Вы тут

"Малінавы рай" у Гіжэнцы


У Гіжэнскім сельсавеце Слаўгарадскага раёна жыхары разам з мясцовай уладай і фондам развіцця сельскіх тэрыторый "Адраджэнне-Агра" ажыццяўляюць праекты, карысныя ў першую чаргу для бяспекі людзей на пацярпелых ад Чарнобыля тэрыторыях.

Бяспечная ягада

Раніцу 12-гадовая жыхарка Гіжэнкі Святлана Пуземчык сустракае на сямейнай малінавай дзялянцы. Дзяўчынка збірае з кустоў буйныя чырвоныя ягады, кідае ў вядро.

— Я звычайна гадзіны тры на дзень маліну збіраю, — гаворыць яна. — Маці мне за гэта палову выручкі аддае. Грошы ідуць на марожанае для мяне і розныя ласункі для маці, а астатняе выдаткую на школьныя тавары.

Святлана і яе бацькі — удзельнікі групы сялян пад сімвалічнай назвай "Малінавы рай". Пры дапамозе фонду "Адраджэнне-Агра" і Праграмы развіцця ААН, пры падтрымцы сельвыканкама яны атрымалі саджанцы маліны, а сёлета ўжо збіраюць нядрэнны ўраджай. Да слова сказаць, у групе 19 сямей, у тым ліку і сама старшыня Гіжэнскага сельсавета Тамара Мельнікава.

— Ягады, якія збіраюць у лясах Слаўгарадчыны, могуць быць забруджанымі радыяцыяй, — расказала Тамара Францаўна. — Між тым, маліна добрых гатункаў, не толькі буйная і смачная, але яшчэ і чыстая, бяспечная для здароўя людзей. Вось мы і аб'ядналіся ў адну суполку дзеля агульнага інтарэсу. А цяпер стала ясна, што наша "новая маліна" можа прыносіць і дадатковы прыбытак.

Ураджай — да снегу

Святлана Віктараўна Малашанка з дачкой Светай запрашаюць: "Заходзьце ў маліну!"

— Я сама люблю маліну, раблю з яе кампоты і варэнне, — расказвае 44-гадовая жанчына, якая працуе загадчыцай дзіцячага садка ў Гіжэнцы. — Мы аднойчы памеркавалі з сям'ёй, што, акрамя жывёлагадоўлі, у хатняй гаспадарцы трэба нешта яшчэ. Спачатку думалі пра яблыневы сад, але ўсё ж такі спыніліся на маліне. Энтузіясты стварылі "Малінавы рай".

Праўда, у гэтым раі выпадае не адпачываць, а добра працаваць! Навокал — некалькі соцень кустоў, рознай вышыні. У зеляніне кожнага знаходзяцца ягады, якія так і цягне пакласці ў рот. Гаспадары, падаецца, не маюць пярэчанняў: кажуць, што рэмантантная маліна пачынаецца ў чэрвені і будзе даваць ураджай да позняй восені. Адну ягаду здымаеш — побач вырастае новая.

1377076449530_21-13

— Летась маліна была аж да снегу, — кажа Святлана Віктараўна. — Але ў самы пік гэтага сезона мы збіралі з нашага ўчастка па 2 вядры ў дзень. Спачатку прадавалі тут, сваім, і ў бліжэйшай акрузе. Потым далі аб'яву ў газету ў Слаўгарадзе. Літр маліны — 15 тысяч рублёў, вялікае вядро — адпаведна, 150 тысяч. Ну і, натуральна, для саміх сябе хапіла. У нас цяпер дома багацце — дзясяткі літраў варэння.

"Зялёныя" рукі

Бацька сямейства, Мікалай Іванавіч Пуземчык, падаецца, больш захапляецца вырошчваннем буякоў, якія пасадзілі на ўчастку побач з малінай.

