Вы тут

Зрабіць унікальную аперацыю на сэрцы медыкам дапамог 3D-прынтар


Гамяльчаніну Леаніду Вохміну 42 гады. Шчасліўчык. Яго бацька, дзед і дзедаў брат памерлі акурат у 40. Бацька аднойчы рухнуў як падкошаны, і загінуў ад кровазліцця мозгу. Але чаму ўпаў? Сваякі палічылі, сурочыў нехта, але, хутчэй за ўсё, мужчыны з роду Вохміных гінулі па прычыне досыць рэдкага захворвання. У Леаніда яго выявілі літаральна паўгода таму, і з таго часу лёс абраў яго першым для выканання ўнікальнай для нашай краіны аперацыі на сэрцы з дапамогай сучасных тэхналогій. 27 студзеня аператыўнае ўмяшанне было паспяхова праведзена брыгадай спецыялістаў Рэспубліканскага навукова-практычнага цэнтра “Кардыялогія”.


— У дзяцінстве, памятаю, набегаешся, і перад вачамі зорачкі мільгаюць, — можа, гэта былі прадвеснікі майго захворвання? — разважае Леанід. — Дарэчы, я скончыў Чарнігаўскае лётнае вучылішча, далей трэба было прыняць украінскую прысягу (тады разваліўся Саюз!), я не захацеў і пайшоў у армію. Усё ў мяне было са здароўем нармальна. Сэрца крыху калола, але хто ж думаў? Паступова стала амаль немагчыма падняцца па лесвіцы, не мог нармальна дыхаць. І вось недзе год таму разбалелася левае плячо. Прыйшоў да аднаго ўрача, а той накіраваў да кардыёлага. Пасля для пацвярджэння дыягназу накіравалі ў Мінск. Выканалі кардыяграму, ультрагук, дыягназ пацвердзіўся… Хірургі Андрушчук і Адзінцоў сказалі, што будуць рабіць новую аперацыю. Я не напалохаўся, бо падумаў, што гэта ў нас не рабілі, а ў іншых краінах, пэўна, выканалі шмат…

Леанід ужо выконвае розную хатнюю работу. Мужам-на-дзень сябе жартоўна называе. Пакуль жонка на працы, ён і прапыласосіць, і малодшага сына са школы забярэ. Старэйшы сын служыць у арміі, плануе застацца на службе, але ўрачы ўжо рэкамендавалі бацьку абавязкова абследаваць хлопцаў.  

— Сёння я прыехаў на чарговае абследаванне. Ніякага болю ўжо не адчуваю, магу ісці і не спыняцца. Я ж наогул вадзіцель-дальнабойшчык, тут у Беларусі — філіял расійска-беларускай фірмы, на якой я працую. Урачы кажуць, што можна будзе вярнуцца да прафесіі, але патрэбны час. Пакуль я на бальнічным. Магчыма, праз 60 дзён яго працягнуць яшчэ на два месяцы. Урачы кажуць, трэба скідваць вагу. У бальніцы харчаванне здаровае, таму я ўжо значна патанчэў, хоць яшчэ кілаграмаў дзесяць лішнія…

Усё, што памятае Леанід з дня аперацыі — укол анестэзіі, і шэрая сцяна, цераз якую захацелася пералезці. Раптам пачуў “Прачынайся” і расплюшчыў вочы. Урачы сказалі, што аперацыя цягнулася 5 гадзін, а ў палаце ўсім падалося, што і болей…

Такое захворванне як гіпертрафічная кардыяміяпатыя сустракаецца досыць рэдка — у двух з тысячы. Нярэдка гэта сямейная паталогія, сардэчна-сасудзістае захворванне перадаецца ў спадчыну. Адна з самых частых прычын раптоўнай смерці прафесійных спартсменаў. Самыя распаўсюджаныя скаргі — задышка не толькі падчас фізічнай нагрузкі, але часам нават у стане спакою, галавакружэнне, парушэнні сардэчнага рытму, можа быць і страта свядомасці. Праблема заключаецца ў абструкцыі нармальнаму, свабоднаму адтоку крыві з сэрца ў аорту, з-за чаго галаўны мозг і іншыя важныя органы не атрымліваюць адэкватнага харчавання. Абструкцыя ўзнікае ў выніку асіметрычнага патаўшчэння міжжалудачкавай перагародкі сэрца — яе выбухання ў прасвет сардэчнай камеры. Як правіла, пры гэтым узнікае цяжкая недастатковасць мітральнага клапану, што ўзмацняе клінічныя праявы захворвання і скаргі. Значная колькасць такіх хворых, асабліва маладых, гінуць знянацку. Гібель часам становіцца першай праявай захворвання. Смерць можа наступіць не абавязкова пасля цяжкай фізічнай нагрузкі, нават у стане спакою. У 57 працэнтах выпадкаў паталогія сустракаецца ў мужчын.

