Вы тут

Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь - 25 гадоў


Дзяржаўнасць — несумненны здабытак Беларусі. Яна не з'яўляецца і не даецца сама сабой. Нацыя і народ да яе вырастаюць. Аднак і пасля свайго з'яўлення дзяржаўнасць не становіцца нейкай статычнай, гарантаванай данасцю. Яна развіваецца, сталее, перажывае крызісы, пераадольвае пагрозы, адказвае на рызыкі. І для таго, каб яна мацнела, набірала вагу і забяспечвала свайму народу бяспеку і росквіт, патрэбны спецыяльна навучаныя людзі — кіраўнікі. Дзяржаўныя службоўцы і дзяржаўныя дзеячы, якія валодаюць найвышэйшымі прафесійнымі якасцямі. Менавіта такіх людзей рыхтуе ў нашай краіне ўнікальная навучальная ўстанова — Акадэмія кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. 29 студзеня яна будзе афіцыйна адзначаць свае 25 гадоў, але святочныя мерапрыемствы ў Акадэміі ўжо ідуць. У сценах газеты «Звязда» з нагоды такой прыгожай даты прайшоў медыясемінар, дзе выкладчыкі і кіраўнікі акадэміі расказвалі пра яе асаблівасці і задачы сённяшняга дня.


Тры кіты альма-матар

Андрэй ЦОБКАЛА, намеснік дырэктара Інстытута дзяржаўнай службы Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь — дэкан факультэта падрыхтоўкі і перападрыхтоўкі, кандыдат гістарычных навук, дацэнт:

— Дваццаціпяцігоддзе — гэта і ўзрост сталасці, і ўзрост маладосці. Гэта ўзрост не толькі акадэміі, але нашай краіны як суверэннай дзяржавы. Нашы выпускнікі займаюць дзяржаўныя пасты, пасады кіраўнікоў самых розных узроўняў, пачынаючы з сельскіх Саветаў і заканчваючы эшалонамі вышэйшай дзяржаўнай улады краіны. Так што я лічу, што гэта свята нашай маладой суверэннай дзяржавы, у якой мы цяпер жывём.

Акадэмія кіравання пра Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь складаецца з трох частак: Інстытут дзяржаўнай службы, Інстытут кіраўніцкіх кадраў і Навукова-даследчы інстытут тэорыі і практыкі дзяржаўнага кіравання.

Задача падрыхтоўкі дастаткова кампетэнтных кіраўнікоў дзяржавы на ўсіх узроўнях вырашаецца выкладчыкамі Інстытута дзяржаўнай службы і Інстытута кіраўніцкіх кадраў. Усяго ў нас 17 кафедраў. І кожная — унікальная, укамплектаваная выкладчыкамі найвышэйшай кваліфікацыі. Рэгулярныя апытанні слухачоў і студэнтаў, якія праводзіць Навукова-даследчы інстытут тэорыі і практыкі дзяржаўнага кіравання, гэта пацвярджае.

Надзея ЮРАШЭВІЧ, загадчыца кафедры тэорыі і гісторыі дзяржавы і права факультэта кіравання Інстытута кіраўніцкіх кадраў Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, кандыдат юрыдычных навук, дацэнт:

— Калі б у Акадэміі кіравання не было ўсіх яе трох інстытутаў, яна была б класічнай ВНУ, арыентаванай на канкрэтную аўдыторыю. Але гэту навучальную ўстанову вылучае тое, што тут атрымліваюць адукацыю адначасова і будучыя кіраўнікі, і дзеючыя, а з нядаўняга часу акадэмія стала супрацоўнічаць яшчэ і са школамі, і ў яе сценах сталі з'яўляцца школьнікі 10-11 класаў. Гэта вельмі важна, бо ім можа стаць далёка не кожны, і той, хто да гэтага імкнецца, павінен разумець, што кіраўнік — вельмі спецыфічны чалавек, які працуе больш, чым астатнія, працуе самааддана і з людзьмі, што патрабуе вялікіх эмацыйных выдаткаў.