— У мясцінах, дзе я нарадзіўся і вырас, збіралі буякі (ці дурніцы, як іх заўсёды называлі вяскоўцы), бо гэта вельмі карысная ягада, і мне яна падабаецца з дзяцінства, — расказвае мужчына. — Аднак пасля чарнобыльскай аварыі там моцная радыяцыя, і дары лесу збіраць небяспечна. Тым больш у вільготных месцах, дзе звычайна і растуць буякі. А вось такім чынам, на зямельным участку, я першым у Слаўгарадскім раёне стаў вырошчваць гэтую ягаду.

Справа новая, але вельмі перспектыўная, лічыць Мікалай Іванавіч. У Гіжэнцы цяпер растуць кусты амерыканскай селекцыі. Яны, падобна на тое, будуць высокімі, ледзь не ў рост чалавека. Але ягады і цяпер, у першы год, уражваюць і сваім значным памерам, і непаўторным смакам.

— З буякамі добра, таму што на рынку збыту пакуль няма канкурэнцыі, — разважае гаспадар. — За кілаграм буякоў можна атрымаць 3-4 долары ў эквіваленце. Гэтую ягаду цэняць за тое, што яна паляпшае зрок і здымае стомленасць. На такі рэдкі тавар пакупнікі заўсёды знойдуцца. Мы пасадзілі больш за 150 кустоў. Адзін куст каштаваў тады 30 тысяч рублёў. З цягам часу ўсё гэта акупіцца.

Між тым, вырошчванне буякоў — гэта не самая простая справа. Тут трэба і ў глебе разбірацца, і ў нюансах апрацоўкі, і нават у правільным паліве кустоў. "У Мікалая Пуземчыка — "зялёныя" рукі: што ні кіне ў зямлю, тое добра расце", — так пра яго гавораць аднавяскоўцы. і нездарма: Мікалай Іванавіч любіць расліны, ды і старэйшая дачка Кацярына, якая працуе аграномам, заўсёды можа даць параду.

Вырасціць — паўсправы

Маліна — гэта для сямейнага бюджэту плюс, і ўжо даволі важкі. Святлана Малашанка падлічвае: прадалі каля трох дзясяткаў вядзёр маліны, атрымалі прыбытак каля 4-х мільёнаў рублёў. Гэтым самым сям'я кампенсавала выдаткі на сеткавую агароджу вакол малінава-буяковага ўчастка.

Святлана-малодшая таксама задаволена малінавым бізнесам. Яна не толькі працуе на ўчастку, але ўжо ездзіла ў Слаўгарад прадаваць ягаду, прычым справілася з задачай паспяхова.

Між тым, бацькі Святланы ўсё больш задумваюцца пра рэалізацыю ягад. Гіжэнка — гэта глыбінка, тры дзясяткі кіламетраў ад Слаўгарада, да абласнога цэнтра тым больш далёка, таму патрэбны новы праект.

— Прадукт хутка псуецца, таму неабходна набыць устаноўку для хуткага замарожвання, — гавораць Святлана і Мікалай.— Таксама не перашкодзіў бы і свой транспарт для дастаўкі. Атрымаецца ці не — паглядзім. Але ўжо і цяпер мы маем вялікае задавальненне ад уласнай працы.

Ініцыятыва знізу

Дырэктар мясцовага фонду развіцця сельскіх тэрыторый "Адраджэнне-Агра" Таццяна ГУРЫНА расказвае:

— У праекце "Малінавы рай" сялянам фактычна далі ў рукі кусты маліны і параілі прыкласці свае веды і працу, каб зарабіць на гэтым.

Кожны ўдзельнік "Малінавага раю" пасадзіў ад адной да пяці сотак ягадных кустоў — увогуле па вёсцы будзе сотак 40. Але ў кожнага гаспадара атрымаўся свой вынік, і лепшым, самым паспяховым стаў вопыт Святланы Малашанкі і Мікалая Пуземчыка. Іншыя вырасцілі маліну ў гэтым сезоне толькі для сваіх патрэб, а не на продаж. Так, прынамсі, атрымалася і ў кіраўніка сельсавета Тамары Мельнікавай.

— На маім участку пясчаная глеба, а сёлета вельмі спякотна, так што маліны ў мяне вырасла небагата, — прызнаецца Тамара Францаўна.

