Вы тут

У Палатоўскай школе педагогіку спалучаюць з этнаграфіяй


Гэта школа, бадай, нічым не саступае гарадскім. А ў творчых пошуках дзятвы і педагагічных адкрыццях перасягае многія з іх. Асноўны сакрэт поспеху — у краязнаўчым клубе «Спадчына», які дзейнічае ў школе каля 30 гадоў. І яго галоўная мэта — адраджэнне традыцый Палатоўскага краю.


Маленькія беларусы з вялікай літары

У вёсцы Палата Полацкага раёна першая школа была адкрыта ў 1924 годзе. У 1977-м пабудавалі новую. Сёння тут каля 80 вучняў. Ёсць і прышкольны інтэрнат. У ім жывуць з панядзелка па пятніцу дзеці з далёкіх вёсак. А з населеных пунктаў, да якіх параўнальна блізка, прывозяць на заняткі на школьным аўтобусе. Дырэктар Таццяна Васіленка ўзначальвае педагагічны калектыў трэці год. Школа для яе родная. У сталічнай ВНУ яна атрымала дыплом выкладчыцы геаграфіі.

Пад кіраўніцтвам настаўнікаў дзеці ў гэтай школе запісваюць абрадавыя песні, развучваюць іх і спяваюць. Іншыя цікавяцца ў старажылаў абрадамі і звычаямі, распрацоўваюць сцэнарыі для выступленняў перад землякамі. Юныя краязнаўцы вывучаюць і гісторыю вёсак, утварэння саўгаса «Палата». Энтузіясты стварылі запісы песень у альбомах, склалі дыялектны слоўнік. Сярод багатага матэрыялу ёсць і мянушкі жыхароў Палаты. Запісаны таксама народныя прыкметы, калыханкі.

Школьнікі могуць прадэманстраваць, як іх продкі святкавалі традыцыйныя святы, на Каляды «жанілі Цярэшку», ладзілі заручыны, вяселле... Падчас экспедыцый дзеці і педагогі сабралі шмат прадметаў побыту для школьнага музея.

Машына часу

Музей каляндарна-абрадавых традыцый быў створаны 15 гадоў таму. У 2001 годзе ён стаў лаўрэатам рэспубліканскага конкурсу, дзе вызначалі найлепшы этнаграфічны музей. Гэта імправізаваны драўляны дом, унутры якога госці трапляюць у старадаўнія часы нашых продкаў.

Самы «галоўны» экспанат — драўляны круг — сімвал сонейка. Ад яго цягнуцца 8 промняў. Іх колькасць выбрана невыпадкова. Яны сімвалізуюць Каляды, Вялікдзень, Масленіцу, іншыя галоўныя народныя святы. Адпаведныя назвы маюць і тэматычныя экспазіцыі.

— Усе экспазіцыі адлюстроўваюць гадавое свята колаў і абрадаў, інфармуюць пра побыт, культуру і заняткі беларусаў. У музеі прадметы становяцца сімваламі, якія набываюць аб'ёмную форму, атрымліваюць новае значэнне... Нядаўна ў экспазіцыі «Купалле» з'явіўся новы экспанат, які дае ўяўленне пра купальскі карагод. А ў «Каляды» дабаўлены бразготкі, якімі карыстаюцца падчас абраду, — расказвае Ядвіга Баева, намеснік дырэктара школы.

У музеі арганізуюцца і часовыя выставы, тэматычныя, якія прысвечаны каляндарным і царкоўным святам. Тут займаюцца і рэстаўрацыяй экспанатаў. Музей мае свае каталогі і прадметную картатэку. І цалкам заслужаны статус народнага.

Супрацоўніцтва з навукоўцамі і майстрамі

Дырэктар і яе калегі падкрэсліваюць: школьнікам вельмі падабаецца быць фалькларыстамі і краязнаўцамі. Ніхто іх не прымушае. Наадварот, просяцца самі! Акцэнт педагогамі робіцца менавіта на вучнёўскім пошуку, актыўнай творчай рабоце хлопчыкаў і дзяўчынак.

Школьны музей цесна супрацоўнічае з полацкімі музеямі: краязнаўчым, ручнога ткацтва Паазер'я. Работнікі апошняга сталі куратарамі, бо аказалі вялікую дапамогу ў стварэнні навуковай канцэпцыі школьнай «сялянскай хаты». Прафесіяналы аказваюць школе і дапамогу ў складанні каталогаў.

Юныя даследчыкі былі пераможцамі абласных конкурсаў: «Берагіня», «Ад прашчураў — да зор». У скарбонцы дасягненняў і дыпломы рэспубліканскай акцыі «Жыву ў Беларусі і тым ганаруся», абласной навукова-даследчай канферэнцыі «Эўрыка-2015», Кірыла-Мяфодзіеўскіх чытанняў. Школьны гурт «Знічка» ўзнагароджаны міжнародным дыпломам ЮНЕСКА «За захаванне нематэрыяльнай культурнай спадчыны Беларусі».

Экскурсіі ў музеі праводзяць школьнікі і настаўнікі. Майстры даюць тут майстар-класы.

Такім чынам, у вёсцы Палата, што на Віцебшчыне, можна зразумець, што такое сапраўдная Беларусь. Юныя грамадзяне на сваім прыкладзе ўсім гасцям даказваюць, што беларусы памятаюць свае традыцыі. І ёсць каму іх беражліва захоўваць і працягваць.

Аляксандр ПУКШАНСКІ

pukshanskі@zvіazda.by

Загаловак у газеце: Сялянская хата... у школе

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.