Акадэмія праводзіць работу, каб абітурыенты не проста маглі пабываць у яе сценах, але ацанілі, ці правільна яны ўспрымаюць прафесію, з якой вырашылі звязаць свой шлях. Гэтаму дапамагае і спецыфічная атмасфера, якую стварае магчымасць удзелу ў адным мерапрыемстве — семінары, «круглым стале», канферэнцыі — тых, хто ўжо займае высокія пасады, і тых, хто такія пасады будзе займаць у будучыні. Гэты сімбіёз вельмі важны, бо ён яднае аднадумцаў розных пакаленняў.

Сяргей КІЗІМА, загадчык кафедры міжнародных адносін Інстытута дзяржаўнай службы Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, доктар палітычных навук, дацэнт:

— Акадэмія кіравання — элітная навучальная ўстанова, якая займаецца падрыхтоўкай кадраў як для дзяржаўнага, так і для недзяржаўнага сектара эканомікі. Гэта ўстанова, у якой вучацца як прадстаўнікі ўладнай вертыкалі, так і тыя, хто мадэрнізуе беларускую эканоміку ў прыватным сектары; тыя, хто прадае беларускую прадукцыю за межы Рэспублікі Беларусь, а таксама тыя, хто прымае меры, каб захаваць стабільнасць валютна-фінансавай сістэмы Беларусі.

Навучальная ўстанова ахоплівае вельмі шырокі спектр. Важнае значэнне акадэміі ў тым, што яна не абмяжоўваецца толькі вектарам, звязаным з дзяржавай. Усе, хто мае патрэбу ў сучасных кіраўнічых тэхналогіях, у сучасных ведах, метадах і спосабах работы рынка, прыходзяць сюды і праз кваліфікаваных выкладчыкаў, праз кампетэнтных дзяржаўных служачых вельмі высокага, найвышэйшага рангу, якіх акадэмія запрашае, атрымліваюць гэту інфармацыю.

Навука прыняцця рашэнняў

Андрэй ЦОБКАЛА: Інстытут дзяржаўнай службы праводзіць падрыхтоўку, перападрыхтоўку і павышэнне кваліфікацыі слухачоў у рамках дзяржаўнага заказу і за кошт уласных сродкаў. Дзяржаўны заказ фарміруецца штогод па 17 спецыяльнасцях. З верасня мы адкрыем новую — «Дзяржаўнае кіраванне і пракурорскі нагляд». Заказчык — Генеральная пракуратура. У гэтым навучальным годзе мы па дзяржзаказе набралі
430 чалавек, а ў наступным плануем набраць 450. Акрамя таго, яшчэ 500 чалавек — гэта людзі, якія аплачваюць вучобу за кошт уласных сродкаў або сродкаў прадпрыемства. Гэта кіраўнікі кампаній і дзяржаўных органаў улады.

На працягу двух апошніх гадоў дзяржаўны заказ выконвае і Інстытут кіраўніцкіх кадраў на дзвюх спецыяльнасцях: «Дзяржаўнае кіраванне і права» і «Дзяржаўнае кіраванне і эканоміка». Мы зацікаўленыя, каб туды накіроўвалі найбольш падрыхтаваных маладых людзей, якія ўваходзяць у кадравы рэзерв. Гэта павінны быць самыя лепшыя, бо сёння ва ўмовах інфармацыйнага ціску малады чалавек мусіць хутка арыентавацца і ўмець на сваім працоўным месцы імгненна прымаць рашэнні.

Выкладчыкі, у сваю чаргу, навучаюць слухачоў і студэнтаў выкарыстоўваць атрыманыя веды пры прыняцці такіх рашэнняў. У наш час ад гэтага залежыць будучыня як маленькага прадпрыемства, так і ўсёй краіны. Навучыць прымаць правільныя рашэнні нам дапамагае і цэнтр сітуацыйнага мадэлявання, дзе кожны слухач можа паспрабаваць сябе на пасадзе кіраўніка прадпрыемства, кіраўніка ўрада або прэзідэнта любой краіны і прапанаваць свой выхад з крызісу.

