Вы тут

Чэр­гі па бе­ла­рус­кае…


 

Гэ­та не сон, а за­ка­на­мер­насць — пры ўмо­ве якас­на­га вы­ка­нан­ня пра­гра­мы ім­парт­аза­мя­шчэн­ня

Ле­тась у краіну з‑за ме­жаў за­вез­лі спа­жы­вец­кіх та­ва­раў на су­му 7,7 млрд до­ла­раў, а за пер­шае паў­год­дзе 2014‑га — 3,7 млрд. Гро­шы вя­лі­кія. І ха­ця б част­ку з іх маг­лі за­ра­біць ай­чын­ныя вы­твор­цы. Якім чы­нам пры­ва­біць па­куп­ні­ка да бе­ла­рус­ка­га та­ва­ру, вы­ву­ча­ла «Звяз­да».

1Каб ку­піць ай­чын­ную «ма­лоч­ку» ў кра­мах, лю­дзі ча­сам не тое што чэр­га­мі, а на­ват на­тоў­па­мі хо­дзяць і ста­ра­юц­ца як ма­га хут­чэй уха­піць лю­бі­мае ма­ла­ко, смач­ны гла­зу­ра­ва­ны сы­рок, све­жую смя­тан­ку ці што ін­шае, але пры­му­сіць бе­ла­ру­са ку­піць ай­чын­ны тэ­ле­ві­зар больш скла­да­на. З ах­во­тай на­ля­та­юць усе на сы­ры і цу­кер­кі, а праль­най ма­шы­не ай­чын­на­га вы­твор­цы ад­дае пе­ра­ва­гу на­шмат менш лю­дзей. Ад­нак ім­парт­аза­мя­шчэн­не ў на­шай кра­і­не вы­кон­ва­ец­ца. Што­год з'яў­ля­юц­ца но­выя ана­ла­гі ім­парт­на­га. Пры­чым, як сцвяр­джа­юць вы­твор­цы, зу­сім не гор­шыя, а ча­сам і леп­шыя.

Я з гэ­тым спра­чац­ца не бу­ду, бо доб­ра па­мя­таю бе­ла­рус­кі ха­ла­дзіль­нік, які ад­пра­ца­ваў у на­шай сям'і ка­ля 10 га­доў. І пра­ца­ваў бы да­лей, але пас­ля не­вя­лі­ка­га ра­мон­ту на яго да­лі га­ран­тыю толь­кі год. Да­вя­ло­ся пра­да­ваць праз ін­тэр­нэт «у доб­рыя ру­кі» па не­вя­лі­кай ца­не з‑за ра­мон­ту і куп­ляць но­вы. Ад­нак гэ­та толь­кі адзін­ка­вы прык­лад. Каб та­кое ста­ла тэн­дэн­цы­яй, спат­рэ­біц­ца шмат пра­цы.

Вя­зём тое, ча­го ня­ма

Як вя­до­ма, у асноў­ным за­во­зяц­ца ў кра­і­ну та­ва­ры, якія не вы­раб­ля­юц­ца ай­чын­най пра­мыс­ло­вас­цю ці вы­пуск якіх не­да­стат­ко­вы. Гэ­та на­зы­ва­ец­ца кры­тыч­ным ім­пар­там. Зра­зу­ме­ла, што шэ­раг та­ва­раў нель­га не ім­пар­та­ваць. Перш за ўсё ка­ва, чай, мар­ская і аке­а­ніч­ная ры­ба, цыт­ру­са­выя, ба­на­ны, рыс і шмат ін­ша­га. На­га­да­ем, што хар­чо­выя та­ва­ры скла­да­юць у цэ­на­вым вы­ра­жэн­ні ка­ля 20% кры­тыч­на­га ім­пар­ту.

