19 Люты, панядзелак

Вы тут

Адмовілася ад работы ў банку, каб выхоўваць дзяцей, якіх кінулі бацькі


Некалі Вікторыя КАНАПЛЁВА працавала ў банку. Была начальнікам аддзела і нядрэнна зарабляла. А потым пачула па радыё аб'яву: у SOS-Дзіцячую вёску набіраюцца апекуны. І зразумела, што трэба ехаць. З роднага Крычава перабралася ў Мар'іну Горку і вось ужо адзінаццаць гадоў працуе мамай. У яе працоўнай кніжцы так і запісана: «маці-выхавацель».


«Быць начальнікам — не маё»

Наш рэпартаж пачынаецца з... супу. Толькі мы зайшлі ў дом, як Вікторыя Святаславаўна ўсадзіла нас абедаць. Што казаць: мама.

— Я даўно марыла пра падобную дзейнасць, — расказвае жанчына, чаму вырашыла змяніць прафесію. — Яшчэ са школы пайшло, калі мы збіралі дапамогу дзецям у Афрыку. Тым больш з-за работы ў банку ў мяне пачалася алергія на папяровы пыл. Дый ужо дасягнула нечага ў гэтай сферы, далей расці было нецікава. Быць начальнікам — прэмій пазбаўляць, выклікаць на дыван — гэта не маё. Я па характары адвакат: люблю апраўдваць, абараняць.

— Як вашы блізкія паставіліся да такога рашэння?

— Адмоўна, — смяецца. — А цяпер ужо прывыклі, у госці прыязджаюць.

Спачатку Вікторыя праходзіла стажыроўку «цёткай» (так у дзіцячай вёсцы называюць памочніц мам-выхавацеляў). Праз год ёй прапанавалі гатовую сям'ю — адразу сем малых! «Я думала, буду паступова акунацца ў працэс: вазьму аднаго, потым двух, — прызнаецца жанчына (родных дзяцей у яе няма). — Але справілася. Літаральна праз тыдзень дзеці ўжо называлі мяне мамай».

Цяпер на выхаванні пяцёра: Колька (10 гадоў), Тамара (12 гадоў) і яе сястра Валя (14 гадоў), Паліна і Кірыл (ім па 15 гадоў). Пакуль усе на ўроках, Вікторыя Святаславаўна займаецца хатнімі справамі: гатаваннем, мыццём (пральную машыну ў вялікай сям'і прыходзіцца запускаць праз дзень), прыбіраннем. Увогуле, працоўны дзень прафесійнай мамы пачынаецца ў 6.30.

Пад нагамі круцяцца дзве кошкі — Соня і Маруся.

— Дзеці прынеслі, — тлумачыць гаспадыня. — Пастаянна кацянят у дом цягалі, вось і дазволіла гэтых пакінуць. Кошка Маруся, ведаеце, якая чуткая? Калі хто з малых пакрыўджаны, сумны (яны ж не заўсёды паказваюць свае эмоцыі), прыходзіць да яго і кладзецца побач.

Сямейны «кракадзіл» і нелюбімая фасоля

— Прывітанне, мам! — чуецца голас Колькі ў калідоры. Па чарзе дзеці вяртаюцца са школы, і Вікторыя кліча ўсіх на абед.

— Гатаваць я заўсёды добра ўмела. У мяне бабуля кухар. Дома часта даводзілася каля пліты стаяць, бо я старэйшая ў сям'і, — кажа жанчына.

— Ёсць у дзяцей любімыя прадукты?

— Ёсць нелюбімыя (усміхаецца). Рыба нікому, акрамя Колі, не падабаецца, фасоля — таксама. Мяса на косці не ядуць: купляю толькі філе і выразку. З прысмакаў шарлотку пяку, часам торты.

— Вы строгая мама?

— Стараюся трымаць дысцыпліну, але жорсткіх забаронаў у нас няма. Галоўныя правілы — не крыўдзіць адзін аднаго і захоўваць асабістыя межы. Коля, раскажы, што вам нельга рабіць?

(Малы задумваецца.) Біцца. А то мама ў кут паставіць і тэлефоны адбярэ, — застацца без смартфонаў, вядома, страшнае пакаранне.

— Перад адбоем (у будныя дні ён у 21.30) таксама прашу ўсіх здаваць тэлефоны незалежна ад узросту, — дадае Вікторыя.

— Гэта нячэсна! — не згодна старэйшая Паліна.

Пасля абеду — за ўрокі. Старэйшыя робяць «дамашку» самі, мама толькі правярае. А з малодшымі даводзіцца ўслых чытаць гісторыю, геаграфію. Вікторыя смяецца, што ўсе параграфы ўжо па дзесяць разоў чула.

— А што, калі дзеці не слухаюцца?

— Да кожнага патрэбны свой падыход, — дзеліцца жанчына. — Часам неабходна проста пачакаць. Кагосьці падштурхоўвае канкурэнцыя. Сказаць: «Твой сябар Сашка ўжо ўрокі зрабіў і пайшоў на вуліцу гуляць», — і адразу дзіця за дамашняе заданне садзіцца.