Сяргей КІЗІМА: Што яшчэ вельмі важна для Акадэміі кіравання: паколькі яна шырока ахоплівае прадстаўнікоў самых розных структур, у працэсе практычных заняткаў усе гэтыя людзі перасякаюцца паміж сабой, дзеляцца сваімі ведамі, тэхналогіямі, думкамі, уражаннямі, вопытам работы. Гэта мае не меншую карысць, чым якасная лекцыя.

І ў плане кар'еры Акадэміі кіравання ёсць чым пахваліцца. Паколькі я прадстаўляю кафедру міжнародных адносін, адзначу, што з больш як 5 тысяч выпускнікоў, якія прайшлі праграму нашай кафедры, шэсць з'яўляюцца цяпер намеснікамі міністраў або старшынь дзяржаўных камітэтаў і тры — міністрамі або старшынямі камітэтаў. Чацвёра — дзейныя паслы Рэспублікі Беларусь. Гэта сведчыць пра вельмі незвычайны статус Акадэміі кіравання, бо размова толькі пра адну з 17 яе кафедраў. Гэта яе ўклад у наяўнасць сучасных кіраўнікоў ва ўсіх сферах жыцця беларускай дзяржавы і грамадства.

Андрэй ЦОБКАЛА: Статус Акадэміі кіравання ўвесь час расце. Сярод тых асоб, якія Указам Прэзідэнта зацвярджаюцца на вышэйшых дзяржаўных пасадах, 70% — выпускнікі нашай навучальнай установы. Цяпер працуюць два віцэ-прэм'еры і 20 міністраў і старшынь дзяржкамітэтаў — выпускнікоў Акадэміі кіравання.

Ва ўмовах неабходнасці аптымізацыі дзяржапарату наша задача — навучыць такому кіраванню, каб скарачэнне колькасці дзяржаўных служачых не паўплывала на якасць іх работы.

Згодны з думкай, што ў акадэміі важныя не толькі веды, якія тут можна атрымаць, але і зносіны, якія тут можна мець. Сюды з'язджаюцца людзі з розных мясцін Беларусі, рознага менталітэту, і кантакты іх паміж сабой вельмі дапамагаюць лепшаму ўзаемапаразуменню, усталяванню новых сувязяў, у тым ліку прафесійных.

Унікальнасць атмасферы

Надзея ЮРАШЭВІЧ: У іншых ВНУ таксама ёсць інавацыйныя тэхналогіі, новыя падыходы ў адукацыі, таксама ёсць «круглыя сталы», канферэнцыі і семінары. Але ў Акадэміі кіравання рэалізуецца парадыгма адукацыі праз усё жыццё, бо, апроч пералічаных этапаў адбору і навучання, у нас ёсць яшчэ і факультэт павышэння кваліфікацыі, дзе нашы выпускнікі перыядычна і ў абавязковым парадку праслухоўваюць цыклы лекцый, прысвечаныя тым або іншым праблемам. Гэта тычыцца і выкладчыкаў акадэміі.

Вось чаму без усякага перабольшвання можна казаць, што Акадэмія кіравання — адзіная з сваім родзе ВНУ у краіне, і гэтым тлумачыцца актыўная ўвага да яе з боку замежных партнёраў. Апошнім часам установу часцей наведваюць дыпламатычныя службы, у яе сценах заключаюцца міжнародныя дагаворы, адбываюцца студэнцкія абмены. Калі раней замежныя сувязі былі звязаны з персаналіямі, з канкрэтнымі вучонымі, то цяпер сама навучальная ўстанова стала брэндам сусветнага ўзроўню. Даўно ўжо маецца запыт на тое, каб Акадэмія кіравання пашырыла падрыхтоўку замежнікаў. У нас ужо ёсць замежныя студэнты і аспіранты.

