Вы тут

Невядомыя фотаздымкі перыяду акупацыі ўпершыню прадстаўлены ў Мінску


Жанчыны і дзеці ў ахопленым полымем горадзе, зняможаныя ад фашысцкіх катаванняў вязні, канцэрт для салдат вермахта, мірныя жыхары ў якасці жывога мінашукальніка, а таксама нямецкі афіцэр у акружэнні сялян — усе ўсміхаюцца, быццам і не вораг побач...


Такая розная, але праўдзівая вайна адлюстравана на фотаздымках з калекцыі выкладчыка Нацыянальнага інстытута ўсходніх моў і цывілізацый (Парыж). У Беларусь Георгій Шэпелеў прывёз яе ўпершыню. На працягу больш як месяца наведвальнікі Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны могуць пазнаёміцца з жывымі сведчаннямі жудасных, асабліва для беларускага народа, падзей.

У часовай экспазіцыі «Па той бок. Невядомыя фотаздымкі з акупаванай тэрыторыі СССР і савецка-германскага фронту (1941—1945)» — кадры малавядомых фатографаў, якія не рабілі палітычны заказ, а проста фіксавалі тое, што бачылі. У асноўным фотаздымкі зроблены немцамі.

— Амаль у кожнага з іх быў фотаапарат, — расказвае аўтар праекта Георгій ШЭПЕЛЕЎ. — Яны ехалі сюды перамагаць. Пасля перамогі гэтыя фотаздымкі павінны былі скласці сямейныя фотаальбомы, каб было чым пахваліцца.

Фотаальбомы акупантаў уражваюць. Побач з фотаздымкамі, на якіх адлюстраваны зробленыя імі ж злачынствы, — кадры паўсядзённага жыцця. Яны смажаць з сябрамі бульбу, фатаграфуюцца каля прыгожай царквы... «Жах у тым, што, забіўшы чалавека, яны маглі весяліцца, — кажа гісторык. — Нават усміхаліся, фатаграфуючыся побач з павешанымі...»

Усяго ў калекцыі Георгія Шэпелева — больш як пяць тысяч фатаграфій. Нямала і ўспамінаў мірных жыхароў, партызанаў: вось ужо 10 гадоў, як ён прыязджае па іх у Беларусь. Для расіяніна, які жыве ў Францыі, наша краіна таксама не чужая. Яго дзед, Канстанцін Іванавіч Няфёдаў, пачынаў Вялікую Айчынную вайну ў Беларусі.

— У яго была ўнутраная цэнзура: расказваў толькі тое, што можна было ведаць дзіцяці, — гаворыць Георгій Шэпелеў. — З яго слоў у мяне склалася ўражанне, што вайна была пэўнай прыгодай. Аднойчы ў Беларусі яго самалёт (дзед быў лётчыкам) збілі фашысты. Ён прызямліўся з парашутам, якім зачапіўся за хвою. Так і вісеў — паміж небам і зямлёй. Была зіма, ноч. Нічога нельга было зрабіць. Раптам пачуў, як нехта ідзе. Думаў, немцы, падрыхтаваў пісталет. І раптам літаральна каля гэтай хвоі нехта паслізнуўся, упаў і выдаў рускі мат. Дзядуля гэтаму вельмі ўзрадаваўся — свае! Гэта былі партызаны, якія якраз яго шукалі.

Французскім студэнтам нашчадак пераможцы выкладае гісторыю. Прызнаецца, што ў кожнага народа — свая інтэрпрэтацыя падзей Другой сусветнай вайны. «Тое, як бачаць яе палякі, французы альбо беларусы і рускія — гэта розныя акцэнты, — перакананы гісторык. — Для французскіх студэнтаў Другая сусветная — нямецкая акупацыя, Халакост, вызваленне Францыі ў 1944 годзе (высадка саюзнікаў). Яны ведаюць, што была Сталінградская бітва, што Савецкі Саюз панёс у вайну вялікія страты, але ўсё ж гэта для іх другасна».

Вераніка КАНЮТА

kanyuta@zvіazda.by

Фота Надзеі БУЖАН

Загаловак у газеце: Па той бок аб'ектыва

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

На працягу стагоддзя «Звязда» застаецца зоркай беларускай перыёдыкі

На працягу стагоддзя «Звязда» застаецца зоркай беларускай перыёдыкі

Пра гэта ўчора казалі высокія госці на ўрачыстым мерапрыемстве, прымеркаваным да юбілею газеты.

Спорт

Анастасія Марыніна: Баскетбол 3х3 — гэта заўсёды відовішча

Анастасія Марыніна: Баскетбол 3х3 — гэта заўсёды відовішча

Гэта адзін з нямногіх гульнявых відаў спорту, што былі ўключаны ў праграму ІІ Еўрапейскіх гульняў. 

Грамадства

«Захад-2017». Постфактум

«Захад-2017». Постфактум

Задачы сумеснага стратэгічнага вучэння выкананы на высокім узроўні.

Грамадства

На Гродзеншчыне ўшанавалі хлеб, лён, бульбу, памідор і дуб

На Гродзеншчыне ўшанавалі хлеб, лён, бульбу, памідор і дуб

Самабытныя, смачныя і пазнавальна-творчыя святы адбыліся сёлета ў розных раёнах Гродзеншчыны.