Вы тут

Ігрушавае варэнне


Сёлета яблыкаў у вёсцы няма зусім: зрэдку блісне паміж галін ды лісця якая антонаўка, дый той такімі дажджамі ды вятрамі ўтрымацца на дрэве складана. Урадзіла толькі груша ў маладым садзе, яе салодкія мяккія плады сорту дзюшэс сыпаліся ў траву кожны дзень, вабячы ўсіх навакольных вос, падкіх на такі пачастунак. Атрымаўшы джала ў палец, я ўсё-ткі грушы сабрала і прывезла ў горад — варыць варэнне. Купіла на Камароўцы яшчэ паўлітра брусніц, каб дадаць кіслінкі. Варэнне атрымалася прыгожае — цёмна-бурштынавае, з застылымі скрылікамі і ягадкамі — і смачнае. Але не такое, зусім не падобнае на тое, што варылі з бабуліных дзічак.


Вялізнае грушавае дрэва расло каля самага вугла нашай хаты колькі я сябе помню. Колькі я сябе помню, гаспадары думалі пра тое, каб яго спілаваць: вельмі блізка ад страхі, галіны на яе кладуцца, вільгаць ад яго, дый небяспека — рухне такая махіна на хату, дык і кавалкаў не збярэш. Але кожны раз увесну яна пакрывалася шыкоўным карункавым белым вэлюмам. А пасля ў прымацаванай на ёй шпакоўні пачынаўся птушыны гармідар і можна было проста з акна бачыць разяўленыя дзюбы шпачанят, у якія клапатлівая маці дзяліла прынесеную здабычу. А пасля на галінах нечакана з'яўляліся цэлыя гронкі зялёных цвёрдых ігрушак, якія ў канцы жніўня ператвараліся ў невялікія, але вельмі салодкія жоўтыя і засыпалі ўсю зямлю ў агародчыку, не давалі спаць ноччу, барабанячы па шыферы, павісалі на кустах гашты пад вокнамі... Узімку на дрэве пасяляўся дзяцел і ці не кожны дзень упарта стукаў па ім, і ад гэтай яго ўпартасці было весела і станавілася цяплей нават самай сцюдзёнай парой... Карацей, пілаваць дрэва не было як ні ў якую пару года, яму толькі час ад часу падразалі адрослыя галіны, якія клаліся на дах ці на правады. І яно аддзячвала кожны год: нават у самыя неўраджайныя часы, калі ва ўсім наваколлі не было ні яблычка, наша дзічка духмянымі пладамі засыпала ўвесь агародчык.

Грушу тую пасадзіла ў маладосці, яшчэ, пэўна, да вайны, наша бабуля: дрэва так і звалі ў вёсцы — Аміліна груша. Нашу грушу ведалі ўсе, падчас «збору ўраджаю» ў нашым двары з кашамі перабывалі не толькі аднавяскоўцы — прыходзілі спецыяльна «ў грушы» і маміны калегі са школы, і проста знаёмыя з суседніх вёсак. Хапала ўсім, а ўжо як аб'ядаліся самі! Варылі варэнне, ставілі кампоты, але самая смаката была, калі бабка сыпала грушы на бляху і ставіла ў печ. Яны станавіліся цёмна-карычневымі і зморшчанымі, але на смак здаваліся лепшымі за самыя дарагія цукеркі. А потым у той жа печы грушы сушылі на зіму і па хаце лунаў саладкаваты незабыўны водар, які, пэўна, першым бы і прыгадаўся, калі б хтосьці надумаў спытаць, як пахне шчасце...

На грушы ніводнай кветкі не было толькі адной вясной — пасля таго, як у лютым пахавалі бабулю. Усе, хто ішоў па вуліцы, здзіўлена пазіралі на непрывычна зялёнае дрэва, успаміналі, што першы год няма яго гаспадыні, ашаломлена хісталі галовамі, прыгаворвалі: «вось ты скажы...» Але налета ў маі дрэва зноў пакрылася суцэльным вэлюмам кветак, і на пачатку восені ў нас у двары зноў было тлумна ад далёкіх і блізкіх суседзяў, якія ішлі збіраць Аміліны грушы.

Праз пару гадоў мы з мамай пасадзілі новы сад — некалькі дубчыкаў яблынь і грушку сорту дзюшэс. Здавалася, калі яны, такія малечы, вырастуць. А вось ужо гады тры тым дзюшэсам частуемся напоўніцу. Яны, канешне, вялікія і духмяныя, зеленаватыя, з крамянымі чырвонымі бакамі, зусім не падобныя на тыя жоўценькія дробныя дзічкі, якімі па-ранейшаму бабчына груша засыпала ўвесь двор. Дзічкі так і заставаліся ляжаць не пазбіранымі, бо ўжо былі нікому не патрэбныя. Не прыходзілі ўжо па іх і аднавяскоўцы — у саміх у садах павырасталі «пародзістыя» дрэвы, дый людзей з кожным годам усё менш і менш застаецца, адны дачнікі, якія ўжо, хоць, здаецца, і свае, але ж крышку чужыя... Летась я бабчыны грушы проста пазграбала металічным венікам у кучу і вынесла на сметніцу, каб не гнілі пад вокнамі ды не разводзілі вос і мурашак. Давялося зрабіць некалькі рэйсаў — ураджай, як заўсёды, быў багаты.

А сёлета бабуліна груша пачала сохнуць. Палова так і не распусцілася пасля зімы, на іншай, што ўсё ж пусціла кволыя лісцікі, не было ніводнай кветкі. Кожныя выхадныя ў жніўні я з надзеяй пазірала на дрэва — а раптам мільгане сярод лісця хоць адна дзічка. Дарэмна — галінкі былі пустыя. Пэўна, увесну грушу давядзецца ўсё ж спілаваць.

Зрэшты, бедаваць няма чаго: у маладым садзе вырасла новая. І пладаносіць кожны год, і варэнне з яе пладоў удалае. Але здаецца мне, што ўсё астатняе жыццё Аміліны дзічкі будуць праз гады смачнейшымі, чым той пасаджаны сваімі рукамі дзюшэс.

Алена ЛЯЎКОВІЧ

alena@zviazda.by

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

На працягу стагоддзя «Звязда» застаецца зоркай беларускай перыёдыкі

На працягу стагоддзя «Звязда» застаецца зоркай беларускай перыёдыкі

Пра гэта ўчора казалі высокія госці на ўрачыстым мерапрыемстве, прымеркаваным да юбілею газеты.

Спорт

Анастасія Марыніна:  «Баскетбол 3х3 — гэта заўсёды відовішча»

Анастасія Марыніна: «Баскетбол 3х3 — гэта заўсёды відовішча»

Гэта адзін з нямногіх гульнявых відаў спорту, што былі ўключаны ў праграму ІІ Еўрапейскіх гульняў. 

Грамадства

«Захад-2017». Постфактум

«Захад-2017». Постфактум

Задачы сумеснага стратэгічнага вучэння выкананы на высокім узроўні.

Грамадства

На Гродзеншчыне ўшанавалі хлеб, лён, бульбу, памідор і дуб

На Гродзеншчыне ўшанавалі хлеб, лён, бульбу, памідор і дуб

Самабытныя, смачныя і пазнавальна-творчыя святы адбыліся сёлета ў розных раёнах Гродзеншчыны.