Асаблівая атмасфера акадэміі абумоўлена яшчэ і агульнай мэтай, якая аб'ядноўвае ўсіх яе студэнтаў, слухачоў і выкладчыкаў. Гэтая мэта зводзіцца да таго, каб кожны па сіле сваіх магчымасцяў унёс уклад у развіццё сваёй дзяржавы. Патрыятычны складнік — неад'емная частка Акадэміі кіравання. Гэты складнік дасягаецца не проста словамі лектара пра тое, што сваю краіну трэба любіць, а тым, напрыклад, што кожны, хто тут навучаецца, па-за вучэбнай дзейнасцю знаёміць астатніх з мясцовасцю, у якой ён працуе або нарадзіўся, з дасягненнямі гэтай мясцовасці. Расказвае пра тое, што ён сам бы зрабіў для сваёй малой радзімы. Такія рэчы не толькі аб'ядноўваюць студэнцкае асяроддзе, але і фарміруюць стратэгічнае мысленне. Падобных праектаў мноства. Тут кожны можа праверыць сябе на гатоўнасць да публічнасці і да адказнасці.

У выхаваўчай дзейнасці мы пайшлі па шляху ўцягнення студэнтаў у навуковыя працэсы і мерапрыемствы, звязаныя з гісторыяй Беларусі. Чаго вартае наведванне нашымі студэнтамі буйной міжнароднай канферэнцыі па Вялікім Княстве Літоўскім! Студэнты атрымалі сапраўднае натхненне, бо яны на свае вочы ўбачылі аўтараў вядомых манаграфій і падручнікаў і сталі на многія рэчы глядзець глыбей, а многія факты, распаўсюджаныя ў інтэрнэце, часцей правяраць на дакладнасць.

І, безумоўна, асаблівая атмасфера акадэміі была б немагчымая без спецыфічнага прафесарска-выкладчыцкага калектыву, дзе кожны выкладчык з'яўляецца ўзорам для студэнта, пачынаючы ад асабістых якасцяў, дысцыпліны і заканчваючы ўзроўнем кампетэнцыі.

Андрэй ЦОБКАЛА: Тры гады таму ў Інстытуце дзяржаўнай службы з'явілася ўнікальная спецыяльнасць — «Дзяржаўнае будаўніцтва», на ёй сёння вучацца 74 чалавекі. Гэта ўжо не перападрыхтоўка, а другая або наступная вышэйшая адукацыя. На яе паступаюць толькі кіраўнікі прадпрыемстваў або дзяржаўных органаў улады і іх намеснікі, якія маюць стаж работы кіраўніком і ўзрост да 45 гадоў. Тут выкарыстоўваюцца найноўшыя тэхналогіі ў выкладанні. У вучэбных планах гэтай спецыяльнасці вельмі шмат дысцыплін на выбар, і апошнім часам назіраецца тэндэнцыя выбару часцей грамадскіх дысцыплін: гісторыі, ідэалогіі, дзяржаўнага будаўніцтва Беларусі, палітычныя і прававыя вучэнні ў свеце. І гэта радуе.

Адкрытасць і збіранне лепшага

Сяргей КІЗІМА:

У міжнародным супрацоўніцтве мы імкнёмся выкарыстоўваць любы паспяховы вопыт. У прыватнасці, нас вельмі цікавіць вопыт Паўднёвай Карэі па стварэнні электроннага ўраду. Гэтым не толькі наша акадэмія цікавіцца, але і беларускі ўрад.

У нас па гэтай тэме паўднёвакарэйскі прафесар правёў навучальны курс. Нам цікавы вопыт Кітая, ВУП якога апошнія 35 гадоў рос амаль па 10% за год і які стаў самай буйной эканомікай у свеце, дзе вельмі эфектыўна развіваецца сектар высокіх тэхналогій. У Еўрапейскім саюзе нам цікавы вопыт высокатэхналагічнай і экспартаарыентаванай эканомікі Германіі, Галандыі і шэрагу іншых краін, дзе дэманструюць сур'ёзныя здольнасці нарошчваць экспарт, павышаць у ім долю высокатэхналагічных тавараў і адначасова нарошчваць экспарт паслуг. Апошняе вельмі важна для Беларусі, для балансу адмоўнага сальда ў сферы гандлю таварамі і, адпаведна, для захавання валютна-фінансавай сістэмы ў стабільным стане.