Так­са­ма мы ім­парт­уем шмат не­хар­чо­вых та­ва­раў: бен­зі­на­выя га­зо­на­ка­сіл­кі, бы­та­выя пы­ла­со­сы, бен­за­пі­лы, ліч­ба­выя ра­дыё­пры­ём­ныя пры­ста­са­ван­ні, ліч­ба­выя фо­та­апа­ра­ты і кі­на­ка­ме­ры, эле­мен­ты сіл­ка­ван­ня, ма­біль­ныя тэ­ле­фо­ны, адзен­не з на­ту­раль­най ску­ры і джын­са­вых тка­нін, мно­гія ві­ды ін­стру­мен­таў, кан­цы­ляр­скіх і спар­тыў­ных та­ва­раў і ін­шае.

Па мно­гіх та­ва­рах аб'­ёмы вы­пус­ку, асар­ты­мент, спа­жы­вец­кія ха­рак­та­рыс­ты­кі не да­зва­ля­юць за­да­во­ліць спа­жы­вец­кі по­пыт за кошт ай­чын­най пра­дук­цыі (абу­так, тэкс­тыль­нае адзен­не, срод­кі для мыц­ця і чыст­кі, тэ­ле­ві­за­ры, шпа­ле­ры, ке­ра­міч­ная пліт­ка і ін­шыя), і та­му до­ля іх ім­пар­ту ў струк­ту­ры не­хар­чо­вых та­ва­раў, якія за­во­зяц­ца, най­больш ад­чу­валь­ная.

За­мя­няць ка­лі вы­гад­на

2Ад­нак па­ве­лі­чэн­не ім­пар­ту — гэ­та праб­ле­ма. І яе трэ­ба вы­ра­шаць ад­па­вед­ным па­ве­лі­чэн­нем до­лі ай­чын­най пра­дук­цыі на ўнут­ра­ным рын­ку. У той жа час за­мя­шча­ю­цца толь­кі тыя па­зі­цыі, якія ма­юць эка­на­міч­на вы­гад­ны па­тэн­цы­ял. «Не­маг­чы­ма за­сво­іць усё. І ў гэ­тым ня­ма не­аб­ход­нас­ці, бо пра­гра­ма ім­парт­аза­мя­шчэн­ня — гэ­та на­цэль­ван­не вы­твор­цы не ней­кія на­він­кі, тое, што не­аб­ход­на вы­пус­каць у ад­па­вед­нас­ці з кан'­юнк­ту­рай рын­ку. Зра­зу­ме­ла, ім­парт­аза­мя­шчэн­не на­кі­ра­ва­на як на ап­ты­мі­за­цыю ім­пар­ту, так і на на­рошч­ван­не экс­парт­ных па­ста­вак», — га­во­рыць Свят­ла­на Слінь­ко, на­чаль­нік упраў­лен­ня спа­жы­вец­ка­га рын­ку хар­чо­вых та­ва­раў Мі­ніс­тэр­ства ганд­лю.

Ве­дам­ства, са свай­го бо­ку, па­ста­ян­на ўза­е­ма­дзей­ні­чае з га­лі­но­вы­мі мі­ніс­тэр­ства­мі і кан­цэр­на­мі па на­рошч­ван­ні вы­твор­час­ці за­па­тра­ба­ва­най ім­парт­аза­мя­шчаль­най пра­дук­цыі. Ад­бы­ва­юц­ца кан'­юнк­тур­ныя на­ра­ды, ра­бо­чыя су­стрэ­чы ганд­лю і пра­мыс­ло­вас­ці, вы­ста­вы-кі­р­ма­шы. Мін­ган­даль (на асно­ве ана­лі­зу кан'­юнк­ту­ры спа­жы­вец­ка­га рын­ку, ім­пар­ту, уз­роў­ню про­да­жаў) што­год уно­сіць пра­па­но­вы для пра­пра­цоў­кі маг­чы­мас­ці ства­рэн­ня но­вых вы­твор­час­цяў спа­жы­вец­кіх та­ва­раў, па­вы­шэн­ня кан­ку­рэн­та­здоль­нас­ці пра­дук­цыі, якая ўжо вы­пус­ка­ец­ца. На 2014 год бы­ло 360 пра­па­ноў (25 — хар­чо­вых, 335 — не­хар­чо­вых). А за 2009–2013 га­ды ў кра­і­не за­свое­ны вы­пуск ка­ля 280 но­вых па­зі­цый спа­жы­вец­кіх та­ва­раў.