У Гіжэнскім сельсавеце "Малінавы рай" — далёка не першы праект. Тут рабілі для прыватных гаспадароў добрую пашу, стварылі дзіцячую пляцоўку, цяпер будуць набываць абсталяванне для спартыўнай залы. Гэта ўвогуле называецца тэрытарыяльным падыходам да развіцця вёскі. У Гіжэнскім сельсавеце ў агульнай справе задзейнічаны тры вёскі: цэнтральная Гіжэнка, Целяшы і Бярозаўка, дзе ўжо створаны і працуюць партнёрскія камітэты.

— Мы гатовы падтрымаць любую ініцыятыву, якая ідзе да людзей, — кажа Таццяна Гурына ад імя "Адраджэння-Агра". — Увогуле ва ўсіх нашых сумесных праектах ініцыятыва ідзе знізу. Частку грошай мы забяспечваем, частку — самі сяляне. Калі яны хочуць, то ў супрацоўніцтве з мясцовай уладай мы дапаможам дасягнуць выніку. Гэта і ёсць сапраўдныя прыклады самакіравання, калі людзі хочуць дабіцца вынікаў самі, а дапамагаюць ім улады і фонды.

Хаця Тамара Мельнікава, як рэаліст, папярэджвае, што не ўсё адразу і само сабой у іх атрымлівалася. Людзей, паводле слоў старшыні сельскага Савета, даводзілася пераконваць і ўгаворваць.

— Ведаеце, ёсць у нас такое: маўляў, вы нам дайце, а мы потым паглядзім, — расказвае Тамара Францаўна. — Ва ўсякім разе, да прапаноў, якімі фонд нас бударажыў, жыхары спачатку ставіліся з недаверам. А мы казалі, што трэба карыстацца перавагамі свайго сельскага ладу жыцця, вырошчваць чыстую прадукцыю і прадаваць. Ну чаму ў Шклове з агуркамі атрымліваецца, а ў нас не можа атрымацца з малінай?

Ужо цяпер, калі ёсць першыя вынікі, да праекта магло б далучыцца і больш людзей, лічаць у сельсавеце. Калі на наступны год будзе добры ўраджай, дбайным гаспадарам разам можна арганізаваць яго рэалізацыю — хаця б на Быхаўскі кансервавы завод.

— Нам важна само жаданне людзей навучыцца гаспадарнічаць і атрымаць вынік, — каментуе Таццяна Гурына. — Калі ён ёсць — паляпшаецца якасць жыцця. Але далей гэта становіцца яшчэ і добрым прыкладам для іншых вяскоўцаў, ініцыятыва пашыраецца, вёска мяняе аблічча і жыве ўжо іншым, лепшым жыццём.

Ілона Іванова
Фота аўтара.
Слаўгарадскі раён.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Тураўскі крыж упершыню будзе прадстаўлены 26 верасня

Тураўскі крыж упершыню будзе прадстаўлены 26 верасня

На свята Узнясення Крыжа Гасподняга, падчас вячэрняй службы ў Мінскім кафедральным саборы.

Грамадства

Як і чым жыве колішняя «памідорная сталіца» Беларусі?

Як і чым жыве колішняя «памідорная сталіца» Беларусі?

Каб адчуць, чым organіc food адрозніваецца ад звыклых для сучаснага гараджаніна прадуктаў, дастаткова пакаштаваць памідоры ў Савічах і параўнаць іх з таматамі з гіпермаркета.

Грамадства

Генеральны дырэктар РУП «Белпошта» Святлана Юркевіч: Мы будзем развіваць перш за ўсё паштаматы

Генеральны дырэктар РУП «Белпошта» Святлана Юркевіч: Мы будзем развіваць перш за ўсё паштаматы

На працягу многіх дзесяцігоддзяў пошта асацыіравалася з традыцыйным наборам паслуг — лістамі, пасылкамі, газетамі, пенсіямі... Але сучасныя тэхналогіі ўсё больш уваходзяць у наш побыт.