У нас няма ідэалагічных прыярытэтаў, забароненых напрамкаў, мы выкарыстоўваем усё найлепшае, незалежна ад краіны, дзе гэта прыдумана і апрабавана. Калі такое можна прымяніць у Беларусі, мы павінны расказаць пра гэта тым, хто прыходзіць да нас вучыцца.

Дваццаць працэнтаў выкладчыкаў толькі маёй кафедры прайшлі трохтыднёвыя стажыроўкі па розных напрамках у Кітаі па лініі міністэрства камерцыі КНР, выкладчыкі кафедры таксама праходзілі стажыроўкі ў Германіі, Японіі і шэрагу іншых дзяржаў.

Цікавы свету і наш вопыт. Напрыклад, выкладчыкі кафедры міжнародных адносін выступалі з дакладамі на канферэнцыях у Лондане, Парыжы, Нью-Ёрку, Будапешце, Барселоне, Вільнюсе, Варшаве і многіх іншых гарадах. Мы ўсё больш актыўна супрацоўнічаем з арганізацыямі, якія ўваходзяць у структуру ААН. Беларуская вышэйшая адукацыя ў цэлым мае высокую ацэнку ў свеце.

Надзея ЮРАШЭВІЧ: Сёлета, дарэчы, плануецца
ХІІ міжнародную канферэнцыю «Дзяржаўнае рэгуляванне эканомікі і павышэнне эфектыўнасці суб'ектаў гаспадарання», адным з арганізатараў якой з'яўляецца Акадэмія кіравання, правесці на тэрыторыі іншай дзяржавы.

Андрэй ЦОБКАЛА: У апошні час жыццё ў акадэміі стала больш насычаным, больш адкрытым. У снежні мы ўрачыста віталі назву грамадскага прыпынку «Акадэмія кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь», тады ж распрацавалі мабільны дадатак нашага афіцыйнага сайта.

Надзея ЮРАШЭВІЧ: Чаканні з боку грамадства адносна Акадэміі кіравання вышэйшыя ў параўнанні з іншымі ВНУ. Бо статус прэзідэнцкай, які акадэмія набыла ў 1995 годзе, абавязвае адпавядаць самай высокай планцы ва ўсіх адносінах.

medvedeva@zviazda.by

Фо­та Сяр­гея НІ­КА­НО­ВІ­ЧА

Фота Аляксандра ШАБЛЮКА

Загаловак у газеце: Равесніца дзяржаўнасці

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Ці патаннее жыллё ў наступным годзе?

Ці патаннее жыллё ў наступным годзе?

А што ў сталіцы — тое і ў рэгіёнах.

Спорт

Спартыўны псіхолаг Кацярына Буча распавядае, ці лёгка вырасціць чэмпіёна

Спартыўны псіхолаг Кацярына Буча распавядае, ці лёгка вырасціць чэмпіёна

Як правільна вызначыць від спорту, які падыходзіць для вашага дзіцяці, ці варта ўвогуле прымушаць яго хадзіць на трэніроўкі?

Грамадства

«На паводзіны Любы не было нараканняў». Наколькі складана выхоўваць дзіця з сіндромам Даўна

«На паводзіны Любы не было нараканняў». Наколькі складана выхоўваць дзіця з сіндромам Даўна

Даша нарадзіла раней за тэрмін з дапамогай кесаравага сячэння. 

Грамадства

«Тут у некаторых па дзве вышэйшыя адукацыі». Расказваем, як і чым харчуюцца бяздомныя

«Тут у некаторых па дзве вышэйшыя адукацыі». Расказваем, як і чым харчуюцца бяздомныя

Яны з розных прычын засталіся без дому і сродкаў на пражыванне.