Вы тут

Палярнікі сустрэліся з грамадскасцю ў Нацыянальнай акадэміі навук


Днямі ўдзельнікі дзявятай Беларускай антарктычнай экспедыцыі, якая нядаўна вярнулася з самага паўднёвага кантынента, паўдзельнічалі ва ўрачыстай сустрэчы з навуковай грамадскасцю ў Нацыянальнай акадэміі навук. Палярнікі расказалі пра вынікі сёлетняй навуковай і будаўнічай работы ў Антарктыцы, падзяліліся планамі на будучыню, а таксама прадэманстравалі кіраўніцтву НАН і вядомым вучоным невялікі фільм пра ўзвядзенне беларускай станцыі і даследаванні ў палярных умовах.


— Наша работа прайшла ў штатным рэжыме, — расказаў кіраўнік Беларускай антарктычнай экспедыцыі Аляксей ГАЙДАШОЎ. — Зазначу, што навуковыя і лагістычныя пытанні з кожным годам вырашаюцца ўсё прасцей. Адбіваецца досвед і зладжаная праца на Вялікай зямлі, якая папярэднічае экспедыцыі.

Адной з галоўных задач палярнікаў сёлета быў пачатак мантажу другога аб'екта Беларускай антарктычнай станцыі. Ён будзе ўяўляць з сябе вялікую платформу з размешчанымі на ёй васьмю секцыямі службова-жылога модуля. Мантаж прайшоў паспяхова — «фундамент» быў зманціраваны за рэкордна кароткі час (32 гадзіны), пасля чаго зверху ўсталявалі першы з васьмі блокаў. Астатнія секцыі будуць дастаўлены ў Антарктыду ў найбліжэйшыя гады.

Навуковыя даследаванні праводзіліся па пяці кірунках, замацаваных у дзяржаўнай праграме. Вынікі практычна кожнага з іх могуць быць прыменены ў разнастайных сферах дзейнасці: навуцы, прамысловасці, народнай гаспадарцы. Першы — вывучэнне газавага складу атмасферы. Праблема глабальнага пацяплення з'яўляецца вельмі актуальнай, і наша краіна хоча зрабіць свой унёсак у яе вырашэнне. Другі — вывучэнне азонавага слоя. Палярнікі займаліся вывучэннем так званых азонавых дзірак, сачылі за фактарамі іх з'яўлення і перыядычнасцю, высвятлялі, ці ўплывае на гэта дзейнасць чалавека.

Трэці аспект работы — мікрабіялагічныя даследаванні. Справа ў тым, што некаторыя мікраарганізмы, што насяляюць Антарктыку, валодаюць унікальнымі ўласцівасцямі. Напрыклад, бактэрыі, якія пры неспрыяльных умовах упадаюць у анабіёз на тысячы гадоў, пасля чаго ўзнаўляюць сваю дзейнасць. Айчынныя навукоўцы ўпэўнены, што ў найбліжэйшы час чалавецтва чакаюць прарыўныя тэхналогіі ў медыцыне і фармакалогіі, заснаваныя ў тым ліку і на даследаваннях гэтых істот. Марскія біялагічныя рэсурсы — яшчэ адзін кірунак работы. У прыбярэжных водах Антарктыкі можна ў абмежаваных маштабах праводзіць іх здабычу, таму нашы палярнікі актыўна вывучалі фаўну, якая насяляе раён Беларускай антарктычнай станцыі, з мэтай ацэнкі запасаў і падачы заяўкі для атрымання квот на выкарыстанне пэўных відаў гэтых рэсурсаў. Яшчэ адзін кірунак — экалагічныя даследаванні. Зона Антарктыкі аб'яўлена сусветным запаведнікам з вельмі жорсткім рэгуляваннем дзейнасці чалавека. Беларускія навукоўцы штогод адбіраюць пробы зямлі, паветра, снегу, донных адкладанняў, каб папярэдзіць негатыўны ўплыў уласнай работы на прыроду Антарктыды.

— Для нас важна, што існуе амбіцыйны і важны для краіны праект, ёсць праграма па яго рэалізацыі, акрэслены практычныя вынікі, якія трэба атрымаць, склаўся калектыў спецыялістаў-прафесіяналаў, якія займаюцца гэтым пытаннем, — адзначыў Аляксей Гайдашоў. — Самае галоўнае — не збаўляць абароты і тэмпы фінансавання. Іх не трэба нарошчваць, на наступныя гады грошы размеркаваны адэкватна і раўнамерна. Але калі раптам у нашай працы выпадзе які-небудзь год, то гэта фактычна будзе азначаць канец праекта, такой сітуацыі нельга дапусціць ні ў якім разе.

У наступныя два гады плануецца завяршыць мантаж другога аб'екта Беларускай антарктычнай станцыі. На платформе з'явяцца жылыя, санітарна-гігіенічныя, лабараторныя і амбулаторна-хірургічныя секцыі. Акрамя гэтага, на станцыі пабудуюць новы комплекс больш магутнай дызельнай электрастанцыі. Гэта абавязковыя ўмовы для далейшых даследаванняў, бо па планах НАН ужо ў 2019—2020 гадах палярнікі павінны перайсці да круглагадовага знаходжання ў Антарктыдзе. Такі крок дазволіць збіраць больш дакладныя навуковыя звесткі (бо даследаванні не будуць перарывацца з ад'ездам удзельнікаў), а таксама эканоміць грошы.

— Хачу сказаць, што работа палярнікаў — гэта праца на мяжы з подзвігам, — адзначыў першы намеснік старшыні Прэзідыума НАН, акадэмік Сяргей ЧЫЖЫК. — Жыць на працягу практычна паловы года ў цяжкіх умовах, збіраць вялікія аб'ёмы даных — вельмі няпроста. Мы імкнёмся ствараць для іх лепшыя ўмовы, будуем уласную інфраструктуру, падключаем да даследаванняў новых навукоўцаў, у тым ліку маладых. Цяпер звесткі, атрыманыя палярнікамі, перадаюцца ў інстытуты, праходзіць іх апрацоўка. Вельмі важна, што мы ўваходзім у склад краін, якія маюць свой пункт на гэтай далёкай зямлі. Ужо сёлета плануем правесці конкурс, падчас якога будуць адабраны ідэі для рэалізацыі падчас наступных экспедыцый.

Яраслаў ЛЫСКАВЕЦ

lуskаvеts@zvіаzdа.bу

Фота Сяргея НІКАНОВІЧА, прэс-службы НАН Беларусі

Загаловак у газеце: У Антарктыду — па конкурсе праектаў

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Жыццёвы шлях Якава Крэйзера. Першы камдзiў, якi атрымаў Зорку Героя, заслужыў яе, абараняючы Барысаў

Жыццёвы шлях Якава Крэйзера. Першы камдзiў, якi атрымаў Зорку Героя, заслужыў яе, абараняючы Барысаў

У пачатковы перыяд Вялiкай Айчыннай вайны зацятыя баi разгарнулiся пры абароне Барысава — старадаўняга беларускага горада на Бярэзiне. 

Грамадства

Схадзіць на «Куфар» і застацца без грошай. На папулярным сайце можна сустрэць махляра, замаскіраванага пад пакупніка

Схадзіць на «Куфар» і застацца без грошай. На папулярным сайце можна сустрэць махляра, замаскіраванага пад пакупніка

«Лічбавыя жулікі», якія здымаюць грошы з чужых банкаўскіх карт, звычайна маскіруюцца пад інтэрнэт-рэсурсы, вартыя даверу.