Ся­род на­ві­нак апош­ніх га­доў — гі­па­а­лер­ген­ныя дзі­ця­чыя су­хія су­ме­сі, ха­ла­дзіль­ні­кі з сіс­тэ­май «Nо Frоst» (без з'яў­лен­ня інею ў ка­ме­рах), праль­ныя ма­шы­ны з па­вя­лі­ча­най мак­сі­маль­най за­груз­кай бя­ліз­ны да 7 кг, LСD-тэ­ле­ві­за­ры са свят­ло­ды­ёд­най пад­свет­кай, муль­ты­вар­кі, мік­ра­хва­ле­выя пе­чы, пад­гуз­ні­кі для дзя­цей, но­выя ка­лек­цыі адзен­ня і абут­ку, но­выя се­рыі пар­фу­мер­на-кас­ме­тыч­най пра­дук­цыі і ін­шыя та­ва­ры.

Сё­ле­та пра­мыс­ло­васць пры­ня­ла да за­сва­ен­ня яшчэ 63 па­зі­цыі ім­парт­аза­мя­шчаль­ных пра­дук­таў. У пер­шым паў­год­дзі на ўнут­ра­ны ры­нак па­сту­пі­ла 55 но­вых та­ва­раў, у тым лі­ку тыя, што ў Бе­ла­ру­сі не вы­раб­ля­лі­ся: мяк­кая ка­ра­мель, біск­віт­нае пе­чы­ва, змен­ныя карт­ры­джы для ёміс­тас­цяў для філь­тра­цыі ва­ды, на­поль­нае ла­мі­ні­ра­ва­нае па­крыц­цё.

Ча­ла­ве­чы фак­тар

3Як па­каз­вае ма­ні­то­рынг про­да­жаў но­вых та­ва­раў, па асоб­ных па­зі­цы­ях па­тра­бу­ец­ца па­шы­рэн­не асар­ты­мен­ту, да­пра­цоў­ка па спа­жы­вец­кіх ха­рак­та­рыс­ты­ках (адзен­не, абу­так, шпа­ле­ры, офіс­ная па­пе­ра, ту­а­лет­нае мы­ла, па­ра­со­ны і ін­шыя). Не­аб­ход­на, без­умоў­на, больш ак­тыў­нае пра­соў­ван­не, па­зі­цы­я­на­ван­не но­вай пра­дук­цыі, яе «ма­сі­ра­ва­ная» рэ­кла­ма.

«Кож­ны но­вы та­вар не за­ста­ец­ца без ува­гі ра­бот­ні­каў Мін­гад­лю. Мы пра­во­дзім ма­ні­то­рынг, по­тым гэ­тыя пы­тан­ні раз­гля­да­юц­ца на ка­мі­сіі па па­вы­шэн­ні кан­ку­рэн­та­здоль­нас­ці эка­но­мі­кі, якая ство­ра­на пры Са­ве­це Мі­ніст­раў, — тлу­ма­чыць Ні­на Па­шко, на­чаль­нік упраў­лен­ня спа­жы­вец­ка­га рын­ку не­хар­чо­вых та­ва­раў Мі­ніс­тэр­ства ганд­лю. — Усе пра­па­но­вы на­кі­роў­ва­юц­ца вы­твор­цам. Ужо сён­ня ад­но­сі­ны на­шых па­куп­ні­коў да ай­чын­ных не­хар­чо­вых та­ва­раў змя­ні­лі­ся. Але трэ­ба яшчэ ўзмац­ніць рэ­кла­му, змя­ніць упа­коў­ку, па­леп­шыць спа­жы­вец­кія ха­рак­та­рыс­ты­кі».

