыянальнай літаратуры. Выдатны мастак слова і не менш выдатны гісторык. Фатограф-прафесіянал. Непераўзыдзены жартаўнік, душа многіх і многіх кампаній... Эрудыт, якіх мала ведала і мала зведае зямля Белай Русі. Сапраўдны таварыш, сябра. Народны заступнік. Заступнік нацыі... Усё гэта — пра хлопца з Оршы, з наддняпроўскай кручы...

Быў. Ёсць. Буду.

Таму, што заўжды, як пракляты,

Жыву бяздоннай трывогай,

Таму, што сэрца маё распята

За ўсе мільярды двухногіх.

«Навагодні экспрэс» з пажаданнямі фестывалю.

Такія радкі ў пасмяротнай кнізе «Быў. Ёсць. Буду» мог напісаць толькі той, хто свядома распяў сябе, як Ісус Хрыстос, на крыжы ў імя людскога роду. Так і здарылася на самай справе: песняра не прызнавалі ці прызнавалі напалову. З пакутніка-заступніка здзекаваліся за тое, што ён паказваў сапраўдны, драматычны, складаны і разам з тым легендарна-гераічны лёс зямлі пад белымі крыламі. Што выхоўваў у жывых любоў да нацыянальнага, роднага. Што шанаваў і ўздымаў на нечуваную вышыню старонкі забытай гісторыі. Яму не далі пры жыцці званне народнага, а ён стаў амаль самым чытаным, самым дарагім для абсалютнай большасці беларусаў пісьменнікам».

Клас дзеліцца на падарожнікаў, літаратуразнаўцаў і біёграфаў. Заданне для апошніх — скласці прэзентацыю «Радавода Караткевіча», для падарожнікаў — стварыць карту Google і пазначыць на ёй месца нараджэння пісьменніка, мясціны, дзе ён атрымаў адукацыю, даведацца пра сямейную легенду яго роду, сфармуляваць галоўную заслугу перад беларускай літаратурай. Задачы для літаратуразнаўцаў — скласці анталогію выдадзеных ім кніг, даведнік «Сімволіка аповесці «Дзікае паляванне караля Стаха», прыдумаць віктарыну па творчасці Уладзіміра Караткевіча з цытатамі з яго вершаваных і празаічных твораў.

Безумоўна, каб падрыхтаваць вэб-квэст, трэба быць вельмі апантаным чалавекам. Пакрокавы сцэнарый адымае шмат часу, але вынік таго варты: старшыя школьнікі з задавальненнем пагружаюцца ў прапанаваную ім літаратурную гульню і адпаведна ў беларускую літаратуру. Ірына Казачэнка распрацавала ўжо восем літаратурных вэб-квестаў, якія знаходзяцца ў свабодным доступе на сайце: «Без смешнага няма сатыры», «Прамова фактамі», «Дарогамі першадрукароў», «Эпоха Барока», «Беларускаму дудару» і іншыя.

Надзея НІКАЛАЕВА

nіkalaeva@zvіazda.by

Загаловак у газеце: Настаўнікі селі за парты

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Палітыка

Прэзідэнт паўдзельнічаў у выбарах і адказаў на пытанні журналістаў

Прэзідэнт паўдзельнічаў у выбарах і адказаў на пытанні журналістаў

За каго аддаць свой голас, якога кандыдата лепей абраць у дзень выбараў у мясцовыя Саветы дэпутатаў? 

Калейдаскоп

Як прайшоў фінал нацыянальнага адбору на «Еўрабачанне»

Як прайшоў фінал нацыянальнага адбору на «Еўрабачанне»

Беларусь на конкурсе прадставіць украінец ALEKSEEV.

Культура

«Бум культурных стартапаў стане новым вітком эканомікі»

«Бум культурных стартапаў стане новым вітком эканомікі»

Некалькі месяцаў таму адна з найпапулярнейшых сталічных вуліц Кастрычніцкая ўзбагацілася на яшчэ адно «тусовачнае» месца — «Ок16».

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Праславіў Някрасаў рускую жанчыну, на вякі праславіў!