— У Беларусі з такім захворваннем назіраюцца каля 400 пацыентаў, аднак хтосьці нават не ведае аб сваім дыягназе, таму што не выконвалася ўльтрагукавое даследаванне сэрца, — тлумачыць урач-кардыяхірург РНПЦ “Кардыялогія” Віталь АДЗІНЦОЎ. — Наогул жа толькі пад мікраскопам можна дакладна ўбачыць, што клеткі міякарда сэрца — не такія, як трэба. Нягледзячы на тое, што праблема ёсць ад нараджэння, першыя праявы з’яўляюцца, як правіла, з узростам. Сучасныя метады даследавання, у першую чаргу, ультрагукавое даследаванне, дазваляюць убачыць асаблівасці развіцця гіпертрафіі міякарда. А калісьці такіх магчымасцей не было… Мы ўжо некалькі гадоў аперыруем у нашым цэнтры пацыентаў з кардыяміяпатыяй, але з’яўленне новых тэхналогій дазваляе ўдасканальваць правядзенне тых ці іншых хірургічных умяшанняў…      

Будучы восенню на сур’ёзным замежным кангрэсе, загадчыца рэнтгеналагічнага аддзялення цэнтра Таццяна Ільіна пазнаёмілася з новай тактыкай выкарыстання 3D-мадэляў у дзіцячай кардыяхірургіі. Фота такой мадэлі яна даслала па вайберы сваім калегам. Так пачаўся пошук варыянтаў прымянення ўнікальных магчымасцей для нашых кардыяпацыентаў.

— У дзяцей сустракаюцца вельмі складаныя парокі сэрца, а таму ў некаторых сусветных клініках такая тактыка вядзення аперацый вельмі дапамагае, — расказвае урач-кардыяхірург РНПЦ “Кардыялогія” Уладзімір АНДРУШЧУК. — Мы задумаліся над тым, каб выкарыстаць 3D-мадэлі ў дарослай кардыяхірургіі. У некаторых краінах гэта пачалі прымяняць для аперацый пры ўскладненнях інфаркту міякарда, а мы звярнулі ўвагу на ўдасканальванне аперацыі пры кардыяміяпатыі. Бо ў шэрагу выпадкаў з-за недастаткова радыкальнага выдалення тканкі гіпертрафіраванага міякарда для нармалізацыі краватоку даводзілася замяняць мітральны клапан пацыента на механічны пратэз, але іншароднае цела — гэта зусім іншая якасць жыцця. Вядома, хочацца дасягнуць аптымальнага выніку, каб не было неабходнасці ў такім пратэзаванні. Для гэтага выдаленне нездаровай тканкі неабходна выканаць з максімальнай, да міліметра, дакладнасцю. Хірургічнае ўмяшанне ажыццяўляецца ўнутры самога органа, і дагэтуль было проста нерэальна дабіцца такой высокай дакладнасці. На дапамогу прыйшла ідэя скарыстацца 3D-прынтарам, каб атрымаць 3D-мадэль сэрца канкрэтнага пацыента, што дазволіла пралічыць аб’ём і характар маніпуляцый спачатку на “камп’ютарным” сэрцы, а пасля паўтарыць тое ж самае на рэальным…

На стварэнне 3D-мадэлі сэрца Леаніда спатрэбіўся дзесьці тыдзень. На  другога пацыента — ужо каля пяці гадзін.

— Працэс пачынаецца з апрацоўкі фотаздымкаў, атрыманых падчас каранараграфіі з кантрасным рэчывам, — працягвае Уладзімір Андрушчук. — Нам неабходна было аб’ёмнае фота аднаго толькі сэрца — без касцей, суставаў, і гэта, паверце, аднімае шмат часу… Дзякуй за праведзеную работу праграмістам і рэнтгенолагу. Гэту  3D-выяву можна надрукаваць на 3D-прынтары. Сама мадэль можа быць гумавай або пластмасавай, але ў любым выпадку з ёю можна працаваць — высветліць, колькі лішняй тканкі неабходна выдаліць і аднавіць нармальны краваток. Раздрукоўку на 3D-прынтары забяспечыла ТАА “Гетц Трэйд”, куды я звярнуўся з просьбай аб дапамозе. На фірме пагадзіліся прадаставіць паслугі на дабрачыннай аснове…

Калі аднойчы цэнтру “Кардыялогія” удасцца набыць такі прынтар ва ўласнае выкарыстанне, яго можна будзе задзейнічаць і для іншых аперацый. Пэўныя ідэі ў медыкаў ужо ёсць. Ніводная тэхналогія не забяспечвае, вядома, ідэальнага выніку, але падобныя магчымасці робяць аператыўнае ўмяшанне больш бяспечным. На сакавік запланавана яшчэ адна 3D-аперацыя. Надалей медыкі разлічваюць выконваць у пацыентаў з гіпертрафічнай кардыяміяпатыяй дзве-тры аперацыі ў месяц.

Святлана БАРЫСЕНКА

Фота Надзеі БУЖАН

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Жыццёвы шлях Якава Крэйзера. Першы камдзiў, якi атрымаў Зорку Героя, заслужыў яе, абараняючы Барысаў

Жыццёвы шлях Якава Крэйзера. Першы камдзiў, якi атрымаў Зорку Героя, заслужыў яе, абараняючы Барысаў

У пачатковы перыяд Вялiкай Айчыннай вайны зацятыя баi разгарнулiся пры абароне Барысава — старадаўняга беларускага горада на Бярэзiне. 

Грамадства

Схадзіць на «Куфар» і застацца без грошай. На папулярным сайце можна сустрэць махляра, замаскіраванага пад пакупніка

Схадзіць на «Куфар» і застацца без грошай. На папулярным сайце можна сустрэць махляра, замаскіраванага пад пакупніка

«Лічбавыя жулікі», якія здымаюць грошы з чужых банкаўскіх карт, звычайна маскіруюцца пад інтэрнэт-рэсурсы, вартыя даверу.