Як бы там ні бы­ло, але ай­чын­ныя прад­пры­ем­ствы вы­пус­ка­юць та­ва­ры, за­сва­ен­не вы­твор­час­ці якіх не­ка­лі лі­чы­ла­ся не­мэ­та­згод­ным: ман­таж­ная пе­на і гер­ме­ты­кі, пад­гуз­кі для дзя­цей, энер­га­збе­ра­галь­ныя лю­мі­нес­цэнт­ныя лям­пы, якія рэа­лі­зу­юц­ца не толь­кі на ўнут­ра­ны, але і знеш­ні ры­нак. Па­куп­нік заў­сё­ды га­то­вы зра­біць вы­бар на ка­рысць ай­чын­най пра­дук­цыі пры ўмо­ве яе кан­ку­рэн­та­здоль­нас­ці ў па­раў­на­нні з за­меж­ны­мі ана­ла­га­мі. «Доб­рая якасць, брэн­ды, па­зна­валь­насць на­шых та­ва­раў — за­лог пос­пе­ху бе­ла­рус­кіх вы­твор­цаў», — лі­чаць у Мі­ніс­тэр­стве ганд­лю. А хто ж спра­ча­ец­ца? Так яно і ёсць. Вось толь­кі для лю­дзей час­та вя­лі­кую ро­лю ады­гры­вае ца­на. А бе­ла­рус­кія та­ва­ры ча­сам бы­ва­юць на­ват на­шмат да­ра­жэй­шы­мі за ім­парт­ныя. «Я ду­маю, што па­він­на быць ра­зум­нае спа­лу­чэн­не ца­ны і якас­ці. Ка­лі пра­дукт мае леп­шыя тэх­ніч­ныя ха­рак­та­рыс­ты­кі, ды­зайн, ча­му ён па­ві­нен быць тан­ней­шы?» — пы­та­ец­ца Ні­на Па­шко.

Аса­біс­та мне зда­ец­ца, што ня­дрэн­на бы­ло б па­дэм­пін­га­ваць (зра­біць на­ўмыс­на ніз­кую ца­ну, якую не пра­па­нуе ні­вод­ны кан­ку­рэнт) для та­го, каб ад­ва­я­ваць унут­ра­ны ры­нак у ім­пар­ту. А по­тым ужо мож­на бы­ло б і ца­ну дык­та­ваць сваю. Але ж не ра­ней за той час, ка­лі бе­ла­ру­сы па­ве­ры­лі б у вы­ключ­ную якасць ме­на­ві­та ай­чын­най пра­дук­цыі. Ча­му так лі­чу? Усё прос­та: ча­ла­ве­чы фак­тар — са­мы га­лоў­ны, са­мы не­прад­ка­заль­ны, але і са­мы эфек­тыў­ны ад­нос­на рэ­кла­ма­ван­ня пра­дук­цыі. Ка­лі нех­та ска­заў дрэн­нае пра той ці ін­шы та­вар, то яго ні­хто і куп­ляць не бу­дзе. Ці не так? У мя­не ад­бы­ло­ся тое са­мае з ха­ла­дзіль­ні­кам, пра які рас­каз­ваў на­па­чат­ку. Мы ха­це­лі ку­піць зноў ай­чын­ны. Але ней­кія зна­ё­мыя, а по­тым і па­ра-трой­ка ганд­ля­роў-кан­суль­тан­таў у кра­мах шап­ну­лі, быц­цам пай­шлі апош­нім ча­сам ней­кія дрэн­ныя пар­тыі. У вы­ні­ку ку­пі­лі ім­парт­ны. Дык вось, ка­лі на пра­ця­гу не­каль­кіх га­доў бу­дуць толь­кі доб­рыя вод­гу­кі — бе­ла­рус­кія вы­твор­цы ста­нуць больш пры­ваб­ны­мі ў ва­чах па­тэн­цый­ных па­куп­ні­коў. Над гэ­тым і трэ­ба пра­ца­ваць і ства­раць са­праў­ды якас­ны пра­дукт.

Ула­дзі­слаў КУ­ЛЕ­ЦКІ.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Чаму ўсе краіны, якія развіваюць інавацыйную эканоміку, робяць сёння стаўку на STЕM? 

Палітыка

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Некалькі рэчаў сёлета адбываюцца ўпершыню.

Грамадства

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Адэльскі сельскі савет, што ў Гродзенскім раёне, можна назваць брамай у Еўрасаюз.