Выдатных адзнак тут не патрабуюць: ад кожнага — па здольнасцях. Не ўсім лёгка даецца вучоба, прызнаецца Вікторыя.

Характары ў дзяцей розныя. Кольку завуць «прафесарам» за ўседлівасць. Кірыл бунтар і вельмі эмацыянальны. Ён, дарэчы, мясцовая славутасць — неяк затрымаў злачынцу. Стаяў каля старых казармаў і заўважыў, што два мужчыны выносяць нешта са складоў. Пазваніў у міліцыю. Супрацоўнік органаў пабег за адным злодзеем, Кірыл — за другім. За садзейнічанне падлетак атрымаў грамату ад РУУС.

У вольны час у гэтай сям'і любяць гуляць у шашкі, «кракадзіла», твістар. «Я таксама ў твістары ўдзельнічаю: кручу стрэлку, а дзеці поўзаюць», — усміхаецца мама. Што глядзець па тэлевізары, вырашаюць праз «камень — нажніцы — паперу». Але часцей праграму ці фільм выбірае Вікторыя, каб пазбегнуць спрэчак.

У водпуску сняцца... выхаванцы

За той час, што Вікторыя Святаславаўна працуе ў вёсцы, яна выхавала дзесяць дзяцей. Сярод іх не было круглых сірот.

— Бацькі іх наведваюць рэдка. Да Колі, напрыклад, раней кожныя тры месяцы прыязджалі, а цяпер іх ужо некалькі гадоў не было...

Малы падслухаў нашу размову. «Няхай і далей не прыязджаюць! Не хачу іх бачыць», — заяўляе хлопчык, але па вачах бачна: крыўдуе.

— Я ўгаворваю дзяцей не злавацца на сваіх бацькоў, — дзеліцца Вікторыя, калі застаемся ў пакоі адны. — Кажу: можа, у іх грошай няма, каб прыехаць, яны вас любяць, але так атрымалася.

— Выгароджваеце бацькоў?!

— Трэба, каб у дзяцей захаваўся нармальны вобраз таты і мамы. А потым, калі падрастуць, самі разбяруцца, дзе праўда.

Вікторыя сочыць за лёсам сваіх выпускнікоў. Так, адзін хлопец паехаў на вёску працаваць. Іншая дзяўчына атрымлівае другую ступень адукацыі ў каледжы: асвойвае прафесію стыліста-цырульніка.

— Яны ж «зялёныя» яшчэ, пасля дзевяці класаў ад нас выпускаюцца, — уздыхае мама. — На выхадныя часта прыязджаюць сюды дадому.

Выхавацелям даецца вялікі водпуск — 56 дзён. Праводзіць яго трэба абавязкова за межамі вёскі, каб не было псіхалагічнага выгарання. Вікторыя едзе да родных ці ў санаторый. Дзецям на гэты час падбіраюцца пуцёўкі ў лагеры. Наша гераіня прызнаецца: ад клопатаў адпачываеш, але ж ад малых не збяжыш — усё роўна тэлефануюць. Дый сама за выхаванцаў перажывае. Як з'язджае, дзеці ёй увесь час сняцца.

— Які для вас самы лепшы падарунак да Дня маці?

— Спакойны дзень, без сварак і высвятлення адносін, — усміхаецца Вікторыя. У снежні мінулага года яна атрымала залаты пярсцёнак — узнагароду імя Германа Гмайнера, заснавальніка Дзіцячых вёсак, якую ўручаюць SOS-бацькам за дзесяцігадовую працу па выхаванні. Быць мамай для яе — не проста прафесія. «Гэта ўжо маё жыццё».

Наталля ЛУБНЕЎСКАЯ

lubneuskaya@zvіazda.by

Фота Надзеі БУЖАН

Мінск — Мар'іна Горка — Мінск

Загаловак у газеце: Прафесія «мама»

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Палітыка

Прэзідэнт паўдзельнічаў у выбарах і адказаў на пытанні журналістаў

Прэзідэнт паўдзельнічаў у выбарах і адказаў на пытанні журналістаў

За каго аддаць свой голас, якога кандыдата лепей абраць у дзень выбараў у мясцовыя Саветы дэпутатаў? 

Калейдаскоп

Як прайшоў фінал нацыянальнага адбору на «Еўрабачанне»

Як прайшоў фінал нацыянальнага адбору на «Еўрабачанне»

Беларусь на конкурсе прадставіць украінец ALEKSEEV.

Культура

«Бум культурных стартапаў стане новым вітком эканомікі»

«Бум культурных стартапаў стане новым вітком эканомікі»

Некалькі месяцаў таму адна з найпапулярнейшых сталічных вуліц Кастрычніцкая ўзбагацілася на яшчэ адно «тусовачнае» месца — «Ок16».

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Праславіў Някрасаў рускую жанчыну, на вякі праславіў!